Błazenki w akwarium - hodowlane ryby morskie na start

Błazenek - co to za ryba?

Błazenek to mała ryba morska z raf koralowych Oceanu Indyjskiego i zachodniego Pacyfiku, która w naturze żyje w parze lub małej grupie wśród czułków ukwiału. Pod tą nazwą sprzedaje się najczęściej dwa bardzo podobne gatunki: błazenka plamistego (Amphiprion ocellaris) i błazenka okazałego (Amphiprion percula). Oba są pomarańczowe z trzema białymi pasami - u okazałego czarne obwódki pasów są zwykle wyraźnie grubsze. To właśnie ta ryba rozsławiła film o „Nemo”.

Dorosły błazenek mierzy ok. 8–11 cm, a w dobrych warunkach żyje przy dobrej opiece zwykle ponad 10 lat. Hodowcy rozmnażają też odmiany barwne - czarne, z nieregularnymi białymi plamami albo z poszerzonymi pasami. Wymagania mają takie same jak forma podstawowa.

Czy błazenek może żyć w akwarium słodkowodnym?

Nie. Błazenek jest rybą wyłącznie morską i w słodkiej wodzie ginie. Potrzebuje wody przygotowanej z soli morskiej o stałym zasoleniu ok. 35 promili (gęstość ok. 1,025) i temperatury ok. 24–26 °C. Nie da się go „przyzwyczaić” do akwarium z gupikami czy neonkami ani trzymać w małej misce.

Dlatego pytanie „jak hodować błazenki” zaczyna się od decyzji o akwarium morskim. Czym różni się od słodkowodnego, ile kosztuje i ile czasu zajmuje, opisuje akwarium morskie dla początkujących. Jeśli to Twoje pierwsze akwarium, zacznij od przeglądu akwarystyka dla początkujących.

Błazenki z hodowli czy z odłowu?

Wybieraj błazenki rozmnażane w niewoli. Ryby z hodowli od małego znają akwarium i pokarm suchy, zwykle lepiej znoszą transport i rzadziej przynoszą choroby niż ryby odłowione z rafy. Nie zubażają też dzikich populacji. W sklepie akwarystycznym morskim zapytaj wprost o pochodzenie i o to, czym ryby są karmione.

Przed zakupem obejrzyj ryby: powinny pływać aktywnie, jeść przy Tobie, mieć całe płetwy i czystą skórę bez nalotu i białych kropek. Pełną listę kontrolną znajdziesz w tekście jak wybrać zdrowe ryby. Nasz sklep nie sprzedaje ryb ani koralowców - u nas skompletujesz część sprzętu.

Jakie akwarium dla błazenków?

Para błazenków jest mała, ale akwarium morskie nie powinno być malutkie: w małej objętości zasolenie i temperatura zmieniają się za szybko. Na pierwszy zbiornik z błazenkami przyjmuje się orientacyjnie od ok. 100 l - tyle samo, ile poleca się na start każdego akwarium morskiego. Potrzebujesz:

• Porowatej skały i drobnego piasku - skała jest domem bakterii filtrujących wodę i kryjówką dla ryb.
• Odpieniacza białek i pomp cyrkulacyjnych - w akwarium morskim ruch wody jest dużo silniejszy niż w słodkowodnym.
• Grzałki z termostatem i termometru. Stała temperatura ok. 24–26 °C jest ważniejsza niż jej dokładna wartość. Karta grzałki Marina wskazuje ją do akwariów słodkowodnych i morskich, a termometr bezprzewodowy 2w1 Fluval - do słodko- i słonowodnych. Jak dobrać moc, opisuje jaka grzałka do akwarium.
• Lampy - w zbiorniku z samymi rybami i skałą wystarczy umiarkowane światło przez stałe 8–10 godzin; mocna lampa jest potrzebna dopiero przy koralowcach (oświetlenie akwarium).
• Soli morskiej, miernika zasolenia i wody oczyszczonej - sprzęt typowo morski dopiero pojawia się w naszym dziale akwarystyka słonowodna.

Błazenki wpuszczasz dopiero do akwarium, które przeszło dojrzewanie i cykl azotowy - w wodzie morskiej trwa to zwykle kilka tygodni. To zwykle jedne z pierwszych ryb w nowym akwarium morskim, ale nie pierwsze zwierzęta w ogóle: wcześniej skała i piasek muszą „ożyć”.

Zaplanuj też czas: przy akwarium morskim codziennie dolewasz słodką, oczyszczoną wodę w miejsce odparowanej i rzucasz okiem na termometr, a co tydzień podmieniasz część wody przygotowaną wcześniej z soli. Przy samej parze błazenków to kilkanaście minut dziennie, ale bez przerw na urlop - ktoś musi Cię zastąpić.

Czy błazenek potrzebuje ukwiału?

Nie - błazenek z hodowli żyje zdrowo bez ukwiału. W naturze ukwiał chroni go parzydełkami przed drapieżnikami, a błazenek pokryty śluzem nie zostaje poparzony. W akwarium nie ma drapieżników, więc ukwiał jest dodatkiem, nie warunkiem.

Ukwiały są wymagające: potrzebują dojrzałego, stabilnego akwarium, mocnego światła i potrafią przemieszczać się po zbiorniku, a wciągnięte do pompy giną i zatruwają wodę. Dlatego doświadczeni akwaryści radzą dodawać ukwiał najwcześniej po kilku miesiącach stabilnej pracy akwarium - albo wcale. Błazenek bez ukwiału często „adoptuje” miękki koralowiec, szczelinę w skale albo róg zbiornika i traktuje je jak swój dom.

Ile błazenków w akwarium? Para i zmiana płci

W domowym akwarium trzymaj jedną parę błazenków. Błazenki żyją w ścisłej hierarchii: największa ryba jest samicą, druga co do wielkości - samcem, a pozostałe nie rozmnażają się. Wszystkie młode błazenki rodzą się jako samce; gdy samica zginie, dotychczasowy samiec może zmienić płeć i zająć jej miejsce. Dlatego najprościej kupić dwa młode błazenki tego samego gatunku - z czasem jeden urośnie i zostanie samicą.

Trzeciego błazenka w zbiorniku ok. 100 l nie dosadzaj: para przegania „nadmiarowe” ryby, a w małym akwarium słabsza nie ma dokąd uciec. Nie łącz też w jednym niewielkim zbiorniku dwóch różnych gatunków błazenków - konkurują o to samo miejsce.

Czym karmić błazenki?

Błazenki są wszystkożerne i z hodowli zwykle od razu jedzą pokarm suchy. Podstawą jest drobny granulat albo płatki dla ryb morskich, a urozmaiceniem pokarm mrożony - np. artemia czy drobne skorupiaki. Jak rozmrażać i podawać mrożonki, opisuje pokarm mrożony dla ryb.

Dorosłe błazenki karm 1–2 razy dziennie małymi porcjami, które zjedzą w ciągu ok. 2–3 minut. Resztki rozkładają się w wodzie i podnoszą azotany i fosforany, a w akwarium morskim to prosta droga do glonów. Ogólne zasady porcji są te same co w słodkiej wodzie - jak karmić ryby akwariowe.

Z kim błazenki mogą pływać?

Dobrymi sąsiadami są małe, spokojne ryby rafowe podobnej wielkości, a także krewetki i ślimaki sprzątające skałę - o ile pasują do litrażu. Złymi - duże ryby drapieżne, które zmieszczą błazenka w pyszczku, i ryby wyraźnie agresywne terytorialnie.

Pamiętaj, że błazenki same bronią swojego miejsca: para przegania ryby podpływające do „ich” skały, a przy pracach w akwarium potrafi uszczypnąć dłoń. Nowe ryby dosadzaj pojedynczo albo parami, co kilka tygodni, po powolnej aklimatyzacji. W akwarium morskim dosadzanie idzie wolniej niż w słodkowodnym.

Ikra i rozmnażanie błazenków

Dojrzała, zgrana para często składa ikrę na płaskim fragmencie skały blisko swojego miejsca. Samiec pilnuje jej, wachluje płetwami i usuwa nierozwinięte jaja; młode wylęgają się zwykle po ok. tygodniu. W zwykłym akwarium larwy nie przeżywają - pływają w toni jako drobny plankton i potrzebują osobnego zbiornika oraz żywego pokarmu. Ikra w akwarium to dobry znak: para czuje się bezpiecznie.

Zdrowie błazenków - na co uważać?

Większość problemów zaczyna się od wody: wahań zasolenia po dolewaniu słonej zamiast słodkiej wody, skoków temperatury albo pośpiechu przy starcie. Najpierw sprawdź temperaturę, zasolenie i wyniki testów (parametry wody w akwarium). Gdy woda jest w normie, a ryba nie je, szybko oddycha, ma nalot, białe kropki albo trzyma płetwy przy ciele - skonsultuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się rybami. Preparatów nie dodawaj na własną rękę: wiele szkodzi bezkręgowcom i koralowcom.

Rybę, której nie możesz dłużej trzymać, oddaj innemu akwaryście albo do sklepu morskiego - jak oddać ryby zamiast je wypuszczać. Ryb morskich nigdy nie wypuszcza się do żadnego zbiornika wodnego.

Błazenki w akwarium - co zapamiętać

• Błazenek to ryba wyłącznie morska - w słodkiej wodzie nie przeżyje.
• Na parę błazenków przyjmuje się akwarium morskie orientacyjnie od ok. 100 l, po zakończonym dojrzewaniu.
• Wybieraj błazenki z hodowli; ukwiał nie jest potrzebny.
• Jedna para na zbiornik - większa ryba to samica, mniejsza samiec.
• Stałe zasolenie i temperatura ok. 24–26 °C są ważniejsze niż drogi sprzęt.

Następny krok: przeczytaj, jak zacząć akwarium morskie, i zaplanuj sprzęt; grzałki i termometry znajdziesz w dziale ogrzewanie akwarium.