Co je chomik? Lista dozwolonych i zakazanych produktów

Ten artykuł jest częścią serii o chomikach — całość opieki, od klatki po zdrowie, zbiera kompletny poradnik opieki nad chomikiem.

Co je chomik na co dzień?

Chomik jest wszystkożercą: w naturze je nasiona, ziarna, zielone części roślin i owady. W domu ten sam jadłospis składa się z trzech warstw:

• Gotowa karma dla chomika — codziennie, jako podstawa. Mieszanka ziaren i nasion albo granulat znajdziesz w dziale karma dla chomika.
• Świeże warzywa i zioła — codziennie lub prawie codziennie, małe kawałki.
• Białko zwierzęce — kilka razy w tygodniu: jajko, gotowane chude mięso albo owady.

Owoce, orzechy i przysmaki są dodatkiem od czasu do czasu, a nie stałym punktem menu. Woda ma być dostępna zawsze — świeża, wymieniana codziennie, w poidle albo ciężkiej misce. Myszoskoczek je bardzo podobnie — różnice opisujemy w poradniku czym karmić myszoskoczka.

Jak wybrać karmę dla chomika?

Karma dla chomika to najważniejszy wybór w jego diecie, bo pokrywa większość tego, co zje. Dwa typy różnią się jedną ważną rzeczą:

• Mieszanka ziaren i nasion jest bliższa temu, co chomik je w naturze, i pozwala mu szukać i wybierać. Minus: chomik często wyjada najpierw najsmaczniejsze, tłuste nasiona, a resztę zostawia.
• Granulat (ekstrudat) ma w każdej granulce ten sam skład, więc chomik nie wybiera. Minus: jest monotonny — dobrze działa razem ze świeżymi dodatkami.

Unikaj karm z melasą, miodem, cukrem, kandyzowanymi owocami i kolorowymi chrupkami. Jak czytać skład krok po kroku i rozpoznać cukier pod innymi nazwami, opisuje poradnik karma dla chomika — jak czytać skład.

Przykłady z różnych półek cenowych:

• Versele-Laga Hamster Nature — mieszanka zbóż, nasion, warzyw i ziół; dobra baza dla chomika syryjskiego. Ma w składzie owoce i orzechy, więc dodatkowych owoców daj mniej.
• Versele-Laga Mini Hamster Nature — wersja dla chomików karłowatych, z mniejszymi ziarnami.
• Beaphar Care+ dla chomików — granulat o jednolitym składzie z białkiem zwierzęcym; dla chomików, które wybierają z mieszanki tylko ulubione kąski.
• Vitapol Vita Herbal dla chomika — budżetowa mieszanka z owsem, ziołami i suszonymi larwami mącznika w składzie.

Co może jeść chomik? Lista dozwolonych produktów

W tabeli są produkty powszechnie uznawane za bezpieczne dla chomika. Wszystkie podawaj surowe i umyte (poza jajkiem i mięsem, które gotujesz), bez soli i przypraw, w kawałkach mniej więcej wielkości opuszka palca.

Produkt	Jak często	Jak podać
Gotowa karma dla chomika (mieszanka lub granulat)	codziennie — podstawa diety	świeża porcja raz dziennie, najlepiej wieczorem
Marchew	kilka razy w tygodniu	surowa, umyta, mały słupek; jest dość słodka, więc nie codziennie
Ogórek, cukinia	kilka razy w tygodniu	cienki plasterek; dużo wody, więc w małej ilości
Papryka (czerwona, żółta, zielona)	kilka razy w tygodniu	mały pasek bez gniazda nasiennego
Brokuł, kalafior	raz–dwa razy w tygodniu	mała surowa różyczka; w nadmiarze wzdymają
Natka pietruszki, koperek	kilka razy w tygodniu	gałązka, umyta i osuszona
Mniszek lekarski, babka lancetowata	kilka razy w tygodniu	liście z czystego miejsca, z dala od ulic i trawników opryskiwanych środkami chemicznymi — albo suszone zioła ze sklepu
Jabłko, gruszka	rzadko; u karłowatych sporadycznie lub wcale	mały kawałek bez pestek i gniazda nasiennego
Borówki, truskawki, banan	rzadko; u karłowatych sporadycznie lub wcale	jedna jagoda albo cienki plasterek — to dużo cukru
Jajko ugotowane na twardo	zwykle raz–dwa razy w tygodniu	kawałek wielkości ziarna fasoli, bez soli
Ugotowany kurczak lub indyk	zwykle raz–dwa razy w tygodniu	bez skóry, kości, soli i przypraw, kawałek wielkości ziarna fasoli
Larwy mącznika, świerszcze	kilka razy w tygodniu	suszone ze sklepu zoologicznego albo żywe z hodowli dla zwierząt; pojedyncze sztuki
Płatki owsiane	okazjonalnie	zwykłe, bez cukru i dodatków
Orzechy włoskie, laskowe, pestki słonecznika i dyni	rzadko	niesolone, nieprażone, pojedyncze sztuki — są bardzo tłuste

Jeśli nie masz pod ręką świeżych ziół, ich suszone wersje są w dziale siano i zioła dla chomika — np. zioła podstawowe dla chomika Herbal Pets. Wygodnym źródłem białka są suszone mączniki Trixie.

Białko w diecie chomika — owady, jajko i mięso: ile i jak często?

Chomik potrzebuje białka zwierzęcego, bo w naturze oprócz nasion zjada też owady. W domu wystarczy podawać je kilka razy w tygodniu, w kawałku mniej więcej wielkości ziarna fasoli — u chomików karłowatych jeszcze mniejszym. Część białka ma już dobra gotowa karma, więc dodatek ma ją uzupełniać, a nie zastępować.

Źródło białka	Jak podać	Na co uważać
Suszone owady (mączniki, świerszcze)	pojedyncze sztuki z ręki albo rozsypane w ściółce do szukania	tylko ze sklepu zoologicznego; owadów złapanych na dworze nie podawaj — mogą mieć na sobie środki ochrony roślin i pasożyty
Żywe owady z hodowli dla zwierząt	jedna–dwie sztuki z ręki albo w gładkiej miseczce, z której nie uciekną	nie zostawiaj ich luzem w klatce — schowają się w ściółce
Jajko ugotowane na twardo	mały kawałek białka albo żółtka, bez soli	tylko gotowane, nigdy surowe
Gotowany kurczak lub indyk	chude mięso bez skóry, kości, soli i przypraw	bez surowego mięsa, wędlin i resztek z obiadu

Białko psuje się szybciej niż ziarna, a chomik chętnie chowa je do spiżarni. Dlatego podawaj je wieczorem, w ilości, którą zje od razu, a resztki ze spiżarni usuwaj najpóźniej następnego wieczoru. Jeśli po nowym źródle białka odchody robią się luźne, odstaw je i wróć do sprawdzonego.

Czego chomik nie może jeść? Lista zakazanych produktów

Te produkty są na liście zakazanych właściwie w każdym rzetelnym źródle o żywieniu gryzoni. Nie podawaj ich nawet „na spróbowanie”.

Produkt	Dlaczego nie
Czekolada, kakao, słodycze	czekolada zawiera teobrominę, szkodliwą dla wielu zwierząt; słodycze to czysty cukier i tłuszcz
Cebula, czosnek, por, szczypiorek	rośliny cebulowe zawierają związki uszkadzające czerwone krwinki u wielu zwierząt
Awokado	zawiera persynę, uznawaną za toksyczną dla wielu zwierząt domowych
Surowa fasola	zawiera lektyny, które w surowej postaci są szkodliwe
Surowe ziemniaki, zielone części ziemniaka i pomidora	zawierają solaninę — dotyczy też liści, łodyg i niedojrzałych owoców pomidora
Pestki moreli, brzoskwini, wiśni, śliwek; pestki jabłek; gorzkie migdały	zawierają związki, z których w organizmie uwalnia się cyjanowodór
Rabarbar	zawiera dużo kwasu szczawiowego
Owoce cytrusowe (cytryna, pomarańcza, grejpfrut)	są bardzo kwaśne i drażnią przewód pokarmowy
Słone, przyprawione i smażone resztki ze stołu (wędliny, chipsy, paluszki)	za dużo soli i tłuszczu jak na zwierzę ważące zwykle od dwudziestu kilku do około dwustu gramów
Lepkie produkty (karmelki, gumy, gęste kremy)	mogą oblepić torby policzkowe i zęby
Kawa, herbata, alkohol, napoje słodzone	kofeina i alkohol są szkodliwe, napoje słodzone to cukier
Rośliny doniczkowe i cięte kwiaty	wiele z nich jest trujących — szczegóły w poradniku rośliny trujące dla zwierząt domowych

Dlaczego lepkie jedzenie jest groźne dla toreb policzkowych, wyjaśniamy w tekście torby policzkowe chomika.

Lepiej pominąć — produkty sporne. Co do kilku produktów źródła się nie zgadzają. Skoro chomik ich nie potrzebuje, prościej z nich zrezygnować:

• winogrona i rodzynki — sporne i bardzo słodkie,
• mleko, sery i słodzone jogurty — chomik nie potrzebuje nabiału, a słodzone wersje to głównie cukier,
• sałata lodowa — prawie sama woda, łatwo o luźny stolec,
• pieczywo i makaron — zbędne skrobiowe wypełniacze, a wilgotne kawałki szybko pleśnieją w spiżarni.

Dlaczego chomik dżungarski powinien jeść mało owoców?

Chomiki karłowate — zwłaszcza dżungarski, Campbella i ich mieszańce — uchodzą za szczególnie podatne na cukrzycę. Dlatego u nich owoce, słodkie warzywa i słodzone przysmaki ogranicza się bardziej niż u chomika syryjskiego, a wielu opiekunów rezygnuje z owoców całkowicie. Zamiast nich lepiej sprawdzają się zielone warzywa, zioła i owady. Jak rozpoznać, że chomik przytył, i ile ruchu potrzebuje, opisuje poradnik nadwaga u chomika.

Jeśli Twój karłowaty chomik zaczyna wyraźnie więcej pić i oddawać więcej moczu niż zwykle (ściółka w kąciku toaletowym jest mokra szybciej), pokaż go lekarzowi weterynarii. Nie zmieniaj w takiej sytuacji diety na własną rękę — najpierw badanie. Pozostałe objawy, przy których warto jechać do lekarza, opisujemy w tekście choroby chomika.

Poidło czy miska — jak podawać chomikowi wodę?

Chomik musi mieć stały dostęp do świeżej wody, nawet jeśli dostaje soczyste warzywa. Sprawdza się zarówno poidło z kulką, jak i niska, ciężka ceramiczna miseczka — wiele chomików pije z miski chętniej i w bardziej naturalnej pozycji. Wybór obu jest w dziale miski i poidła dla chomika.

• Wymieniaj wodę codziennie, a poidło i miskę myj kilka razy w tygodniu — w rurce poidła łatwo zbiera się osad.
• Codziennie sprawdzaj, czy poidło działa. Zablokowana kulka oznacza, że chomik nie ma co pić, choć butelka jest pełna; cieknąca — że ściółka pod nią przemaka.
• Miskę stawiaj na płaskim kamieniu lub desce, żeby chomik nie zasypywał jej ściółką.

Jak wprowadzać nowe jedzenie do diety chomika?

1. Jedna nowość naraz. Przy trzech nowych produktach jednocześnie nie ustalisz, który zaszkodził.
2. Zacznij od bardzo małego kawałka. Mniejszego, niż wydaje się rozsądne — chomik jest mały.
3. Obserwuj przez dobę lub dwie. Patrz na odchody: mają być suche i twarde. Luźny stolec albo mokry ogon to sygnał, by produkt odstawić. Jeśli przy okazji zobaczysz, że chomik zjada część swoich odchodów, nie przejmuj się — dlaczego tak robi, wyjaśnia poradnik chomik zjada swoje odchody.
4. Myj i osuszaj. Warzywa i zioła umyj, a potem osusz, żeby mokre nie lądowały w ściółce.
5. Sprawdzaj spiżarnię. Chomik chowa jedzenie w torbach policzkowych i zanosi je do domku. Świeże kawałki usuwaj ze spiżarni codziennie, zanim zgniją; suche ziarna możesz zostawić.

Gotowe przysmaki dla chomika wybieraj tak samo jak karmę: suszone warzywa, zioła, gałązki i owady są lepsze niż dropsy i kolby sklejane miodem lub cukrem. Jeśli dopiero kompletujesz wyposażenie, zajrzyj też do artykułu jaka klatka dla chomika — miska i poidło to część jego listy.

Podsumowanie: co zapamiętać

• Podstawą jest gotowa karma dla chomika, podawana codziennie.
• Warzywa i zioła w małych kawałkach — prawie codziennie; owoce rzadko, u karłowatych sporadycznie lub wcale.
• Białko zwierzęce kilka razy w tygodniu: jajko, gotowane chude mięso, owady.
• Nigdy: czekolada, cebula i czosnek, awokado, surowa fasola i ziemniaki, pestki, cytrusy, słone resztki ze stołu.
• Codziennie świeża woda i kontrola spiżarni.

Następny krok: sprawdź skład karmy, którą masz w domu, i porównaj ją z ofertą w dziale karmy dla chomika. Planujesz budżet? Miesięczne koszty jedzenia rozpisuje artykuł ile kosztuje utrzymanie chomika.