Co jest trujące dla papugi — teflon, aerozole, świece, metale i jedzenie

Dlaczego papuga jest tak wrażliwa na to, czym oddycha?

Ptak oddycha inaczej niż człowiek, pies czy kot: oprócz płuc ma worki powietrzne, a wymiana gazów jest u niego bardzo wydajna. Dzięki temu może latać, ale też szybciej i w większej ilości wchłania z powietrza to, co w nim unosi się w domu. Opary, które u człowieka powodują najwyżej ból głowy, dla papugi bywają śmiertelne.

Dlatego lista zagrożeń dla papugi jest inna niż dla psa czy kota. Na jej czele nie stoją rośliny ani jedzenie, tylko powietrze: kuchnia, aerozole, dym i zapachy. Gdzie postawić klatkę, żeby była z dala od tych źródeł, opisuje klatka dla papugi, a ogólne zasady opieki — kompletny poradnik opieki nad papużką falistą.

Czy to dotyczy też kanarka i zeberek?

Tak. Wszystko, co w tym poradniku dotyczy papug, odnosi się do każdego ptaka domowego: papużki falistej, nimfy, nierozłączek, kanarka, zeberek i dużych papug. Układ oddechowy jest u nich zbudowany tak samo, a im mniejszy ptak, tym mniej trzeba, żeby mu zaszkodzić. Opiekun kanarka powinien przejrzeć kuchnię i półkę z kosmetykami tak samo uważnie — o kanarku więcej w poradniku kanarek — kompletny poradnik opieki.

Teflon — dlaczego patelnia może zabić papugę?

Powłoka nieprzywierająca (PTFE, potocznie „teflon”) w zwykłym gotowaniu jest stabilna. Problem zaczyna się, gdy się przegrzeje: pusta patelnia zostawiona na gazie, garnek, w którym wygotowała się woda, przypalony olej. Wtedy powłoka wydziela opary, których człowiek często nawet nie zauważy, a papuga w sąsiednim pokoju może zginąć w krótkim czasie.

Powłoki nieprzywierające mają nie tylko patelnie. Spotkasz je w garnkach, blachach do pieczenia, gofrownicach, opiekaczach, frytkownicach beztłuszczowych i niektórych piekarnikach. Jak się chronić:

• Klatka nigdy nie stoi w kuchni ani w aneksie kuchennym. Przy otwartej kuchni ptak na czas gotowania przenosi się do innego pokoju z zamkniętymi drzwiami.
• Nie zostawiaj pustej patelni na ogniu i nie odchodź od gotowania.
• Gotuj z włączonym okapem i przy zamkniętych drzwiach kuchni, a po przypaleniu wywietrz kuchnię, trzymając ptaka w najdalszym pokoju.
• Rozważ naczynia ze stali nierdzewnej albo żeliwa, jeśli masz ptaka i często smażysz.
• Nowy sprzęt uruchamiaj pierwszy raz bez ptaka w mieszkaniu — dotyczy to zwłaszcza piekarnika, frytkownicy i grzejników, z których przy pierwszym nagrzaniu coś się ulatnia.

Aerozole, dym, świece — co jeszcze truje papugę przez powietrze?

Źródło	Co zrobić
Dezodoranty, lakiery do włosów, perfumy w sprayu	Używać w łazience przy zamkniętych drzwiach, nigdy w pokoju z ptakiem.
Odświeżacze powietrza — spraye, elektryczne, żelowe	Najlepiej zrezygnować. Zapach to cząsteczki w powietrzu, którym oddycha ptak.
Świece zapachowe, kadzidełka, olejki w dyfuzorach i kominkach zapachowych	Nie w mieszkaniu z ptakiem, a już na pewno nie w jego pokoju.
Dym papierosowy, e-papierosy, dym z kominka i spalenizna	Nie palić w mieszkaniu; myć ręce przed kontaktem z ptakiem.
Środki czystości: chlor, amoniak, środki do piekarnika i odkamieniacze	Sprzątać przy ptaku w innym pokoju, wietrzyć; klatkę myć wodą i łagodnym środkiem, dokładnie spłukać — czym, opisuje jak sprzątać klatkę ptaka.
Środki na owady i preparaty przeciw pchłom w sprayu dla psa lub kota	Nigdy w pokoju z ptakiem; zwierzę po zabiegu trzymać z dala od klatki według zaleceń lekarza.
Farby, lakiery, kleje, rozpuszczalniki	Na czas remontu ptak w innym miejscu — zasady w poradniku remont i przeprowadzka ze zwierzakiem.

Metale w klatce i zabawkach — cynk i ołów

Papuga poznaje świat dziobem — gryzie pręty, zabawki, guziki i klucze. Jeśli trafi na metal, który się złuszcza albo rozpuszcza, może się zatruć. Najczęstsze źródła:

• stare, tanie albo samodzielnie robione klatki i woliery z siatki ocynkowanej, z łuszczącą się farbą,
• zabawki z kiepskimi metalowymi łańcuszkami, kółkami i dzwonkami,
• przedmioty w mieszkaniu: ciężarki do firan, elementy witraży, stare farby na parapetach, biżuteria, monety, klucze, baterie.

Wybieraj klatki ze sprawdzonych źródeł i zabawki z naturalnego, niemalowanego drewna, sizalu, wikliny i papieru — znajdziesz je w dziale zabawki dla ptaków, a naturalne grzędy w dziale półki, drabinki i drążki. Jak urządzić klatkę i dobrać zabawki, opisują poradniki wyposażenie klatki papugi i zabawki dla papug. Podczas wylotu nie zostawiaj na stole drobnych metalowych przedmiotów. Starą klatkę po kimś albo z giełdy obejrzyj dokładnie: rdza, odpryski farby i biały nalot na prętach to powód, żeby jej nie używać. Przy dużych papugach liczy się to szczególnie: ich klatka powinna być ze stali nierdzewnej, a nie z ocynkowanej siatki — więcej w artykule klatka dla dużej papugi.

Jedzenie trujące dla papugi — krótka lista

Papudze nie podawaj: awokado, czekolady i kakao, kawy i herbaty, alkoholu, soli i słonych przekąsek, cebuli i czosnku, pestek i nasion owoców pestkowych i ziarnkowych (np. jabłka, wiśni, moreli) ani resztek z talerza. Pełną tabelę produktów dozwolonych i zakazanych znajdziesz w poradniku co może jeść papuga.

Uważaj też na to, co leży na stole podczas wylotu: leki i suplementy, papierosy i niedopałki, gumy do żucia, słodycze. Papuga zjada drobne rzeczy, zanim zdążysz zareagować.

Rośliny i gałęzie — co z nimi?

Rośliny doniczkowe trujące dla psa i kota w większości są groźne także dla ptaków. Listę opisuje poradnik rośliny trujące dla zwierząt domowych — w pokoju, w którym papuga wylatuje, nie trzymaj żadnej rośliny, której gatunku nie jesteś pewien. Gałęzie do klatki bierz tylko z drzew, o których wiesz, że są bezpieczne, rosną z dala od ulicy i nie były pryskane — tabelę drzew i sposób przygotowania znajdziesz w poradniku gałęzie i grzędy dla papugi.

Szczególnie uważaj na rododendron (azalię) — jest trujący dla ptaków w każdej postaci: liście, kwiaty i drewno. Nie dawaj papudze jego gałęzi ani gotowych grzęd z tego drewna, nawet jeśli są sprzedawane jako akcesorium dla ptaków; przed zakupem grzędy sprawdź, z jakiego drewna jest zrobiona. Do krzewów, których gałęzi nie wkładasz do klatki, należą też cis i oleander.

Kiedy ryzyko w domu rośnie?

Większość zatruć papug zdarza się w dni, które odbiegają od codzienności. Szczególnie uważaj, gdy:

• gotujesz dla gości albo na święta — dużo smażenia, piekarnik pracuje godzinami, łatwo o przypalenie,
• urządzasz imprezę — świece, papierosy, alkohol i przekąski na stołach, otwierane drzwi,
• remontujesz, malujesz albo kleisz — opary utrzymują się przez kilka dni,
• robisz generalne porządki — mocne środki czystości, środki do piekarnika i odkamieniacze,
• na balkonie sąsiada albo Twoim jest grill, a okno pokoju z klatką jest otwarte,
• uruchamiasz nowy sprzęt — piekarnik, frytkownicę, grzejnik olejowy, oczyszczacz z funkcją zapachową.

W takie dni najprościej przenieść klatkę do najdalszego pokoju i zamknąć drzwi albo oddać ptaka na kilka dni zaufanej osobie.

Papuga w domu z palaczem — dym, nikotyna na rękach i co zrobić

Dym tytoniowy szkodzi ptakowi tak samo jak inne opary, a do tego zostaje w domu długo po zgaszeniu papierosa: osiada na firankach, meblach, ubraniu, skórze dłoni i prętach klatki. Papuga ma z nim kontakt nie tylko przez oddech, ale też przez stopy, gdy siada na ręce, i przez dziób, gdy skubie palce, rękaw czy włosy.

• Pal poza mieszkaniem. Nie w pokoju z ptakiem, nie w kuchni „pod okapem” i nie na balkonie przy otwartym oknie pokoju, w którym stoi klatka — dym wraca do środka.
• Po papierosie umyj ręce wodą z mydłem, zanim weźmiesz ptaka na palec albo podasz mu jedzenie. Jeśli palisz dużo, przed zabawą z papugą zmień też wierzchnie ubranie.
• Bez papugi na ramieniu przy palaczu — ptak siedzi wtedy w samej chmurze dymu.
• E-papieros to nie rozwiązanie. Aerozol z niego to też opary w powietrzu, którym oddycha ptak. Płyny do e-papierosów, wkłady, niedopałki i popielniczki trzymaj tam, gdzie papuga nie dosięgnie — zjedzenie czegokolwiek z nikotyną to powód, żeby od razu jechać do lekarza.
• Pierz i wietrz. Firanki i zasłony w pokoju ptaka pierz częściej, a klatkę i grzędy myj regularnie, jeśli w domu ktoś pali.

Sygnały, które u papugi w domu z palaczem wymagają wizyty u lekarza weterynarii leczącego ptaki: częste kichanie, wydzielina z nosa albo oczu, oddech z otwartym dziobem lub kiwaniem ogona, zaczerwieniona albo skubana skóra stóp, wyrywanie piór. Lekarzowi powiedz wprost, że ktoś w domu pali — to dla niego ważna informacja.

Objawy zatrucia u papugi

Po kontakcie z oparami albo zjedzeniu czegoś trującego możesz zauważyć:

• oddychanie z otwartym dziobem, świszczący oddech, kiwanie ogonem przy każdym oddechu,
• chwianie się, spadanie z grzędy, siedzenie na dnie klatki,
• drgawki,
• wymioty, biegunkę, nagłą zmianę odchodów,
• napuszenie, apatię, brak reakcji na otoczenie.

Przy zatruciu metalami objawy narastają czasem powoli i są niespecyficzne — dlatego każda niepokojąca zmiana w zachowaniu to powód, by zadzwonić do lekarza. Szerzej o objawach choroby w poradniku chora papuga — objawy.

Co zrobić, gdy podejrzewasz zatrucie papugi — krok po kroku

1. Zabierz ptaka od źródła. Przenieś klatkę do pokoju z czystym powietrzem i zamknij drzwi. Nie otwieraj okna w pokoju, w którym ptak jest poza klatką.
2. Usuń źródło. Zdejmij patelnię z ognia, zgaś świecę, wywietrz pomieszczenie, w którym ptaka już nie ma.
3. Zadzwoń do lekarza weterynarii, który leczy ptaki, od razu. Powiedz, co się stało i kiedy. Przy zatruciu liczy się czas — nie czekaj na poprawę.
4. Zabierz opakowanie albo nazwę substancji. Przy zjedzeniu czegoś — resztę tego produktu.
5. Niczego nie podawaj. Żadnego mleka, oleju, wody na siłę ani domowych sposobów; nie próbuj wywoływać wymiotów.
6. W drodze: ciepło i spokój. Mała klatka albo transporter, częściowo przykryty, w nagrzanym samochodzie.

Co jest trujące dla papugi — co zapamiętać

• Największe zagrożenie to powietrze: przegrzany teflon, aerozole, dym, świece i olejki.
• Klatka nigdy w kuchni; przy gotowaniu i sprzątaniu ptak w innym pokoju za zamkniętymi drzwiami.
• Zabawki i grzędy z naturalnych materiałów, bez złuszczającego się metalu.
• Jedzenie i rośliny — sprawdzaj listy, nie podawaj resztek z talerza.
• Przy podejrzeniu zatrucia: ptak do czystego powietrza i od razu telefon do lekarza.

Następny krok: przejdź dziś po mieszkaniu i odłóż do szafki wszystkie świece zapachowe, odświeżacze i spraye, które stoją w pokoju z klatką.