Jak urządzić klatkę dla gryzonia i królika — rozmieszczenie krok po kroku

Ten poradnik nie jest listą zakupów — tę znajdziesz w poradniku wyprawka dla gryzonia i królika. Tutaj odpowiadamy na pytanie, gdzie co postawić, żeby zwierzę miało spokojny sen, czyste jedzenie i miejsce do ruchu. Wymiary samego domu zebraliśmy w tabeli jaka wielkość klatki dla gryzonia.

Jak urządzić klatkę dla gryzonia — zasada czterech stref

Dobrze urządzona klatka ma cztery strefy, które nie nachodzą na siebie. Zwierzę samo dzieli swoje terytorium w ten sposób, a Ty mu tylko pomagasz:

• Sen. Kryjówka w najspokojniejszym końcu, z dala od drzwiczek — ręka sięgająca do klatki nie może trafiać prosto do sypialni. Każde zwierzę ma mieć własną, a gatunki kopiące i wspinające chętnie korzystają z kilku. Kryjówkę dla królika — materiał, rozmiar i miejsce — omawiamy w tekście domek dla królika.
• Jedzenie i woda. Ciężka miska na twardym, płaskim podłożu i poidło na wysokości pyszczka. Nie pod półką, z której spadają bobki.
• Toaleta. Róg, który zwierzę samo wybiera. Gdy go zobaczysz, wstaw tam kuwetę albo chłonniejsze podłoże.
• Ruch. Wolny pas podłogi, a u gatunków, które go potrzebują, kołowrotek albo półki. Tej strefy nie zastawiasz zabawkami.

U świnki morskiej i królika strefy jedzenia i toalety leżą obok siebie: oba gatunki jedzą siano i załatwiają się w tym samym miejscu, więc siano kładziesz przy rogu toaletowym albo nad kuwetą. Łatwiej wtedy sprzątać jeden róg niż całą klatkę.

Kopacze, wspinacze i zwierzęta „podłogowe” — czym różni się urządzanie klatki?

Zasada stref jest wspólna, ale to, co wypełnia klatkę, zależy od tego, jak zwierzę żyje. Wygodnie podzielić gatunki na trzy grupy:

Grupa	Gatunki	Co najważniejsze w urządzaniu
Kopacze	chomik, myszoskoczek	gruba warstwa podłoża do kopania (zwykle ok. 15–20 cm), siano, które spina tunele, kryjówki częściowo wkopane, kołowrotek z pełną bieżnią na twardym podłożu
Wspinacze	szczur, szynszyla, koszatniczka, fretka	pełne półki na kilku poziomach połączone rampami, bez wysokiego „szybu”, hamaki i legowiska wysoko, kuweta w rogu dna
Zwierzęta podłogowe	świnka morska, królik, jeż pigmejski	wszystko na jednym poziomie, bez pięter; kryjówki na końcach, wolny środek, pełne dno z antypoślizgową warstwą

Koszatniczka łączy dwie grupy — wspina się, ale też chętnie kopie, więc jej klatka ma i półki, i grubą warstwę ściółki. Szczegóły dla każdego gatunku są w poradnikach podlinkowanych w tabeli.

Jak urządzić klatkę krok po kroku

Najłatwiej urządzać klatkę od dna do góry, dzień przed przyjazdem zwierzęcia, w miejscu, w którym będzie stała na stałe:

1. Umyj klatkę i ustaw ją w docelowym miejscu. Pełną klatkę trudno przenieść, a każde przestawienie to dla zwierzęcia nowe terytorium. Gdy klatka ma stać u dziecka, zajrzyj do poradnika klatka w pokoju dziecka.
2. Wsyp podłoże. U kopaczy grubą warstwę, przynajmniej w części domu — u chomika syryjskiego zwykle min. ok. 20 cm, u karłowatych i myszoskoczka ok. 15–20 cm. U pozostałych tyle, żeby po wciśnięciu dłoni nie czuć dna. Jaki materiał wybrać, porównujemy w poradniku ściółka dla gryzoni.
3. Wyznacz róg toaletowy. Najczęściej ten najdalej od kryjówki. Możesz od razu wstawić tam kuwetę z chłonnym podłożem, a u królika i świnki — siano.
4. Postaw kryjówki. W spokojnym końcu, z dala od drzwiczek, po jednej na zwierzę albo więcej. U kopaczy częściowo wkop domek w podłoże.
5. Ustaw miskę na twardym. Na płaskiej desce albo płytszej warstwie podłoża, żeby się nie zapadała i nie była zasypywana.
6. Zawieś poidło i postaw drugą wodę. Ustnik na wysokości pyszczka, bez zadzierania głowy, nad podłożem, a nie w nim. Sprawdź, czy woda leci.
7. Dołóż sprzęt gatunkowy. Kołowrotek przykręcony do ściany albo postawiony na desce, półki zygzakiem z małymi odstępami w pionie, hamak wysoko, basenik z piaskiem w płytszej strefie.
8. Zrób przegląd z poziomu zwierzęcia. Czy zostaje wolny pas do biegania? Czy nic nie wisi luzem i nie ma szczelin, w których utknie łapa? Czy z najwyższej półki nie da się spaść prosto na dno?

Gdzie powiesić poidło, a gdzie postawić miskę i kołowrotek?

• Poidło — na ścianie z dala od kryjówki i kuwety, nisko, z końcówką nad podłożem. U kopaczy końcówka w ściółce szybko przecieka i zostaje zakopana. Sprawdzi się np. Trixie Poidełko szklane dla gryzoni z zaworem kulkowym, które ma kilka pojemności.
• Miska — ciężka, ceramiczna, na twardym. Nigdy pod półką ani pod hamakiem: wszystko, co spada z góry, ląduje w jedzeniu.
• Siano — u roślinożerców w paśniku i dodatkowo na ściółce, np. Vitapol Siano dla gryzoni i królika; przy parze w dwóch miejscach, żeby słabsze zwierzę nie było odsuwane.
• Kołowrotek — w strefie ruchu, stabilnie. W klatce z prętami przykręcony, w terrarium postawiony na płaskiej desce albo kamieniu, żeby nie zapadał się w podłoże.
• Basenik z piaskiem — w płytszej strefie, na stabilnym podłożu, z dala od miski z wodą.

Jak urządzić klatkę z półkami, żeby zwierzę nie spadło?

Wysoka klatka to więcej miejsca, ale też ryzyko upadku. U szczura, szynszyli, koszatniczki i fretki półki układasz zygzakiem — na przemian przy lewej i prawej ścianie — tak, żeby z każdej był wygodny skok na następną. U szynszyli odstęp w pionie to orientacyjnie ok. 25–35 cm.

Pod najwyższą półką nie może być „szybu”, czyli pustej przestrzeni aż do dna. Jeśli jest, dołóż półkę albo pełne piętro. Wszystkie półki i rampy mają być pełne, bez kratki, i przykręcone tak, żeby się nie kołysały.

U chomika piętra są tylko dodatkiem: chomiki słabo oceniają wysokość, więc poziomy stawiasz nisko i z pełną podłogą. Świnka morska, królik i jeż pięter nie potrzebują wcale — dla nich liczy się podłoga.

Wspinanie i skoki — jak rozplanować wysokość dla szynszyli, koszatniczki, szczura i fretki?

Wszystkie cztery gatunki potrzebują klatki „w pionie”, ale poruszają się inaczej — i od tego zależy, czym wypełnisz wysokość:

Gatunek	Jak się porusza	Co z tego wynika dla klatki
Szynszyla	skacze z półki na półkę; nieudany skok z dużej wysokości łatwo kończy się urazem łap albo kręgosłupa	półki zygzakiem, odstęp w pionie orientacyjnie ok. 25–35 cm, pełne piętra przerywające wysokość
Koszatniczka	wspina się i skacze, ale też kopie	wysoka klatka (zwykle ok. 100 cm) z kilkoma poziomami połączonymi rampami i grubą ściółką na dnie
Szczur	wspina się po prętach, linach i hamakach	kilka poziomów, hamaki na różnych wysokościach, pod półkami zawieszone hamaki zamiast długiej pustki
Fretka	chętnie wchodzi wyżej, ale nie jest skoczkiem	pełne piętra i łagodne rampy, żaden poziom nie może pozwalać na długi upadek

Wspinanie nie kończy się na klatce. Na wybiegu dawaj niskie „przystanki” — kartony, tunele, stabilne podesty — a wysokie meble bez osłony wyłącz z trasy, bo z nich zwierzę spada na twardą podłogę.

Półki, rampy i mostki — z jakiego drewna i jak je zamontować?

Półkę, rampę i mostek zwierzę prędzej czy później podgryzie, więc materiał jest tak samo ważny jak ustawienie:

• Surowe drewno lite. Niemalowane, nielakierowane, bez klejonych płyt — sklejka, płyta wiórowa i MDF odpadają, podobnie jak deski z palet i drewno budowlane.
• Montaż na śrubę z nakrętką od zewnątrz. Półka nie może się kołysać ani przesuwać, gdy zwierzę na nią skacze, a łby śrub i ostre krawędzie mają być poza zasięgiem zębów.
• Rampa pełna i łagodna. Poprzeczne listewki dają łapom oparcie; zbyt stroma rampa to zjeżdżalnia, nie schody.
• Mostek bez szczelin na łapę. Listewki łączone sznurkiem albo drutem sprawdź palcem — szpara, w której utknie łapka, to ryzyko urazu.
• Wymiana zamiast szorowania. Drewno wchłania mocz, więc półkę mocno pogryzioną albo przesiąkniętą wymień na nową.

Ile kryjówek potrzebuje królik i gryzoń i gdzie je postawić?

Kryjówka to miejsce, w którym zwierzę śpi i chowa się, gdy coś je przestraszy. Zasada ogólna: co najmniej jedna na każde zwierzę, a lepiej o jedną więcej, zawsze w spokojnym końcu klatki. Rodzaj kryjówki zależy od gatunku:

Gatunek	Jaka kryjówka	Gdzie
Chomik, myszoskoczek	domek bez dna albo z otworem w podstawie, tunele; u myszoskoczków więcej kryjówek niż zwierząt	częściowo wkopane w najgłębszą warstwę podłoża; wysokie elementy na środku, nie przy szybie
Królik, świnka morska	domek z dwoma wejściami albo tunel przelotowy, po jednym na zwierzę	na przeciwległych końcach, z wolnym środkiem między nimi
Szczur	domek, w którym zmieszczą się wszystkie szczury naraz, plus hamaki	domek na dnie albo pełnej półce, hamaki na różnych wysokościach
Koszatniczka	jeden duży wspólny domek i jedna lub dwie dodatkowe kryjówki	domek na dnie, dodatkowe kryjówki na półkach
Szynszyla	domek na każdą szynszylę	na dnie albo na pełnej półce
Fretka	miękki domek albo tunel z tkaniny i hamak	domek na dolnym poziomie, hamak wysoko
Jeż pigmejski	domek albo tunel, w którym obróci się cały	w cieplejszej części terrarium

Kryjówka nie kończy się na klatce. Na wybiegu zwierzę-ofiara też potrzebuje domku albo tunelu, do którego ucieknie — najlepiej przy ściankach, żeby środek został torem do biegania. Domki dla świnki porównujemy w poradniku domek dla świnki morskiej.

Jak urządzić klatkę dla pary zwierząt?

Przy gatunkach stadnych układ klatki ma pomagać unikać sprzeczek. Słabsze zwierzę musi mieć dokąd odejść i nie może być odcinane od jedzenia:

• Dwie kryjówki albo jedna z dwoma wejściami, ustawione daleko od siebie — żadne zwierzę nie powinno utknąć w kącie, gdy drugie blokuje wejście.
• Dwa źródła wody — poidło i ciężka miska w różnych miejscach.
• Siano i jedzenie w dwóch miejscach, żeby przy jednym paśniku nie było kolejki.
• Bez ślepych zaułków. Wąski korytarz między domkiem a ścianą to miejsce, w którym jedno zwierzę może zapędzić drugie.

Wyjątki potwierdzają regułę: koszatniczki zwykle śpią razem w jednym dużym domku, a szczury chętnie dzielą hamak. Wtedy wspólne legowisko jest w porządku, ale dodatkowe kryjówki i tak zostają.

Klatka dla młodego i dla starszego zwierzęcia — co zmienić?

Młode zwierzęta są drobniejsze, więc sprawdź, czy nie przecisną się między prętami — przy młodych szczurach i fretkach odstęp ma być węższy niż u dorosłych. Pierwsze półki stawiaj nisko.

Starszemu zwierzęciu ułatwiasz życie odwrotnie — przebudowujesz klatkę tak, żeby wszystko, czego potrzebuje, było nisko:

1. Zobacz, gdzie już nie wchodzi. Półka, na którą zwierzę przestało wskakiwać, jest pierwsza do obniżenia albo usunięcia.
2. Najważniejsze przenieś na dół. Poidło, miska, siano i kryjówka mają stać na poziomie podłogi.
3. Wysokie półki zastąp niskimi rampami albo zostaw jeden poziom — bez stromych schodków i bez „szybu” pod najwyższą półką.
4. Obniż wejścia. Do kuwety i domku zwierzę ma wchodzić bez wspinania.
5. Połóż miękkie, antypoślizgowe podłoże tam, gdzie zwierzę najczęściej leży.
6. Zmieniaj po jednym elemencie. Senior gorzej znosi nowe miejsce — nie przestawiaj całej klatki naraz.

Najczęstsze błędy przy urządzaniu klatki

• Zagracenie. Każdy domek i każda zabawka zabierają kawałek podłogi. Jeśli zwierzę nie ma gdzie przebiec, wyjmij połowę rzeczy.
• Kryjówka przy drzwiczkach. Ręka sięgająca po miskę wchodzi wtedy prosto do sypialni.
• Miska pod półką. Bobki i ściółka spadają do jedzenia.
• Cienka warstwa podłoża u kopacza. W kilku centymetrach nie da się wykopać nory.
• Częste przemeblowania. Układ klatki ma być stały. Przy sprzątaniu odkładasz rzeczy na to samo miejsce, a u chomika zostawiasz część starej, suchej ściółki, żeby klatka pachniała „po swojemu”.

Co zapamiętać

• Cztery strefy: sen, jedzenie i woda, toaleta, ruch — bez nakładania się na siebie.
• Kopaczom dajesz głębokie podłoże, wspinaczom pełne półki zygzakiem, zwierzętom podłogowym jeden poziom.
• Urządzasz od dna do góry, dzień przed przyjazdem, w docelowym miejscu.
• Poidło nisko i nad podłożem, miska na twardym, nic pod półkami.
• Układ zostaje stały — nie przemeblowujesz klatki przy każdym sprzątaniu.

Następny krok: narysuj na kartce obrys swojej klatki i rozplanuj na nim cztery strefy, zanim wsypiesz pierwszą garść podłoża.