Kastracja psa — za i przeciw, koszt i opieka po zabiegu

Na czym polega kastracja psa?

Kastracja samca to zabieg chirurgiczny w znieczuleniu ogólnym, podczas którego lekarz usuwa jądra. Zwierzę traci zdolność rozrodu, a organizm przestaje wytwarzać większość męskich hormonów płciowych. Zabieg trwa zwykle krócej niż godzinę, a pies najczęściej wraca do domu jeszcze tego samego dnia.

W mowie potocznej „kastracja” i „sterylizacja” znaczą to samo: u samców mówi się zwykle o kastracji, u samic o sterylizacji. Przy umawianiu zabiegu zapytaj lekarza, co dokładnie zostanie usunięte. U psa najczęściej usuwa się jądra — samo podwiązanie nasieniowodów wykonuje się rzadko i nie wycisza hormonów. Istnieje też kastracja chemiczna psa, czyli czasowe wyciszenie hormonów implantem bez operacji. Praktyczną stronę przygotowań i opieki, wspólną dla psów i kotów, opisuje poradnik kastracja i sterylizacja — przygotowanie i opieka po zabiegu.

Kastracja psa — za i przeciw

Najczęstsze korzyści:

• brak chorób jąder, w tym nowotworów jąder
• mniejsze ryzyko części chorób prostaty
• często słabsze zachowania napędzane hormonami: znaczenie, ucieczki za suką w cieczce, napięcie wobec innych samców
• spokój w domu, w którym mieszka też niesterylizowana suka

Na co uważać:

• ryzyko związane ze znieczuleniem ogólnym — dlatego lekarz bada zwierzę przed zabiegiem i może zlecić badania krwi
• powikłania gojenia rany, najczęściej przez wylizywanie albo zbyt dużo ruchu
• skłonność do tycia, jeśli porcja jedzenia nie zostanie zmniejszona
• u części psów dużych ras dyskutuje się wpływ wczesnego zabiegu na stawy i rozwój — termin warto omówić z lekarzem
• zmiana okrywy włosowej u niektórych ras długowłosych

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich psów. Inaczej wygląda decyzja przy małym psie z miasta, inaczej przy młodym psie dużej rasy, a jeszcze inaczej, gdy w domu mieszka niesterylizowana suka — o zabiegu u niej piszemy w tekście sterylizacja suki. Dlatego pytania o Twojego psa — wiek, rasę, zdrowie, zachowanie — zadaj lekarzowi na wizycie kwalifikacyjnej.

Czy kastracja zmienia zachowanie psa?

Zabieg wycisza zachowania napędzane hormonami (znaczenie terenu, szukanie partnera, ucieczki), ale nie zmienia charakteru i nie zastąpi nauki ani wychowania. Najczęściej słabnie to, co napędzają hormony: znaczenie moczem w nowych miejscach, ucieczki za suką w cieczce, „adorowanie” nóg i poduszek, napięcie wobec innych samców.

Zmiany przychodzą stopniowo, przez kilka tygodni po zabiegu. Nawyk utrwalany latami — na przykład znaczenie w tym samym kącie — może zostać, dopóki go nie oduczysz.

Kiedy kastrować psa?

O tym, czy i kiedy wykonać zabieg, decyduje lekarz weterynarii po zbadaniu zwierzęcia — bierze pod uwagę wiek, wielkość, rasę i stan zdrowia. Nie ma jednego „dobrego wieku” dla wszystkich psów — orientacyjnie:

• Psy małych ras — często po osiągnięciu dojrzałości płciowej, mniej więcej w drugiej połowie pierwszego roku życia.
• Psy średnich i dużych ras — lekarze coraz częściej proponują poczekać do zakończenia wzrostu, czyli zwykle co najmniej do końca pierwszego roku, a u ras olbrzymich dłużej.
• Dorosły i starszy pies — kastracja jest możliwa w każdym wieku; u seniora lekarz zwykle zleca przed zabiegiem badania krwi i osłuchuje serce.
• Wnętrostwo — gdy jedno albo oba jądra nie zeszły do moszny, lekarz zwykle zaleca zabieg, bo takie jądro jest bardziej narażone na zmiany nowotworowe. Operacja jest wtedy bardziej złożona.

Wahasz się, czy decyzja nie jest za wcześnie? Zapytaj lekarza o implant kastracyjny — pozwala sprawdzić, jak pies zachowuje się bez hormonów, zanim zdecydujesz o zabiegu na stałe.

Ile kosztuje kastracja psa?

Kastracja psa kosztuje tym więcej, im większy pies — potrzeba więcej leków do znieczulenia i więcej czasu. Cena zależy też od lecznicy, miasta i tego, co wchodzi w pakiet.

Część gmin dofinansowuje zabiegi psów, zwłaszcza adoptowanych ze schronisk. Zapytaj w urzędzie gminy albo w schronisku, z którego pochodzi pies.

Jak przygotować psa do kastracji?

1. Zapisz zalecenia lecznicy. Godzina przyjazdu i odbioru, post przed zabiegiem, co z wodą — dokładnie tak, jak powie lekarz.
2. Zapytaj o badania przed zabiegiem. U starszych zwierząt i ras z obciążeniami lekarz często zleca badanie krwi albo osłuchanie serca.
3. Przymierz kołnierz albo ubranko pooperacyjne dzień wcześniej. Po powrocie nie ma czasu na wymianę rozmiaru.
4. Przygotuj kąt do odpoczynku na podłodze. Ciepły koc, z dala od przeciągu, bez mebli do wskakiwania, woda w zasięgu.
5. Zaplanuj pierwszą dobę. Ktoś powinien być w domu, a inne zwierzęta na kilka godzin w osobnym pokoju.

Rano przed zabiegiem wyjdź z psem na dłuższy spacer, żeby się załatwił — po powrocie z lecznicy przez kilka godzin będzie senny i chwiejny. Do lecznicy jedzie na krótkiej smyczy dla psa i w dobrze dopasowanych szelkach dla psa; po znieczuleniu łatwiej go wtedy prowadzić i podnosić.

Kołnierz po kastracji psa — jaki wybrać?

Wylizywanie i rozgryzanie rany to najczęstsza przyczyna kłopotów z gojeniem — przed nim chroni kołnierz albo ubranko pooperacyjne. U psa rana jest zwykle tuż przed moszną, której ubranko pooperacyjne dobrze nie zakrywa — dlatego po kastracji najczęściej sprawdza się kołnierz. Jego brzeg powinien wystawać kilka centymetrów poza czubek nosa, a pod obrożą powinny mieścić się dwa palce.

• Trixie Kołnierz ochronny dla psa plastikowy — klasyczny, sztywny klosz w wielu rozmiarach; najpewniejsza bariera i najtańsza opcja.
• Barry King Kołnierz nadmuchiwany dla psa — miękki „ponton” na szyję, nie zasłania widzenia; dobry dla spokojnego psa, ale gibki pies potrafi sięgnąć nim do krocza — sprawdź przy lekarzu.
• Trixie Kołnierz ochronny dla psa i kota — wygodniejszy przy spaniu i w ciasnym mieszkaniu.

Pozostałe modele są w dziale kołnierze i opatrunki dla psa, a jak przetrwać z kołnierzem pierwszy tydzień — w poradniku kołnierz ochronny dla psa.

Pies po kastracji — pierwsze dni

Pierwsza doba to sen i spokój. Posłanie przygotuj na podłodze — dobrze sprawdza się płaskie legowisko dla psa z dala od schodów i kanapy. Jedzenie i wodę podawaj tak, jak zaleci lecznica. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę — dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.

• Spacery tylko na smyczy, krótkie i spokojne, do kontroli i zgody lekarza — bez biegania, skoków i zabawy z innymi psami. Ile ruchu potrzebuje pies na co dzień, opisuje tekst ile spaceru potrzebuje pies.
• Bez kąpieli i pływania, dopóki rana się nie zagoi.
• Samiec po kastracji może być płodny jeszcze przez kilka tygodni — w tym czasie trzymaj go z dala od niesterylizowanych samic.

Ranę oglądaj raz dziennie. Zadzwoń do lecznicy, gdy zauważysz:

• krwawienie z rany, także niewielkie, ale nawracające
• obrzęk, narastające zaczerwienienie albo twarda gula przy ranie
• wysięk, nieprzyjemny zapach, rozejście brzegów rany lub brakujący szew
• osowiałość, brak apetytu albo wymioty dłużej, niż zapowiedziała lecznica
• brak oddania moczu lub kału w czasie, który podała lecznica

Jak karmić psa po kastracji, żeby nie przytył?

Po zabiegu zapotrzebowanie energetyczne zwierzęcia zwykle spada, a apetyt zostaje taki sam albo rośnie. Jeśli porcja się nie zmieni, zwierzę w kolejnych miesiącach przybiera na wadze — dlatego ważysz je przed zabiegiem i potem co miesiąc. U psa widać to po kilku miesiącach: talia znika, a żebra coraz trudniej wyczuć pod palcami.

• Zważ zwierzę przed zabiegiem i zapisz wynik z datą — to punkt odniesienia na kolejne miesiące.
• Odmierzaj karmę miarką albo wagą kuchenną, a smakołyki z treningu odliczaj od dziennej porcji.
• Karmy „Light” i „Sterilised” mają zwykle mniej kalorii w porcji, np. PRO PLAN Light/Sterilised z jagnięciną albo Purina ONE Weight Control/Sterilized dla psów średnich i dużych. Pełny wybór: sucha karma dla psa.
• Nową karmę wprowadzaj stopniowo i dopiero po rekonwalescencji.

Jak ocenić kondycję psa i co robić, gdy już przybrał, opisuje poradnik nadwaga u psa.

Kastracja psa — co zapamiętać

• Kastracja to usunięcie jąder w znieczuleniu ogólnym; pies wraca do domu zwykle tego samego dnia.
• Termin ustala lekarz — u dużych ras często dopiero po zakończeniu wzrostu.
• Zabieg wycisza zachowania hormonalne, ale nie leczy lęku ani agresji.
• Koszt rośnie z masą psa; pytaj o cenę „z wszystkim”.
• Po zabiegu: kołnierz, krótkie spacery na smyczy i mniejsza porcja jedzenia.

Następny krok: zapisz pytania o swojego psa — wiek, rasa, zachowanie — i umów wizytę kwalifikacyjną; w tym samym tygodniu zważ psa i przymierz mu kołnierz.