Kocimiętka, waleriana i matatabi — jak działają na kota i jak ich używać

Kocimiętka dla kota — co to jest i jak działa?

Kocimiętka (kocia mięta) to roślina z rodziny jasnotowatych, której zapach u wielu kotów wywołuje krótkie, intensywne pobudzenie. Za reakcję odpowiada olejek zawarty w liściach i kwiatach. Kot go wącha — i przez kilka do kilkunastu minut zachowuje się, jakby był w euforii.

To działanie przez węch, a nie przez żołądek: kot nie musi kocimiętki jeść, żeby zareagować. Reakcja jest wrodzona, nie występuje u wszystkich kotów i przemija sama. Kocimiętka nie jest lekiem ani środkiem uspokajającym — to dodatek do zabawy i sposób na zachęcenie kota do nowej rzeczy.

Kocimiętkę i jej odpowiedniki znajdziesz w kilku postaciach: jako susz, spray, wypełnienie zabawek i patyczki do gryzienia. Pełny wybór jest w dziale kocimiętka i waleriana dla kota.

Jak kot reaguje na kocimiętkę?

Typowa reakcja wygląda tak:

• kot intensywnie wącha, liże albo przygryza miejsce z kocimiętką,
• ociera się o nie policzkami i podbródkiem,
• tarza się na plecach, przewraca z boku na bok,
• mruczy, czasem cicho pomiaukuje, niektóre koty się ślinią,
• część kotów biega, skacze i „poluje” na niewidzialną zdobycz.

Pobudzenie trwa zwykle kilka do kilkunastu minut. Potem kot traci zainteresowanie i przez pewien czas — orientacyjnie od pół godziny do kilku godzin — na kocimiętkę nie reaguje. Dlatego podsuwanie jej co chwilę nic nie da. Niektóre koty po zabawie robią się senne i spokojne.

Część kotów pod wpływem kocimiętki staje się bardziej pobudzona i drażliwa. W domu z kilkoma kotami podawaj ją każdemu osobno albo obserwuj, czy zabawa nie zamienia się w przepychankę.

Dlaczego mój kot nie reaguje na kocimiętkę?

Bo reakcja na kocimiętkę jest dziedziczna. Szacuje się, że reaguje na nią orientacyjnie od połowy do dwóch trzecich kotów — reszta pozostaje obojętna przez całe życie i nie jest to żaden problem zdrowotny.

• Kocięta zwykle nie reagują wcale — wrażliwość pojawia się najczęściej w drugiej połowie pierwszego roku życia.
• Stara kocimiętka traci zapach: susz i spray trzymane długo w otwartym opakowaniu po prostu wietrzeją.
• Kot obojętny na kocimiętkę często reaguje na matatabi albo walerianę — to inne rośliny, które działają na trochę inne koty.

Kocimiętka, waleriana i matatabi — porównanie

	Kocimiętka	Waleriana (kozłek)	Matatabi
Co to jest	ziele (liście i kwiaty) byliny z rodziny jasnotowatych	korzeń byliny, intensywny, dla ludzi nieprzyjemny zapach	drewno, owoce i liście azjatyckiego pnącza z rodziny aktinidiowatych
Postać w sklepie	susz, spray, wypełnienie zabawek	spray, wypełnienie zabawek	patyczki do gryzienia, proszek, spray
Typowa reakcja	tarzanie, ocieranie, krótka euforia	podobna jak przy kocimiętce	podobna, często dłuższe żucie patyczka
Kiedy wybrać	na początek — najłatwiej dostępna	gdy kot ignoruje kocimiętkę	gdy kot ignoruje kocimiętkę albo lubi gryźć

Wszystkie trzy działają podobnie: uatrakcyjniają przedmiot zapachem. Żadna nie zastępuje wspólnej zabawy — kot pobudzony kocimiętką nadal nie „poluje” tak, jak przy zabawie wędką. O tym, jak łączyć je z zabawkami, piszemy w poradniku zabawki dla kota — jakie wybrać.

Czy kocimiętka jest bezpieczna dla kota?

Tak — dla zdrowego kota kocimiętka, waleriana i matatabi używane z umiarem są bezpieczne i nie uzależniają. Kot sam przerywa zabawę, gdy reakcja mija. Kilka zasad zdrowego rozsądku:

• Szczypta, nie garść. Duża ilość zjedzonego suszu może podrażnić żołądek — kot zwymiotuje albo będzie miał luźny stolec.
• Patyczki matatabi kontroluj. Rozgryziony, postrzępiony patyczek wymień, zanim kot połknie drzazgę.
• Nie stosuj u kota chorego albo po zabiegu bez rozmowy z lekarzem weterynarii — pobudzenie nie jest wtedy wskazane.
• Kocimiętka to nie lek. Kot, który jest apatyczny, nie je albo się chowa, potrzebuje lekarza, a nie zachęty zapachem.

Jak używać kocimiętki? Krok po kroku

1. Zacznij od małej ilości. Wetrzyj szczyptę suszu kocimiętki Trixie w zabawkę albo powierzchnię i odejdź — kot ma sam odkryć zapach.
2. Zachęć do drapaka. Kocimiętka wtarta w sizal albo spryskana na słupek pomaga kotu polubić nowy drapak dla kota. Więcej o oduczaniu drapania mebli w poradniku kot drapie meble — jak go oduczyć.
3. Ożyw stare zabawki. Zabawki z wypełnieniem z kocimiętki tracą zapach — spryskaj je kocimiętką w sprayu Trixie albo przechowuj w słoiku z odrobiną suszu.
4. Nowe legowisko. Odrobina suszu albo sprayu na brzegu pomaga zainteresować kota nowym miejscem do spania — przy wyborze pomoże tekst jakie legowisko dla kota wybrać.
5. Transporter — ostrożnie. Kocimiętka może zachęcić kota, by sam wszedł do środka podczas oswajania, ale tuż przed podróżą pobudzony kot to zły pomysł. Jak krok po kroku oswoić transporter dla kota, opisuje poradnik jak przyzwyczaić kota do transportera, a jaki model wybrać — transporter dla kota — jak wybrać.
6. Rób przerwy. Kocimiętka podawana codziennie szybko powszednieje. Lepiej kilka razy w tygodniu, z przerwami.
7. Przechowuj szczelnie. Susz trzymaj w zamkniętym pojemniku w ciemnym miejscu — na wierzchu wietrzeje, a kot potrafi sam dobrać się do opakowania.

Susz, spray czy zabawka — co wybrać?

• Susz — najbardziej uniwersalny i najtańszy: do wcierania w drapak, zabawki i legowisko. Mocny zapach, ale trochę bałaganu.
• Spray — wygodny do drapaków i tekstyliów, nie kruszy się. Poza sprayem Trixie jest np. spray z kocimiętką Catit Senses.
• Zabawka z kocimiętką — gotowe rozwiązanie na start, np. kocimiętka w kulce Trixie, którą kot liże i turla. Więcej w dziale zabawki z kocimiętką i walerianą.
• Matatabi — dla kotów obojętnych na kocimiętkę i tych, które lubią gryźć, np. pałeczka matatabi Trixie z jutowym frędzelkiem.

Kocimiętka dla kota mało aktywnego — czy pomoże w ruchu?

Może być dobrym początkiem. Kot, który większość dnia przesypia, bo się nudzi, ma nadwagę albo jest już starszy, często łatwiej daje się wciągnąć do krótkiej zabawy, gdy zabawka pachnie kocimiętką. Kilka minut tarzania się i przepychania myszki to dla takiego kota więcej ruchu niż zwykle.

Traktuj to jako zachętę, a nie plan odchudzania. Przy nadwadze najważniejsze są porcja i codzienna zabawa z opiekunem — więcej w poradniku nadwaga u kota. U kota starszego, który nagle przestał się bawić, najpierw wyklucz ból z lekarzem weterynarii; o potrzebach seniora piszemy w tekście jak dbać o kota seniora.

Waleriana dla kota — czy uspokaja?

To częste nieporozumienie. Waleriana kojarzy się ludziom z uspokajaniem, ale na kota działa zwykle jak kocimiętka — najpierw pobudza: kot się tarza, ociera i bawi, a dopiero potem może się wyciszyć. Dlatego spray walerianowy Trixie sprawdza się jako zachęta do zabawy albo do drapaka i jako alternatywa dla kotów obojętnych na kocimiętkę — a nie jako sposób na stres.

Jeśli szukasz wsparcia dla kota zestresowanego przeprowadzką, gośćmi albo drugim kotem, to inna grupa produktów: syntetyczne feromony naśladujące kocią komunikację. Czym się różnią i kiedy pomagają, opisuje poradnik feromony dla kota, a jak urządzić dom dla kota lękliwego — tekst kot boi się w domu.

Kocimiętka w doniczce — czy można ją wyhodować?

Tak. Kocimiętka to wytrzymała bylina, która lubi słońce i przepuszczalną ziemię — rośnie na balkonie i w ogrodzie, a z nasion daje się wysiać także w doniczce na parapecie. Kot zwykle szybko ją znajduje, ociera się o nią i przygryza liście, więc młode rośliny dobrze jest na początku osłonić.

Kocimiętka to coś innego niż trawa dla kota: trawę kot skubie i zjada, kocimiętkę głównie wącha. Jak wyhodować kotu trawę na parapecie, opisuje poradnik trawa dla kota. Pamiętaj też, że wiele roślin domowych jest dla kota trujących — listę znajdziesz w tekście rośliny trujące dla zwierząt.

Kocimiętka i waleriana — co zapamiętać

• Kocimiętka działa przez węch: wywołuje krótkie pobudzenie, po którym kot na jakiś czas przestaje reagować.
• Reakcja jest dziedziczna — część kotów nie reaguje wcale, a kocięta zwykle jeszcze nie.
• Kot obojętny na kocimiętkę często reaguje na matatabi albo walerianę.
• Waleriana nie uspokaja kota tak jak człowieka — zwykle najpierw pobudza.
• Używaj szczypty, z przerwami; to dodatek do zabawy i zachęta do drapaka, nie lek.

Następny krok: sprawdź, czy Twój kot reaguje na kocimiętkę — jeśli nie, spróbuj matatabi albo waleriany i użyj tej, która działa, do zachęcenia go do drapaka.