Kot chowa się przed gośćmi — czy trzeba coś z tym robić

Czy kot chowający się przed gośćmi to problem?

Nie — chowanie się przed gośćmi to nie problem, tylko rozwiązanie, które kot sam wybrał. Kot jest jednocześnie drapieżnikiem i zwierzęciem, na które się poluje — na obcego człowieka reaguje tak, jak podpowiada mu druga z tych ról: znika i przeczekuje. Zniknięcie pod łóżkiem to sprawnie użyta strategia, a nie awaria.

Dlatego kot, który ma dokąd uciec i z tego korzysta, radzi sobie ze stresem prawidłowo. Problem zaczyna się w dwóch innych miejscach:

• Kot, który nie ma dokąd się schować — krąży, zamiera na środku pokoju albo syczy, bo został bez wyjścia. To jego trzeba ratować, nie tego pod łóżkiem.
• Kot, który nie wraca do siebie po wyjściu gości — nie je, nie pije, nie korzysta z kuwety i nie wychodzi także wtedy, gdy w mieszkaniu jest znowu cicho.

U psa jest inaczej, bo pies zwykle musi jakoś funkcjonować w pokoju pełnym ludzi — o tym jest osobny poradnik o psie, który boi się obcych. Kot ma pełne prawo przespać całą wizytę w drugim pokoju.

Kiedy chowanie się przestaje być zdrowe?

Granica nie leży w tym, czy kot się schował, tylko w tym, co robi po wyjściu gości. Zdrowy scenariusz wygląda tak: kot znika przed dzwonkiem albo w jego trakcie, przeczekuje wizytę i wraca do zwykłego rytmu, gdy w mieszkaniu robi się cicho. Orientacyjnie zajmuje to od kilkunastu minut do kilku godzin — u kotów ostrożniejszych bywa, że do końca dnia. Zapal ostrzegawcze światło, gdy pojawia się któraś z tych rzeczy:

• kot nie wychodzi jeść i pić długo po tym, jak wszyscy wyszli;
• przestaje korzystać z kuwety albo załatwia się poza nią — przyczyny opisuje poradnik o tym, dlaczego kot sika poza kuwetą;
• chowanie się utrzymuje się także w dni, w których nikogo obcego nie było;
• kot chudnie, przestaje się myć albo myje się w jednym miejscu do gołej skóry;
• zaczyna syczeć na domowników, których wcześniej znosił spokojnie.

To są sygnały, a nie rozpoznania. Każdy z nich znaczy jedno: umów wizytę u weterynarza, zanim zaczniesz zmieniać cokolwiek w mieszkaniu.

Dlaczego nie wolno wyciągać kota do gości?

To najczęściej łamana zasada w całym temacie i łamie się ją zwykle z sympatii: ktoś chce zobaczyć kota, a ktoś inny „zaraz go przyniesie”.

Jest jeszcze drugi skutek: kot trzymany na rękach nie ma drogi odwrotu. Zwierzę bez możliwości odejścia sięga po jedyne, co mu zostało, więc większość zadrapań przy gościach bierze się nie z „nieprzewidywalności kota”, tylko z odebranej mu ucieczki. Ta sama zasada obowiązuje w pierwszych tygodniach po adopcji, gdy chowanie się jest normalnym etapem — opisuje to poradnik o kocie ze schroniska w nowym domu.

Co przygotować, zanim przyjdą goście?

Cała praca leży przed wizytą i żadna z tych rzeczy nie wymaga niczego od kota.

1. Sprawdź, czy kot ma gdzie się schować. Kryjówka to miejsce zamknięte z co najmniej trzech stron, do którego kot wchodzi w całości i z którego widzi wejście. Ile ich potrzeba i jak je rozstawić, opisuje poradnik o tym, jak urządzić mieszkanie dla lękliwego kota.
2. Ustaw kryjówkę z dala od przedpokoju. Kryjówka przy drzwiach wejściowych przestaje nią być w chwili, gdy dzwoni dzwonek. Sprawdzi się prosty domek dla kota z otworem wejściowym, a wybór modeli mieszczą legowiska i domki dla kotów.
3. Włóż do środka coś, co pachnie domem. Zwykły miękki koc, na którym kot już sypia, robi więcej niż nowy sprzęt — nieznany zapach zniechęca.
4. Ustaw kuwetę, wodę i jedzenie tak, żeby kot nie musiał przechodzić przez pokój z gośćmi. To najczęstszy praktyczny błąd w całym temacie: kot nie skorzysta z kuwety, jeśli droga do niej prowadzi przez tłum. Druga, zwykła otwarta kuweta w cichej części mieszkania rozwiązuje to w jeden wieczór; modele znajdziesz wśród kuwet dla kota.
5. Wprowadź te zmiany kilka dni wcześniej, nie w dniu wizyty. Sprzęt, który pojawia się razem z obcymi ludźmi, staje się częścią tego samego złego wspomnienia.
6. Uprzedź domowników o drzwiach. Przy wchodzących i wychodzących gościach drzwi wejściowe stoją otworem dłużej niż zwykle, a spłoszony kot wybiega bez zastanowienia — co wtedy robić, opisuje poradnik o tym, że zaginął kot.

Co powiedzieć gościom przed wizytą?

Powiedz to przed wizytą, a nie w progu — w progu gość zdejmuje buty i tak niczego nie zapamięta. Cała instrukcja sprowadza się do jednego: kot podchodzi sam albo wcale.

1. Nie szukaj kota. Nie zaglądaj pod łóżko, za kanapę ani do szafy, nawet jeśli wiesz, gdzie siedzi.
2. Nie wołaj go i nie cmokaj. Wołanie po imieniu i klaskanie to dla kota naganianie, nie zaproszenie.
3. Nie rób zdjęć z lampą. Błysk potrafi spłoszyć nawet kota, który właśnie się rozluźnił.
4. Jeśli kot wyjdzie — ignoruj go. Nie odwracaj się do niego, nie sięgaj ręką, nie patrz mu prosto w oczy. Rozmawiaj dalej z ludźmi.
5. Jeśli kot Cię obwącha — nie reaguj. To on ustala, ile potrwa kontakt.
6. Nie wciągaj dzieci w szukanie kota. „Zobaczmy, gdzie się schował” to zabawa, która kosztuje kilka tygodni pracy.

Nie tłumacz się z tych zasad i nie negocjuj ich. Zdanie „u nas kot podchodzi sam, nie szukamy go” zamyka temat.

Kot wyszedł do gości — co teraz?

Najlepsze, co możesz zrobić, to nie robić nic. Kot, który wychodzi z kryjówki w trakcie wizyty, sprawdza sytuację i trzyma otwartą drogę powrotu. Zwrócenie na niego uwagi — nawet życzliwe „o, jest!” — kończy się zwykle natychmiastowym odwrotem.

Warto za to patrzeć, w jakim stanie kot wyszedł. Rozluźniony kot ma uszy skierowane do przodu, wąskie źrenice i luźno ułożony ogon; kot, który jeszcze się boi, kuca nisko, przykleja uszy i macha ogonem po podłodze. Cały katalog tych sygnałów opisuje poradnik o mowie ciała kota. I nie zamykaj za kotem drzwi, gdy gdzieś wszedł — pokój bez wyjścia przestaje być bezpiecznym miejscem.

Impreza, remont i nocleg gości — gdy hałas trwa dłużej

Godzinna wizyta a impreza do północy to dla kota dwie różne sytuacje: przy dłuższym hałasie sama kryjówka w salonie przestaje wystarczać, bo dźwięk i ruch docierają wszędzie.

Wtedy sprawdza się jeden cichy pokój przygotowany z wyprzedzeniem: kryjówka, koc, woda, jedzenie i kuweta w środku, zasłonięte okno i spokojne tło dźwiękowe, które zagłusza rozmowy. Drzwi mogą być zamknięte i to nie jest kara — karą byłoby zostawienie kota w pokoju pełnym obcych ludzi. Kot odcięty od hałasu po prostu śpi, zamiast przez pięć godzin pilnować, kto się zbliża. Trzy rzeczy, o których łatwo przy tym zapomnieć:

• Zaprowadź kota do pokoju, zanim przyjdą pierwsi goście — przenoszenie w trakcie imprezy wygląda dla kota jak wyproszenie.
• Uprzedź gości, że tych drzwi się nie otwiera, a przy większej liczbie osób powieś kartkę. Jedno przypadkowe wejście kosztuje więcej niż cały wieczór przygotowań.
• Przy remoncie licz w dniach, nie w godzinach — pokój z zasobami staje się wtedy bazą kota na cały czas prac.

Preparaty z feromonami — feromony, waleriana i kocimiętka — bywają tłem takich przygotowań, ale nie zastępują cichego pokoju. Jeśli chcesz spróbować, włącz dyfuzor kilka dni wcześniej, nie na godzinę przed dzwonkiem.

Kot wychodzi do gości i atakuje — to inny scenariusz

Kot, który wypada z kryjówki, syczy i uderza łapą, nie jest „agresywny z natury”. Najczęściej stoi za tym jedna z dwóch rzeczy: został osaczony — ktoś stanął między nim a drogą ucieczki — albo jest przeciążony bodźcami po kilku godzinach hałasu. W tej chwili obowiązuje jedno: zrób kotu miejsce i odsuń ludzi, zamiast zajmować się kotem.

• nie łap kota i nie bierz go na ręce — to najprostsza droga do poważnego zadrapania;
• nie zagaduj go i nie uspokajaj głosem — dodatkowy bodziec nie pomaga;
• poproś ludzi, żeby usiedli i nie patrzyli w jego stronę, i udrożnij mu wyjście z pokoju;
• nie karć kota za syczenie — syk to ostrzeżenie, które daje Ci czas na reakcję; ukarany znika, a ryzyko zostaje;
• po wszystkim zostaw kota w spokoju na resztę wieczoru, nawet gdy wygląda już normalnie.

Jeśli powtarza się to przy kolejnych wizytach albo kot atakuje także domowników, to moment na konsultację — po czym poznać dobrego specjalistę, opisuje poradnik o tym, jak wybrać behawiorystę.

Czego nie robić, gdy kot chowa się przed gośćmi

Ta lista jest ważniejsza niż porady „co robić”, bo to te ruchy najczęściej cofają kota o kilka tygodni.

• Nie zamykaj kota w pokoju razem z gośćmi, żeby „się przyzwyczaił”. Ekspozycja bez możliwości odejścia utrwala lęk, zamiast go wygaszać.
• Nie karć kota za syczenie ani za uciekanie. Karzesz wtedy komunikat, a nie zachowanie.
• Nie zapraszaj dzieci do szukania kota i nie pozwalaj zaglądać pod meble — dziecko nie utrzyma dystansu samo, więc pilnuje go dorosły.
• Nie przestawiaj mebli tuż przed wizytą. Nowy układ i obcy ludzie tego samego dnia to dwa stresy naraz.
• Nie zwiększaj liczby gości, żeby poszło szybciej. Sześć osób naraz to nie oswajanie, tylko kilkukrotnie mocniejszy bodziec.

Kiedy chowanie się jest sygnałem dla weterynarza?

Kot, który chował się przed gośćmi zawsze, a teraz chowa się stale, ma problem zdrowotny dopóty, dopóki lekarz nie powie inaczej. Ból i choroba zmieniają zachowanie szybciej niż cokolwiek w otoczeniu, a kot ukrywa jedno i drugie do ostatniej chwili.

Do lecznicy idź, gdy kot przestał jeść lub pić, chudnie, nie korzysta z kuwety, nie wskakuje już na miejsca, na które wchodził bez trudu, albo nie wychodzi także wtedy, gdy w domu nie ma nikogo obcego. To jest sprawa dla weterynarza, nie dla behawiorysty — kolejność jest jedna: najpierw badanie, potem praca nad zachowaniem.

Kot chowa się przed gośćmi — co zapamiętać

• Chowanie się to nie problem, tylko rozwiązanie, które kot wybrał — jeśli ma dokąd uciec i z tego korzysta, radzi sobie prawidłowo.
• Nigdy nie wyciągaj kota z kryjówki i nie wynoś go do gości — także „na chwilę”.
• Kuweta, woda i jedzenie mają być dostępne bez przechodzenia przez pokój z gośćmi.
• Instrukcja dla gości mieści się w jednym zdaniu: kot podchodzi sam albo wcale.
• Cichy pokój z zasobami na czas imprezy czy remontu to ulga, nie kara.
• Kot, który przestaje jeść i korzystać z kuwety także po wyjściu gości, jedzie do weterynarza.

Następny krok: przejdź dziś trasę od kociej kryjówki do kuwety i do misek. Jeśli prowadzi przez pokój, w którym siadają goście, masz pierwszą rzecz do zmiany przed najbliższą wizytą. I pamiętaj, że część kotów nigdy nie polubi obcych ludzi — to nie jest porażka.