Mowa ciała królika — co mówią uszy, łapy i postawa

Jak czytać mowę ciała królika?

Mowa ciała królika to zestaw sygnałów — ułożenie uszu, postawa, ruchy i ciche dźwięki — którymi królik pokazuje, czy czuje się bezpiecznie, czy się boi, czy czegoś chce. Królik to zwierzę ofiara, więc większość komunikatów jest subtelna, a ból i strach ukrywa tak długo, jak potrafi. Dlatego jeden sygnał rzadko wystarcza: patrz na całe ciało i na sytuację, w której coś się dzieje.

Dobra wiadomość: po kilku tygodniach wspólnego mieszkania większość opiekunów zaczyna rozpoznawać nastrój swojego królika na pierwszy rzut oka. Mowa ciała to też jeden z tematów, od których zaczyna się oswajanie — opisujemy je w kompletnym poradniku opieki nad królikiem miniaturką.

Co mówią uszy królika?

Uszy królika działają jak anteny: każde obraca się osobno, w stronę dźwięku. Ich ułożenie zawsze czytaj razem z napięciem ciała.

• Postawione i zwrócone do przodu — królik nasłuchuje i jest zaciekawiony; często przy tym intensywnie porusza nosem.
• Jedno ucho w górze, drugie luźno opuszczone — odpoczywa, ale kontroluje otoczenie.
• Luźno złożone na grzbiecie przy rozluźnionym ciele — spokój, drzemka.
• Przyciśnięte płasko do grzbietu przy napiętym ciele — strach albo „zostaw mnie”, zwłaszcza gdy królik odwraca się do Ciebie tyłem.

U baranków uszy opadają na boki głowy przez cały czas, więc z nich niewiele wyczytasz — patrz na postawę, oczy i ruch. Więcej o tej rasie w poradniku królik baranek. Po czym poznać, że uszy są zdrowe, piszemy w poradniku uszy królika. Przechylona na bok głowa to nie sygnał nastroju, tylko objaw do pilnej wizyty — więcej w tekście królik przechyla głowę.

Co mówią oczy i nos królika?

Oczy i nos uzupełniają to, co pokazują uszy — i często zdradzają emocje szybciej niż postawa.

• Oczy półprzymknięte — spokój i odpoczynek. Królik potrafi też drzemać z otwartymi oczami, więc nieruchome spojrzenie przy rozluźnionym ciele nie musi oznaczać czujności.
• Oczy szeroko otwarte, z widocznym białkiem — strach. Zwykle towarzyszy im napięte ciało albo zamieranie w bezruchu.
• Nos poruszający się szybko — królik węszy, jest zaciekawiony albo czujny. Gdy odpoczywa, nos porusza się wolniej albo prawie wcale.
• Szybki oddech całym ciałem, widoczny na bokach, to co innego niż ruch nosa — u królika w spoczynku, w upale albo po przestrachu, który nie mija, to powód do kontaktu z lecznicą.

Postawa królika — co znaczy bochenek, słupek i leżenie na boku?

• Bochenek — królik siedzi z łapami podwiniętymi pod ciało, oczy często półprzymknięte. To zwykły odpoczynek.
• Leżenie na boku z wyciągniętymi łapami — pełne rozluźnienie. Królik potrafi przewrócić się na bok nagle, jednym ruchem, co pierwszy raz bywa dla opiekuna przerażające — a znaczy tylko, że czuje się u Ciebie bezpiecznie.
• Leżenie płasko na brzuchu z tylnymi łapami wyciągniętymi do tyłu — zwykle relaks. Ale w upalny dzień, razem z szybkim, płytkim oddechem i apatią, to sygnał przegrzania i powód do pilnego telefonu do lecznicy (więcej w poradniku upał a małe zwierzęta).
• Słupek — królik staje na tylnych łapach, żeby się rozejrzeć albo sięgnąć wyżej. Oznacza ciekawość.
• Zamieranie w bezruchu — napięte ciało, szeroko otwarte oczy, uszy postawione albo przyciśnięte. Królik czegoś się boi i próbuje stać się niewidoczny.

Skoki, krążenie i trącanie nosem — co znaczą ruchy królika?

• Radosne skoki z wykręceniem ciała w powietrzu i bieganie w kółko — dobry nastrój i nadmiar energii, najczęściej o świcie i o zmierzchu, gdy króliki są najbardziej aktywne.
• Krążenie wokół Twoich nóg — ekscytacja, czasem połączona z cichym pochrząkiwaniem. U niekastrowanych królików bywa częścią zachowań godowych (więcej w poradniku kastracja królika).
• Trącanie nosem — „zwróć na mnie uwagę” albo „przesuń się, przechodzę”.
• Delikatne lizanie dłoni — królik traktuje Cię jak członka stada, któremu się czyści sierść.
• Kopanie w dywanie i przerzucanie przedmiotów — naturalne zachowania, a nie złośliwość; daj królikowi coś, co wolno mu kopać i przestawiać — skąd się bierze kopanie i co z nim zrobić, opisuje dlaczego królik kopie.

Ocieranie brodą o meble, kryjówkę albo Twoje buty to znaczenie terenu zapachem — królik ma pod brodą gruczoły, których woni człowiek nie czuje. To normalne. Inaczej jest ze znaczeniem moczem i bobkami poza kuwetą — o tym, skąd się bierze i jak pomaga kastracja, piszemy w poradniku królik znaczy teren moczem.

Dlaczego królik tupie i jakie dźwięki wydaje?

Królik to zwierzę raczej ciche, ale kilka dźwięków warto znać.

• Tupnięcie tylną łapą — sygnał alarmowy: królik coś usłyszał albo się przestraszył i ostrzega resztę stada. Pojedyncze tupnięcie po hałasie to norma; częste tupanie, zwłaszcza w nocy, oznacza, że coś go stale niepokoi. Jak przygotować królika na sylwestra i inne głośne dni, wyjaśnia tekst królik boi się fajerwerków.
• Pomruk albo burczenie, czasem z wyskokiem do przodu i uderzeniem przednimi łapami — „nie podchodź”. Daj królikowi przestrzeń. Gdy po burczeniu przychodzi ugryzienie, zajrzyj do poradnika królik gryzie ręce.
• Ciche pochrząkiwanie przy krążeniu wokół nóg — podekscytowanie.
• Delikatne zgrzytanie zębami przy głaskaniu, gdy królik leży rozluźniony i ma półprzymknięte oczy — opiekunowie nazywają to „mruczeniem”.
• Głośne zgrzytanie zębami, gdy królik siedzi skulony i nie je — to sygnał bólu i powód do kontaktu z lecznicą tego samego dnia. Wszystkie sygnały bólu, także po wyrazie pyszczka, zebraliśmy w tekście ból u królika.
• Głośny pisk — silny strach albo ból. Przerwij to, co się dzieje; jeśli pisk był po upadku lub urazie, królika powinien obejrzeć lekarz.

Po czym poznać, że królik jest zestresowany?

Stres u królika najczęściej wygląda jak „nic się nie dzieje”: zwierzę siedzi cicho w kącie. Zwróć uwagę, gdy królik:

• często tupie, zamiera w bezruchu albo chowa się na cały dzień,
• ma szeroko otwarte oczy i napięte ciało, ucieka przed ręką,
• przestaje wychodzić na wybieg, je mniej, gryzie pręty albo wyskubuje sobie sierść (skąd się bierze wyskubywanie i kiedy to gniazdo, opisuje królik wyskubuje sierść).

Najczęstsze źródła stresu to hałas, chaos w domu, podnoszenie na ręce, samotność i drapieżnik w pobliżu — także łagodny kot czy pies, który obserwuje zagrodę zza prętów (zasady opisuje poradnik królik a kot i pies). Pomaga stały rytm dnia, towarzystwo drugiego królika i kryjówka, w której królik może zniknąć. Najlepiej z dwoma wyjściami, żeby nikt nie zablokował mu drogi (jak wybrać taką kryjówkę, opisuje domek dla królika) — taką rolę dobrze pełni wiklinowy tunel Trixie, a inne kryjówki są w dziale domki i tunele dla królika. Na co uważać: wiklina jest do gryzienia, więc sprawdzaj, czy tunel nie zaczyna się rozpadać.

Jak mówić do królika jego językiem?

1. Zejdź na jego poziom. Siadaj na podłodze — postać pochylona z góry przypomina królikowi drapieżnika.
2. Pozwól mu podejść pierwszemu. Połóż otwartą dłoń nisko, z listkiem natki albo zioła, i czekaj.
3. Głaszcz czoło i grzbiet. Większość królików nie lubi dotyku brzucha, łap i ogonka.
4. Szanuj „nie”. Uszy przyciśnięte płasko, odwrócenie się tyłem albo burczenie to prośba o spokój — wycofaj rękę.
5. Podnoś tylko wtedy, gdy musisz. Jedna dłoń pod klatką piersiową, druga pod zadem, nisko nad podłogą — nigdy za uszy ani za skórę karku; więcej w tekście jak trzymać królika.
6. Daj zajęcie. Królik, który ma co robić, mniej się nudzi i chętniej szuka kontaktu — sprawdza się np. interaktywna gra dla królika z przysmakami, a więcej pomysłów jest w dziale zabawki dla królika.

Mowa ciała pomaga też przy łączeniu dwóch królików w parę — kiedy gonitwa jest jeszcze w porządku, a kiedy trzeba przerwać, opisuje poradnik jak połączyć dwa króliki.

Mowa ciała królika — ściąga

Sygnał	Co zwykle znaczy	Co zrobić
Skoki z wykręceniem ciała, bieganie w kółko	radość, energia	nic — ciesz się widokiem
Leżenie na boku, bochenek z półprzymkniętymi oczami	rozluźnienie, odpoczynek	nie budź, nie podnoś
Uszy płasko, napięte ciało, odwrócenie tyłem	„zostaw mnie”, strach	wycofaj się, daj kryjówkę
Tupnięcie, zamieranie, chowanie się	alarm, niepokój	poszukaj źródła hałasu lub zagrożenia
Ocieranie brodą, krążenie wokół nóg	znaczenie terenu, ekscytacja	normalne zachowanie
Skulenie, głośne zgrzytanie zębami, brak apetytu	ból	lecznica tego samego dnia

Następny krok: przez kilka dni obserwuj królika o świcie i wieczorem i zapisz, jak wygląda, gdy jest spokojny. Kiedy znasz jego „normę”, każdą zmianę zauważysz od razu.