Panleukopenia u kota (koci tyfus) — objawy i szczepienia

Panleukopenia u kota to ciężka, bardzo zaraźliwa choroba wirusowa — potocznie nazywana kocim tyfusem, choć z tyfusem u ludzi nie ma nic wspólnego. Najbardziej zagraża kociętom i kotom nieszczepionym. Poniżej: po czym ją poznać, kiedy jechać do lecznicy od razu i dlaczego szczepienie to najlepsza ochrona.

Co to jest panleukopenia u kota?

Panleukopenię wywołuje parwowirus kotów. Atakuje szybko dzielące się komórki — przede wszystkim błonę śluzową jelit i szpik kostny. Uszkodzone jelita przestają chronić organizm przed bakteriami, a w krwi gwałtownie spada liczba białych krwinek, od czego choroba wzięła nazwę (leukopenia to niedobór białych krwinek).

Wirus jest wyjątkowo trwały: w otoczeniu przetrwa wiele miesięcy, a zwykłe środki czystości go nie niszczą. To on sprawia, że panleukopenia potrafi wrócić do domu, w którym kiedyś chorował kot. Panleukopenia nie przechodzi na człowieka.

Jak kot zaraża się kocim tyfusem?

Chory kot wydala wirusa z kałem, wymiocinami i innymi wydzielinami. Zdrowy kot zaraża się przez kontakt z nimi — bezpośrednio albo przez przedmioty:

• wspólne kuwety, miski i legowiska — w schroniskach, domach tymczasowych, hodowlach,
• transportery i ręce, które wcześniej miały kontakt z chorym kotem,
• buty i ubrania — dlatego chorują też koty, które nigdy nie wychodzą z domu,
• od matki — zakażenie kotki w ciąży może uszkodzić kocięta jeszcze przed urodzeniem.

Dlatego kociak przywieziony ze schroniska albo z podwórka powinien przez pierwsze dni mieszkać w osobnym pokoju, z własną kuwetą i miskami — jak zorganizować mu ten czas, opisujemy w poradniku kot ze schroniska w nowym domu.

Objawy panleukopenii — kiedy jechać od razu?

Choroba zaczyna się nagle i postępuje szybko, u kociąt nieraz w ciągu kilkunastu godzin. Niepokojące objawy to:

• nagła osowiałość, kot się chowa i nie chce się bawić,
• brak apetytu, często także gorączka,
• wymioty, nieraz wielokrotne,
• biegunka, czasem z krwią,
• odwodnienie — kot siedzi nad miską z wodą, ale nie pije,
• bolesny brzuch: kot kuli się albo nie daje się wziąć na ręce.

Kocię albo nieszczepiony kot z wymiotami, biegunką i osowiałością to sytuacja na dziś, nie na jutro. Te same objawy mogą mieć różne przyczyny — o tym, co się dzieje, przesądza lekarz weterynarii. Zadzwoń do lecznicy przed wyjazdem i uprzedź, że podejrzewasz chorobę zakaźną; gabinet może poprosić, żebyś nie czekał z kotem w poczekalni. Niczego nie podawaj do picia, jedzenia ani „na uspokojenie” — jedź.

Jak odróżnić zwykłe wymioty i biegunkę od sytuacji pilnej, piszemy w tekstach wymioty u kota i biegunka u kota.

Czy panleukopenia jest uleczalna?

Nie ma leku, który zniszczy samego wirusa. Lekarz wspiera organizm, dopóki ten sam nie upora się z zakażeniem — nawadnia, chroni przed powikłaniami, pilnuje odżywienia. Część kotów, zwłaszcza dorosłych i szybko przywiezionych do lecznicy, wraca do zdrowia; u małych kociąt choroba często kończy się śmiercią. Kot, który przechorował panleukopenię, zwykle ma potem długotrwałą odporność.

Szczepienie przeciw panleukopenii — czy kot domowy go potrzebuje?

Tak. Panleukopenia należy do szczepień zasadniczych, zalecanych każdemu kotu — także temu, który nie wychodzi z domu, bo wirus przynosimy sami na butach i ubraniu. U kociąt szczepienie to seria dawek, a potem dawki przypominające. Kiedy i czym szczepić, ustala lekarz weterynarii po zbadaniu kota. Jak wygląda kalendarz i dlaczego seria jest potrzebna, tłumaczymy w poradniku szczepienia psa i kota.

Do czasu zakończenia serii kociak nie jest w pełni chroniony. Nie zabieraj go wtedy do domów z nieznanymi kotami i nie przyjmuj w tym czasie kotów z niewiadomej przeszłości. Co przygotować przed przyjazdem kociaka, podpowiada wyprawka dla kota.

Jak chronić kota przed panleukopenią na co dzień?

• Szczep według zaleceń lekarza i zapisuj terminy dawek przypominających.
• Buty zostawiaj przy drzwiach, poza zasięgiem kota, zwłaszcza po wizycie w schronisku albo u kogoś, kto ma chorego kota.
• Nowy kot najpierw do osobnego pokoju — z własną kuwetą dla kota i miskami — i do lekarza, zanim pozna resztę zwierząt.
• Myj ręce po dotykaniu obcych kotów, zanim weźmiesz swojego.
• Po chorobie kota nie przyjmuj nowego od razu. Jak skutecznie zdezynfekować dom i kiedy może zamieszkać w nim kolejny kot, zapytaj lekarza weterynarii.

Na wizyty potrzebny jest pewny, łatwy do umycia transporter, a nowemu kotu — osobna kuweta na czas kwarantanny:

• Trixie Transporter Capri 1 — plastikowy, z kratką i otworami wentylacyjnymi, łatwy do umycia po wizycie. Dla kogo: dla kociaka i dorosłego kota. Na co uważać: przed wyjazdem sprawdź zatrzaski; jak oswoić kota z transporterem, piszemy w tekście jak przyzwyczaić kota do transportera.
• Barry King Kuweta dla kota 42 × 33 × 11 cm — niska, otwarta, z gładkiego plastiku. Dla kogo: dla kociaka w osobnym pokoju na pierwsze dni. Na co uważać: to kuweta wyłącznie dla nowego kota — nie przenoś jej do reszty zwierząt, dopóki lekarz nie potwierdzi, że kot jest zdrowy.

Inne modele znajdziesz w dziale transporter dla kota.

Panleukopenia u kota — co zapamiętać

• Panleukopenia (koci tyfus) to groźna choroba wirusowa, najbardziej niebezpieczna dla kociąt i kotów nieszczepionych.
• Wirus miesiącami przetrwa w otoczeniu i trafia do domu na butach i ubraniu.
• Osowiałość, wymioty i biegunka u kocięcia to sprawa na dziś — zadzwoń do lecznicy i jedź.
• Szczepienie przeciw panleukopenii jest zasadnicze, także dla kota niewychodzącego; schemat ustala lekarz.

Następny krok: sprawdź w książeczce zdrowia datę ostatniego szczepienia kota i, jeśli minęła, umów wizytę.