Ściółka dla konia: słoma, trociny czy pellet?

Ściółka dla konia to najczęściej słoma, trociny albo pellet drzewny. Słoma jest tania, ciepła i miękka, ale bywa zakurzona, a koń chętnie ją zjada. Odpylone trociny dają mało kurzu i dobrze chłoną mocz, a pellet drzewny chłonie najwięcej i zajmuje najmniej miejsca w magazynie. Niezależnie od rodzaju najważniejsze jest, żeby ściółka była sucha i codziennie wybierana z odchodów i mokrych miejsc.

Ściółka to tylko jedna część warunków w stajni. Pozostałe opisuje kompletny poradnik opieki nad koniem.

Po co koniowi ściółka w boksie?

• Wygodne leżenie: koń drzemie na stojąco, ale najgłębszy sen ma na leżąco. Na twardej, mokrej albo zimnej podłodze kładzie się niechętnie i krótko.
• Suche kopyta: ściółka wchłania mocz. Kopyta stojące godzinami w mokrym podłożu miękną, a strzałka łatwiej gnije.
• Czyste powietrze: mokra, rzadko wymieniana ściółka wydziela amoniak, który podrażnia drogi oddechowe konia i ludzi.
• Ochrona przed otarciami: przy kładzeniu się i wstawaniu koń opiera łokcie, stawy skokowe i biodra; gruba warstwa chroni je przed otarciami.

Słoma, trociny czy pellet: która ściółka dla konia?

Ściółka	Plusy	Minusy	Dla jakiego konia
słoma	tania, ciepła, miękka, koń ma co skubać	bywa zakurzona i spleśniała, słabiej chłonie, koń ją zjada, dużo obornika	większość koni; dobra do porodu i dla koni leżących długo
trociny odpylone	mało kurzu, dobrze chłoną, łatwo wybrać mokre miejsca	droższe od słomy, zimniejsze, przyklejają się do mokrej sierści	koń kaszlący, koń zjadający słomę, koń na diecie
pellet drzewny	chłonie najwięcej, mało miejsca w magazynie, mało obornika	trzeba go rozbić wodą, twardszy, droższy na start	boksy w stajniach z małym magazynem, konie wrażliwe na kurz
pellet ze słomy, paździerz lniany albo konopny	chłonne, mało kurzu	trudniej dostępne, cena zależy od regionu	zamiennik trocin i pelletu drzewnego
maty gumowe	równa, ciepła podłoga, mniej ściółki	nie chłoną moczu, same nie wystarczą	podkład pod cieńszą warstwę ściółki

Nie ma jednej najlepszej ściółki. Wybór zależy od konia, od tego, co jest dostępne w okolicy, od miejsca na magazyn i od tego, co stajnia robi z obornikiem. W pensjonacie o rodzaj ściółki zwykle pytasz przed podpisaniem umowy, bo wpływa też na miesięczny koszt, który pomaga policzyć poradnik ile kosztuje utrzymanie konia.

Jaka ściółka dla konia w szczególnej sytuacji?

• Koń kaszlący albo z wyciekiem z nosa: ściółka jak najmniej pyląca (odpylone trociny, pellet) i siano bez kurzu. Przyczynę kaszlu ustala lekarz.
• Koń na diecie: koń, który zjada słomę, potrafi zjeść jej dużo i zniweczyć plan odchudzania. Wtedy lepsze są trociny albo pellet, a ilość paszy objętościowej ustal z lekarzem albo żywieniowcem; siana koń potrzebuje zawsze. Zasady opisuje czym karmić konia.
• Koń z bolącymi kopytami: gruba, miękka, równa warstwa, na której koń chętnie się kładzie; przy ochwacie o ściółce decyduje lekarz (ochwat u konia).
• Klacz przed porodem: boks porodowy wyściela się zwykle grubą, czystą słomą, bo trociny i pellet przyklejają się do mokrego źrebięcia i mogą trafić do nozdrzy. Przygotowanie do porodu opisuje klacz źrebna.

Ile ściółki do boksu?

Warstwa ściółki ma być na tyle gruba, żeby koń leżąc nie dotykał podłogi. Orientacyjnie przy słomie to kilkanaście, a przy trocinach co najmniej kilka do kilkunastu centymetrów po ubiciu. Sprawdzisz to widłami, wbijając je w kilku miejscach. Przy ścianach warto usypać wyższy wał ściółki: chroni przed przeciągiem przy podłodze i pomaga koniowi wstać, gdy położy się blisko ściany.

Boks musi być na tyle duży, żeby koń mógł swobodnie się położyć, obrócić i wstać; rozmiar zależy od wzrostu konia. Za mały boks zwiększa ryzyko, że koń położony przy ścianie nie da rady wstać.

Jak sprzątać boks konia: krok po kroku

1. Wyprowadź konia Sprzątanie z koniem w boksie to ryzyko kopnięcia i przygniecenia; najlepiej sprzątać, gdy koń jest na padoku.
2. Wybierz odchody Codziennie, a w ciągu dnia także przy okazji. Odchody wybiera się widłami razem z odrobiną ściółki.
3. Usuń mokre miejsca Mokre, ciemne i ciężkie miejsca wybierz do suchego podłoża. Przy trocinach i pellecie widać je od razu, przy słomie trzeba je wyczuć widłami.
4. Przewietrz podłogę Gdy to możliwe, odgarnij ściółkę na boki i zostaw mokre miejsce na chwilę, żeby przeschło.
5. Uzupełnij świeżą ściółkę Dosyp tyle, żeby warstwa znowu była równa, a przy ścianach wyższa.
6. Co jakiś czas wymień całość Regularnie wybierz całą ściółkę, oczyść i przesusz podłogę, dopiero potem rozściel nową.

Na co uważać przy ściółce dla konia?

• Zakurzona i spleśniała słoma: szara, zbita, pachnąca stęchlizną nie nadaje się na ściółkę ani do jedzenia.
• Trociny nieznanego pochodzenia: tylko z drewna nieimpregnowanego i nielakierowanego, kupowane jako ściółka. Trociny z niektórych drzew, na przykład z orzecha czarnego, są dla koni groźne: już ściółka z niewielką ich domieszką może wywołać ochwat.
• Mokre podłoże i kopyta: ciemna, mazista wydzielina i nieprzyjemny zapach przy strzałce to sygnał dla kowala albo lekarza; jak czyścić kopyta, opisuje kopyta konia: czyszczenie kopystką.
• Nagła zmiana ściółki: koń, który pierwszy raz stoi na słomie, może zacząć ją łapczywie jeść. Zmieniaj ściółkę, obserwując konia, a przy koniu skłonnym do kolki zapytaj lekarza.
• Kaszel i wyciek z nosa: jeśli utrzymują się dłużej niż kilka dni mimo czystej ściółki, umów lekarza; gdy dochodzi gorączka albo osowiałość, dzwoń tego samego dnia, a przy szybkim, ciężkim oddechu w spoczynku od razu.

Akcesoria do stajni i pielęgnacji pojawią się w dziale dla koni, który kompletujemy.

Ściółka dla konia: co zapamiętać

• Najczęstsze ściółki to słoma, trociny i pellet drzewny; każda ma inne plusy przy kurzu, chłonności i kosztach.
• Słoma jest tania i ciepła, ale bywa zakurzona i koń ją zjada; trociny i pellet dają mniej kurzu.
• Do porodu zwykle wybiera się grubą, czystą słomę.
• Odchody i mokre miejsca wybierasz codziennie, całą ściółkę wymieniasz regularnie.
• Zapach amoniaku, kaszel i gnijąca strzałka to sygnał, że ściółka albo wentylacja wymagają zmiany.

Następny krok: wejdź jutro rano do boksu, zanim ktoś go posprząta, i sprawdź widłami, jak gruba jest sucha warstwa i czy czuć amoniak.