Akwarium cieknie albo pękła szyba: co zrobić w pierwszych minutach

Gdy akwarium cieknie, najpierw odcinasz prąd, potem obniżasz poziom wody poniżej miejsca przecieku, a dopiero na końcu przenosisz ryby do wiadra z wodą z akwarium. Woda na podłodze obok listwy zasilającej jest groźniejsza dla Ciebie niż przeciek dla ryb. Poniżej: co zrobić w pierwszych minutach, jak uratować ryby i bakterie z filtra, jak znaleźć przeciek i kiedy akwarium da się jeszcze przekleić.

Akwarium cieknie: co zrobić najpierw?

Zanim dotkniesz wody, odetnij prąd. W akwarium pracują filtr, grzałka, lampa i często pompka powietrza, a ich kable kończą się zwykle w listwie tuż przy szafce. Gdy woda dotarła do listwy zasilającej, najpierw odetnij prąd bezpiecznikiem w mieszkaniu, dopiero potem szukaj nieszczelności. Jeśli listwa jest sucha i wisi wyżej niż kałuża, wyjmij wtyczki suchymi rękami, stojąc na suchym miejscu.

1. Najpierw grzałka i filtr. Wyjmij ich wtyczki jako pierwsze, zanim poziom wody zacznie spadać. Grzałkę zostaw w wodzie, aż ostygnie. Grzałki nie włączaj na sucho i nie wyjmuj jej z wody tuż po wyłączeniu, bo gorące szkło może pęknąć.
2. Nie włączaj niczego od razu z powrotem. Jeśli przy przecieku wybił bezpiecznik albo wyłącznik różnicowoprądowy, nie włączaj go ponownie na ślepo. Najpierw obejrzyj kable i grzałkę: pęknięta grzałka albo zalana listwa to sprawa dla elektryka, nie dla akwarysty.
3. Odsuń kable od kałuży. Przewody i listwa nie mogą leżeć w wodzie ani na mokrych panelach. Zalanej listwy nie suszysz, tylko ją wymieniasz. Zalanego urządzenia spoza wody, na przykład lampy albo pompki powietrza, nie włączasz, dopóki nie sprawdzi go elektryk albo serwis. Samo wyschnięcie nie wystarcza, a uszkodzone wymieniasz.
4. Wytrzyj wodę z podłogi. Ręczniki pod szafkę, wiadro pod narożnik, z którego kapie. Panele i płyta szafki puchną od wody stojącej kilka godzin.

Żeby następnym razem woda spływająca po kablu nie trafiła do gniazdka, każdy przewód powinien mieć pętlę kapilarną. Pętla kapilarna to pętla kabla zwisająca poniżej gniazdka: woda spływająca po przewodzie skapuje z najniższego punktu pętli na podłogę, zamiast wpłynąć do listwy. Jak dobrze podłączyć sprzęt, opisuje jak założyć akwarium krok po kroku.

Czy to na pewno przeciek akwarium?

Woda pod szafką nie zawsze pochodzi ze zbiornika. Zanim zaczniesz spuszczać wodę, obejrzyj po kolei miejsca, które cieką częściej niż szyby.

Skąd woda	Po czym poznasz	Co zrobić
Filtr kubełkowy albo węże	mokra jest szafka w środku, kapie z głowicy, zaworów albo złączek, poziom w akwarium spada powoli	wyłącz filtr, zamknij zawory, obejrzyj uszczelki (filtr kubełkowy cieknie: gdzie szukać przecieku)
Chlapanie i skropliny spod pokrywy	mokra jest górna krawędź i boki szafki, szyby suche przy dnie	sprawdź, czy wylot filtra nie bije w taflę i czy pokrywa leży równo
Przelanie przy podmianie	kałuża pojawiła się zaraz po dolewaniu wody	zostaw kilka centymetrów zapasu do krawędzi
Silikon w narożniku albo przy dnie	woda wychodzi z jednego miejsca na łączeniu szyb, ręcznik przyłożony tam robi się mokry	obniż poziom wody poniżej tego miejsca
Pęknięta szyba	widać rysę przez całą grubość szkła, często od uderzenia albo od nierównej szafki	spuść wodę jak najszybciej, zbiornik do wymiany

Jak obniżyć wodę i uratować ryby?

Im niżej woda, tym mniejszy napór na szyby i silikon. Spuść ją poniżej miejsca przecieku przez wąż albo odmulacz do czystych wiader, w których nigdy nie było detergentów. Część tej wody zachowaj dla ryb, bo ma tę samą temperaturę i te same parametry.

Gdy przeciek jest przy dnie, ryby przenosisz od razu. Do wiadra z wodą z akwarium włóż wężyk pompki powietrza z kamieniem na dnie, bo w wiadrze nie ma ruchu wody. Przy wyłączonym prądzie pomoże pompka napowietrzająca na baterie z kamieniem napowietrzającym. Ryby łap miękką siatką do ryb po kilka naraz, a wiadro przykryj, bo przestraszone ryby wyskakują. Co robić, gdy któraś znajdzie się na podłodze, opisuje ryba wyskoczyła z akwarium.

• Ciepło. Wiadro postaw w ciepłym pokoju, z dala od okna. Ryby tropikalne znoszą powolne stygnięcie lepiej niż gwałtowne zmiany.
• Nie karm. W wiadrze nie ma filtra, a resztki pokarmu szybko psują wodę.
• Wkłady filtra osobno. Gąbki i ceramikę włóż do drugiego wiadra z wodą z akwarium i też je napowietrzaj. Żyją na nich bakterie, bez których nowy start zajmie tygodnie.
• Rośliny i podłoże mokre. Rośliny do miski z wodą z akwarium, podłoże zostaw wilgotne, przykryte folią.

Wiadro wystarczy na kilka godzin. Jeśli naprawa potrwa dłużej, przenieś ryby do zastępczego zbiornika albo dużego pojemnika z filtrem i grzałką, z wkładami ze starego filtra, tak samo jak przy przeprowadzce, opisanej w poradniku przeprowadzka z akwarium. Plan dla ryb przy wyłączonym prądzie jest też w tekście awaria prądu a akwarium.

Jak znaleźć przeciek w akwarium?

Najłatwiej szukać przecieku w pustym albo częściowo opróżnionym zbiorniku, gdy szyby są suche z zewnątrz.

1. Osusz szyby i szafkę. Wytrzyj zbiornik z zewnątrz do sucha, łącznie z dolną krawędzią i blatem szafki.
2. Połóż ręcznik papierowy wzdłuż krawędzi. Pas suchego ręcznika wzdłuż dolnych łączeń szyb pokaże, w którym miejscu pojawia się woda.
3. Zaznacz poziom wody. Kawałek taśmy na szybie pozwoli sprawdzić po kilku godzinach, czy poziom spada.
4. Obejrzyj silikon. Szukaj pęcherzy, odstających fragmentów i miejsc, gdzie klej odchodzi od szkła. Ciemne przebarwienia w samym silikonie to zwykle nalot, a nie przeciek.
5. Sprawdź szafkę i podłoże zbiornika. Akwarium stojące krzywo albo na jednym punkcie potrafi zacząć przeciekać tylko z tego powodu. Poziom i nośność opisuje szafka pod akwarium.

Pękła szyba w akwarium: co dalej?

Pęknięta szyba to koniec tematu. Nawet krótkie pęknięcie potrafi rozejść się pod naciskiem wody. Pęknięcie od uderzenia, kamienia upuszczonego na dno albo nierównej szafki nie zatrzyma się samo, a silikon nie skleja pękniętego szkła tak, żeby wytrzymało napór wody. Taki zbiornik spuszczasz od razu, nie stajesz przed nim i trzymasz z daleka dzieci. Pamiętaj, że woda waży ok. 1 kg na litr, a pełne akwarium razem ze szkłem i wystrojem orientacyjnie 1,2–1,4 kg na litr, więc nawet niewielki zbiornik po rozpadnięciu się zalewa dużą część pokoju.

Pęknięte akwarium wymieniasz na nowe. Gotowe zestawy z oświetleniem i filtrem znajdziesz wśród akwariów, na przykład Fluval Flex 57 l z zakrzywioną przednią szybą. Nowy zbiornik też przejdzie próbę szczelności, zanim go urządzisz.

Kiedy akwarium da się przekleić?

Nieszczelny silikon w narożniku albo przy dnie to najczęstsza przyczyna przecieku starszego akwarium. Mały zbiornik można przekleić samodzielnie silikonem przeznaczonym do akwariów, bez środków grzybobójczych; większy lepiej oddać szklarzowi, który zajmuje się akwariami. Jak to zrobić krok po kroku i kiedy naprawa się nie opłaca, opisuje jak przekleić akwarium.

Doraźne „łatanie” przecieku od zewnątrz, bez spuszczania wody, nie działa: silikon nie łączy się z mokrym szkłem, a woda pod naporem znajdzie drogę obok. Po każdym klejeniu próbę szczelności powtarzasz od początku.

Akwarium cieknie: co zapamiętać

• Najpierw prąd: wtyczki suchymi rękami albo bezpiecznik w mieszkaniu, gdy woda dotarła do listwy.
• Grzałkę wyłączasz przed spuszczaniem wody i zostawiasz w wodzie, aż ostygnie.
• Poziom wody obniżasz poniżej przecieku, a ryby i wkłady filtra przenosisz do wiader z wodą z akwarium z napowietrzaniem.
• Przeciek szukasz na suchych szybach, z ręcznikiem papierowym i taśmą na poziomie wody.
• Nieszczelny silikon się przekleja, pękniętej szyby nie.

Następny krok: dopóki nic nie cieknie, zrób pętle kapilarne na kablach i trzymaj przy szafce dwa czyste wiadra, wąż i pompkę na baterie. Pełną listę rzeczy na nagłe sytuacje zebraliśmy w tekście apteczka akwarysty.