Chomik europejski — czy można go trzymać w domu?

Chomik europejski bywa mylony z chomikami, które znamy ze sklepów zoologicznych, ale to zupełnie inne zwierzę. Poniżej wyjaśniamy, jak go rozpoznać, dlaczego nie wolno go zabierać z natury i co zrobić, gdy go spotkasz. Jeśli szukasz chomika do domu, zacznij od kompletnego poradnika opieki nad chomikiem.

Jak wygląda chomik europejski?

Chomik europejski (Cricetus cricetus) to dziki gryzoń żyjący w Europie, także w Polsce. Jest wyraźnie większy i cięższy od chomika syryjskiego. Najłatwiej rozpoznasz go po kolorach: rudobrązowy grzbiet, czarny brzuch i pierś oraz białe plamy na pyszczku, policzkach i bokach. Ma krótki ogon i — jak wszystkie chomiki — torby policzkowe, w których znosi zapasy do nory; jak działają, opisuje poradnik torby policzkowe chomika.

Z innymi gryzoniami z pola trudno go pomylić. Mysz polna i nornice są dużo mniejsze i nie mają czarnego brzucha, a szczur wędrowny ma długi, prawie nagi ogon i jednolicie szarobrązowe futro. Krępe zwierzę z krótkim ogonem, białymi policzkami i czarnym spodem ciała to niemal na pewno chomik europejski. Jak odróżnić od siebie nornice, norniki i myszy, pokazuje tabela w poradniku dzikie gryzonie w ogrodzie.

Chomik europejski żyje samotnie, jest aktywny głównie o zmierzchu i w nocy, a zimę przesypia w głębokiej norze. Zagrożony broni się zdecydowanie: staje słupka, syczy i mocno gryzie.

Gdzie żyje chomik europejski w Polsce?

Chomik europejski potrzebuje otwartego terenu z żyzną, zwięzłą glebą, w której wykopie rozbudowaną norę: pól uprawnych, łąk i miedz. W Polsce jest dziś rzadki i spotyka się go głównie na południu i wschodzie kraju. Bywa, że nora znajduje się na skraju ogródka działkowego albo przydomowego ogrodu przy polu.

Dlaczego chomik europejski jest chroniony?

Bo w wielu miejscach Europy znika. Dawniej był tępiony jako szkodnik upraw i odławiany dla futra, a dziś szkodzą mu przede wszystkim zmiany w rolnictwie — szybkie żniwa, po których pola są puste, głęboka orka niszcząca nory i duże monokultury — oraz zabudowa terenów, na których żył. Na światowej czerwonej liście IUCN figuruje jako gatunek krytycznie zagrożony.

Chomik europejski jest chroniony prawem w Polsce i w Unii Europejskiej. Przy gatunkach chronionych zakazane jest m.in. ich chwytanie, przetrzymywanie, przewożenie i sprzedaż oraz niszczenie nor. Odstępstwa — np. dla programów ochrony i hodowli prowadzonych przez specjalistów — wydają wyłącznie organy ochrony przyrody.

Czy można trzymać chomika europejskiego w domu?

Nie. Są ku temu trzy niezależne powody:

• Prawo. To gatunek chroniony — złapanie go i trzymanie w domu jest zakazane, niezależnie od intencji.
• Dobrostan. To dzikie zwierzę, które kopie głębokie nory, przesypia zimę i nie przywyka do człowieka. Klatka w mieszkaniu oznacza dla niego ciągły stres.
• Bezpieczeństwo. Broniący się chomik europejski gryzie mocno, a dzikie zwierzę może przenosić pasożyty i choroby.

Co zrobić, gdy znajdziesz chomika europejskiego?

1. Nie łap go i nie dotykaj. Zdrowy chomik sam wróci do nory albo odejdzie.
2. Odsuń się i zabierz psa lub kota. Zwierzęta domowe mogą zrobić mu krzywdę, a on może je pogryźć.
3. Zrób zdjęcie z daleka i zapisz miejsce. To przyda się, jeśli będziesz zgłaszać obserwację.
4. Nie karm go i nie przenoś. Przeniesione dzikie zwierzę traci norę i zapasy.
5. Ranny, uwięziony w studzience albo piwnicy? Zadzwoń do najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt, lekarza weterynarii albo urzędu gminy — powiedzą, kto przyjedzie pomóc.
6. Nora w ogrodzie? Nie zasypuj jej i nie płosz chomika. Skontaktuj się z regionalną dyrekcją ochrony środowiska — to urząd, który zajmuje się gatunkami chronionymi w Twoim województwie.

Ogólne zasady pomocy dzikim zwierzętom — także jeżom, ptakom i zającom — zbiera tekst znalazłem dzikie zwierzę — kiedy pomagać.

Jaki chomik do domu zamiast europejskiego?

Jeśli zależy Ci na chomiku, wybierz gatunek udomowiony, hodowany w niewoli od pokoleń. Na pierwszego chomika zwykle najlepiej sprawdza się chomik syryjski — największy z popularnych chomików domowych i najłatwiejszy do oswojenia. Mniejsze, karłowate gatunki porównuje poradnik chomik syryjski czy dżungarski, a o wyborze dla rodziny z dziećmi piszemy w kompletnym poradniku opieki nad chomikiem, do którego link znajdziesz we wstępie — w sekcji o chomiku i dzieciach.

Także domowy chomik potrzebuje sporo miejsca: klatki z podłogą ok. 100 × 50 cm, grubej warstwy ściółki do kopania i spokoju w ciągu dnia. Modele z odpowiednią podłogą znajdziesz w dziale klatki i terraria dla chomika, a resztę wyprawki — w dziale wszystko dla chomika. Na start przydadzą się na przykład:

• Trixie Klatka drewniano-akrylowa dla gryzoni 100 × 50 × 50 cm — wybieg z dużą podłogą i przednią szybą. Dla kogo: dla chomika syryjskiego i karłowatych. Na co uważać: wysyłka od dostawcy — sprawdź czas dostawy na karcie.
• Versele-Laga Hamster Nature — mieszanka zbóż, nasion, warzyw i ziół. Dla kogo: jako podstawa diety chomika syryjskiego. Na co uważać: nową karmę wprowadzaj stopniowo.

Wszystkie gatunki, które nadają się do domu, i ich wymagania zestawia poradnik jakie małe zwierzę dla dziecka.

Chomik europejski — co zapamiętać

• Chomik europejski to dziki, rzadki gatunek z rudym grzbietem i czarnym brzuchem, większy od chomika syryjskiego.
• Jest chroniony prawem — nie wolno go łapać, trzymać w domu, kupować ani niszczyć jego nor.
• Spotkanego chomika obserwuj z daleka; rannego zgłoś do ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt lub lekarza weterynarii.
• Do domu wybierz chomika udomowionego — na początek zwykle syryjskiego.