Ciąża u kota — ile trwa, objawy i opieka nad kotką

Ile trwa ciąża u kota?

Ciąża u kota trwa przeciętnie 63–65 dni, czyli około 9 tygodni, a kocięta rodzą się zwykle między 60. a 70. dniem od krycia. U kotek owulacja następuje zwykle dopiero pod wpływem krycia — dlatego niekastrowana kotka, która w czasie rui wymknęła się z domu albo spotkała kocura, bardzo często zachodzi w ciążę.

Kotka może zajść w ciążę już w pierwszej rui, która pojawia się najczęściej między 5. a 9. miesiącem życia. Ruja w sezonie wraca co kilka tygodni, a po porodzie kotka bywa płodna ponownie po kilku tygodniach, nawet gdy jeszcze karmi. Ciąża u suki przebiega podobnie długo, ale różni się w szczegółach — opisujemy ją w tekście ciąża u psa.

Objawy ciąży u kota — tydzień po tygodniu

Tydzień (orientacyjnie)	Co możesz zauważyć
1.–2.	zwykle nic; ruja się kończy i nie wraca
3.	sutki stają się wyraźnie różowe i większe — najbardziej znany wczesny objaw
3.–4.	czasem chwilowo gorszy apetyt albo wymioty, więcej snu, większa czułość
5.–6.	brzuch się zaokrągla, apetyt rośnie, kotka przybiera na wadze
7.–8.	wyraźny brzuch, czasem widać ruchy kociąt
9.	szukanie miejsca na gniazdo, niepokój, w sutkach może pojawić się mleko

Ciążę potwierdza lekarz weterynarii — zwykle badaniem USG od ok. 3.–4. tygodnia. Pod koniec ciąży lekarz może też oszacować liczbę kociąt; w miocie jest ich najczęściej kilka. Wizyta przyda się także po to, żeby ocenić zdrowie kotki i zaplanować poród. Do lecznicy przewieź ją w stabilnym transporterze dla kota — jak przyzwyczaić do niego kotkę, opisuje poradnik transporter dla kota — jak przyzwyczaić.

Przypadkowa ciąża i bardzo młoda kotka

Najwięcej niezaplanowanych ciąż zdarza się u młodych kotek, które wymknęły się z domu w pierwszej rui, i u kotek wychodzących. Jeśli podejrzewasz, że kotka mogła zostać pokryta, umów wizytę u lekarza weterynarii jak najszybciej i powiedz, kiedy mogło do tego dojść. Lekarz oceni stan kotki i omówi z Tobą możliwości — to decyzja, którą podejmuje się po badaniu, a nie na podstawie porad z forum.

Kotka, która sama jeszcze rośnie, nosi kocięta kosztem własnego rozwoju. Taka ciąża wymaga szczególnej uwagi lekarza, a poród — obecności opiekuna i numeru dyżuru pod ręką. Pod opieką lekarza powinny być też kotki starsze, chore przewlekle i te, które miały wcześniej trudny poród.

Jak dbać o kotkę w ciąży?

Żywienie. U kotki zapotrzebowanie na jedzenie rośnie stopniowo przez całą ciążę, a najbardziej — w czasie karmienia kociąt. Daj jej stały dostęp do świeżej wody i jedzenie w kilku mniejszych porcjach w ciągu dnia; jak rozłożyć posiłki, opisuje poradnik ile razy dziennie karmić kota. Kotki w drugiej połowie ciąży i w czasie karmienia często przechodzą na karmę dla kociąt, bogatszą w energię — na przykład suchą PRO PLAN Opti Start Kitten albo mokrą PRO PLAN Baby Kitten mus. Więcej w działach suche karmy dla kota i mokre karmy dla kota. Część karm dla kociąt jest przeznaczona także dla kotki ciężarnej i karmiącej — więcej w tekście karma dla kociąt. Zmianę karmy uzgodnij z lekarzem i wprowadzaj stopniowo.

Spokój i bezpieczeństwo. Kotka wychodząca w ostatnich tygodniach powinna zostać w domu — inaczej może urodzić w piwnicy albo krzakach. Nie podnoś jej za brzuch, tylko podkładając dłoń pod klatkę piersiową i zad. Ogranicz zmiany w domu: remont, przemeblowanie czy nowe zwierzę to dla ciężarnej kotki dodatkowy stres.

Inne koty i kocur. Niekastrowanego kocura trzymaj z dala od kotki przez całą ciążę i po porodzie — kotka może zajść w kolejną ciążę wkrótce po urodzeniu kociąt.

Gniazdo porodowe — jak je przygotować?

Na 1–2 tygodnie przed terminem kotka zaczyna szukać miejsca na poród: zagląda do szaf, pod łóżka i do pudeł. Przygotuj jej gniazdo wcześniej, żeby wybrała je zamiast Twojej szuflady z ubraniami.

• Miejsce: cichy, ciepły kąt bez przeciągów, z dala od drzwi wejściowych i innych zwierząt, w półmroku.
• Gniazdo: duży karton z wyciętym wejściem albo zamknięte legowisko dla kota w formie domku, na przykład Trixie Domek Minou. Ważne, żeby kotka mogła w nim leżeć wyciągnięta na boku, a kocięta nie mogły z niego wypaść.
• Wyściółka: podkłady higieniczne Barry King pod spód, na to czyste ręczniki albo stare prześcieradło — rzeczy, które możesz wymieniać i prać codziennie.
• Kuweta, woda i jedzenie w pobliżu, ale nie w samym gnieździe — kot nie lubi jeść tuż obok toalety. Niska kuweta dla kota przyda się też kociętom, gdy zaczną same wychodzić z gniazda; jak ją wybrać, opisuje poradnik jak wybrać kuwetę.

Jeśli kotka uparcie wybiera inne miejsce, nie walcz z nią — przenieś tam wyściółkę. Ważniejsze jest, żeby czuła się bezpiecznie, niż żeby rodziła tam, gdzie zaplanował opiekun.

Poród u kotki — kiedy dzwonić do weterynarza?

Przed porodem kotka zwykle staje się niespokojna, ciągle ścieli gniazdo, głośno mruczy albo miauczy, wylizuje się i odmawia jedzenia. Większość kotek rodzi bez pomocy człowieka. Twoje zadanie to spokój, cisza i zapisywanie godzin narodzin kolejnych kociąt. Nie wyjmuj kociąt i niczego nie podawaj, chyba że lekarz przez telefon zaleci inaczej.

U kotek zdarza się, że poród robi przerwę na kilka godzin: kotka spokojnie leży, karmi urodzone kocięta i nie prze. Taka przerwa bywa normalna — niepokojące jest parcie bez efektu.

Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu — dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie.

Po porodzie — pierwsze tygodnie kotki i kociąt

Kocięta powinny zacząć ssać w ciągu pierwszych godzin. Codziennie o tej samej porze sprawdzaj, czy przybierają na wadze — rosnąca waga to najlepszy dowód, że mleka wystarcza. Wymieniaj wyściółkę, ale nie przenoś gniazda bez potrzeby. Kotka sama myje kocięta i pobudza je do wypróżniania.

Gdy kotka nie ma mleka, odrzuca kocięta albo jest ich bardzo dużo, lekarz może zalecić dokarmianie mlekiem zastępczym dla kociąt, na przykład Beaphar Lactol Kitten, podawanym z butelki z zestawu do karmienia szczeniąt i kociąt Trixie. Więcej w dziale butelki i mleko zastępcze dla kociąt. Nie podawaj kociętom mleka krowiego. Jak przygotować mleko dla kociąt i karmić je butelką, opisujemy osobno.

Jedź do lekarza natychmiast, gdy karmiąca kotka drży, chodzi sztywno, jest pobudzona albo ma drgawki; gdy ma gorączkę, twarde i gorące sutki, cuchnącą wydzielinę albo przestaje jeść. Tak samo, gdy kocię nie ssie, jest zimne albo piszczy bez przerwy.

Kocięta zostają z matką co najmniej do ok. 12. tygodnia życia — wtedy uczą się jeść, korzystać z kuwety i zachowań wobec innych kotów. Jak przygotować dom na kocię i dbać o nie w pierwszych tygodniach, opisują poradniki wyprawka dla kota i opieka nad kocięciem w nowym domu. Jeśli nie planujesz kolejnych miotów, porozmawiaj z lekarzem o sterylizacji kotki — praktyczną stronę zabiegu opisuje poradnik kastracja i sterylizacja — opieka po zabiegu, a jak i kiedy zaplanować sam zabieg — poradnik sterylizacja kotki.

Ciąża u kota — co zapamiętać

• Ciąża u kota trwa przeciętnie 63–65 dni; kocięta rodzą się zwykle między 60. a 70. dniem.
• Pierwszy wyraźny objaw to zaróżowione, większe sutki około 3. tygodnia; ciążę potwierdza lekarz.
• Kotka w ciąży je więcej, w mniejszych porcjach; zmiany karmy i preparaty — tylko z lekarzem.
• Gniazdo przygotuj 1–2 tygodnie przed terminem: cicho, ciepło, kuweta i woda w pobliżu.
• Parcie ponad 30 minut bez kocięcia albo zielona wydzielina = telefon do lecznicy od razu.

Następny krok: zapisz datę krycia albo pierwszych objawów i umów wizytę, na której lekarz potwierdzi ciążę i wyznaczy przewidywany termin porodu.