Jak nauczyć kota korzystać z kuwety — kocię i dorosły kot

Czy kota trzeba uczyć korzystania z kuwety?

Większość kotów nie wymaga nauki w takim sensie jak pies. Koty mają wrodzoną potrzebę załatwiania się w sypkim podłożu i zakopywania odchodów, a kocięta podpatrują to u matki w pierwszych tygodniach życia. Twoje zadanie to przede wszystkim pokazać kotu właściwe miejsce i nie zniechęcić go do niego: odpowiednia kuweta, żwirek, który kot akceptuje, spokojne miejsce i stałe nawyki.

Prawdziwej nauki wymagają zwykle trzy grupy: kocięta odebrane od matki bardzo wcześnie, koty wolno żyjące lub wychodzące, które załatwiały się w ziemi, oraz koty po przejściach — ze schroniska albo po zmianie domu.

Jaka kuweta i jaki żwirek na start?

• Kuweta otwarta i niska dla kociaka. Kocię musi wejść bez wspinaczki i widzieć wnętrze. Dobrze sprawdza się kuweta Barry King z niskimi krawędziami, według karty wysoka na 11 cm.
• Kuweta odpowiednio duża dla dorosłego kota. Orientacyjnie długa na 1,5 długości kota od nosa do nasady ogona. Prosty model to otwarta kuweta Trixie Classic z ramką, która ogranicza rozsypywanie żwirku.
• Zwykła kuweta, nie automat. Do nauki potrzebna jest kuweta, którą sprzątasz łopatką i w której widzisz efekty; kiedy automat ma sens, opisuje tekst kuweta samoczyszcząca.
• Żwirek bezzapachowy i drobny. Większość kotów najchętniej kopie w drobnym, miękkim podłożu bez zapachu. Taki jest np. bezzapachowy żwirek bentonitowy Barry King albo naturalny żwirek bentonitowy Garfield.
• Warstwa 5–7 cm. Za mało żwirku — kot nie ma w czym kopać; za dużo — zapada się i niechętnie wchodzi.

Jeśli kot przyjeżdża z hodowli albo schroniska, zapytaj, na jakim żwirku się załatwiał, i zacznij od tego samego — zmianę wprowadzisz później, stopniowo. Pełny wybór znajdziesz w dziale żwirek dla kota, a porównanie rodzajów w poradniku jaki żwirek dla kota wybrać. Na start najczęściej sprawdza się żwirek bentonitowy — zbrylający i łatwy do sprzątania.

Gdzie postawić kuwetę, żeby kot z niej korzystał?

Miejsce jest równie ważne jak sama kuweta dla kota. Kot chce się załatwiać w spokoju, z możliwością ucieczki i daleko od jedzenia.

• w cichym kącie, nie w przejściu, nie obok pralki ani suszarki;
• z dala od misek i legowiska — koty nie załatwiają się tam, gdzie jedzą;
• tak, żeby kot w kuwecie widział wejście do pomieszczenia;
• na stałe — przestawianie kuwety w trakcie nauki to cofanie się do początku.

Rozmiar, kształt i liczbę kuwet szczegółowo omawia poradnik jak wybrać kuwetę dla kota. W domu z kilkoma kotami obowiązuje zasada „o jedną kuwetę więcej niż kotów”.

Jak nauczyć kocię korzystać z kuwety — krok po kroku

1. Zacznij od jednego pokoju. Pierwsze dni kocię spędza w pokoju startowym z kuwetą, miskami i kryjówką w zasięgu kilku kroków — nie musi szukać toalety w obcym mieszkaniu.
2. Pokaż kuwetę od razu po przyjeździe. Postaw kocię delikatnie w żwirku i pozwól mu powąchać i pogrzebać. Nie przytrzymuj go.
3. Wkładaj kocię do kuwety w stałych momentach. Po przebudzeniu, kilkanaście minut po jedzeniu i po zabawie — wtedy potrzeba przychodzi najczęściej.
4. Obserwuj sygnały. Węszenie przy podłodze, drapanie łapką po dywanie, kręcenie się w miejscu, przykucanie — to moment, żeby spokojnie przenieść kocię do kuwety.
5. Nagradzaj spokojnie. Ciche słowo albo zabawa po wyjściu z kuwety. Głośna radość w trakcie potrafi kocię spłoszyć.
6. Zostaw ślad zapachowy. Po wypadku obok włóż do kuwety chusteczkę z odrobiną moczu albo grudkę — zapach podpowie, gdzie jest toaleta.
7. Sprzątaj kuwetę codziennie. Grudki usuwaj przynajmniej raz dziennie, ale całkowitą wymianę żwirku w trakcie nauki rób rzadziej, żeby kuweta nie traciła znajomego zapachu.

Większość kociąt łapie zasadę w ciągu kilku dni. Pokój startowy i to, kiedy pokazać kociakowi resztę domu, opisuje poradnik jak dbać o kocię w nowym domu. Gdy kocię zaczyna poznawać całe mieszkanie, w dużym mieszkaniu przez jakiś czas przyda się druga kuweta bliżej miejsc, w których się bawi.

Jak nauczyć kuwety dorosłego kota?

Dorosły kot zwykle ma już nawyk — trzeba go tylko przenieść do nowego miejsca. Zasady są podobne jak u kociaka, ale kilka sytuacji wymaga osobnego podejścia.

• Kot ze schroniska albo z domu tymczasowego. Ten sam żwirek, co wcześniej, pokój startowy i spokój przez pierwsze dni. O adaptacji szerzej pisze poradnik kot ze schroniska — adaptacja w nowym domu.
• Kot wychodzący lub wolno żyjący. Przyzwyczajony jest do ziemi i piasku. Na początek dosyp do żwirku garść czystego, kupnego piasku (albo ziemi bez nawozów) i stopniowo, przez kolejne tygodnie, zmniejszaj jego ilość.
• Kot po przeprowadzce. Ta sama kuweta i ten sam żwirek, postawione w miejscu podobnym do poprzedniego — kot szuka znajomych punktów.
• Kot, który korzystał z kuwety krytej. Nie zmieniaj na start typu kuwety; zmianę wprowadzisz, gdy kot pewnie korzysta z nowego miejsca.

Nauka kuwety w domu z innym kotem albo z psem

Nowy kot nie powinien od pierwszego dnia dzielić kuwety z rezydentem. Kuweta, przy której czeka starszy kot, to dla przybysza miejsce zagrożenia — zacznie szukać toalety gdzie indziej. Na czas zapoznawania nowy kot ma własną kuwetę w swoim pokoju, a później w domu stoi o jedną kuwetę więcej niż kotów, w różnych miejscach. Cały przebieg zapoznawania opisuje poradnik jak przedstawić dwa koty.

Pies to inny kłopot: zagląda do kuwety, wyjada jej zawartość albo przeszkadza kotu w trakcie. Postaw kuwetę tam, dokąd pies nie dojdzie — za bramką z przejściem dla kota, w łazience z drzwiczkami albo na podwyższeniu, na które kot wskakuje bez trudu. Jak to zorganizować, podpowiada poradnik o tym, jak zamontować drzwiczki dla kota.

Pierwszy tydzień — czego się spodziewać?

• Dzień 1–2: kot może załatwiać się rzadko — stres po przeprowadzce hamuje apetyt i potrzeby. Jeśli przez dobę nie oddał moczu, skontaktuj się z lecznicą.
• Dzień 3–5: pojawia się rytm. Zapisuj, kiedy kot korzysta z kuwety — łatwiej Ci będzie przewidzieć kolejne wizyty kociaka.
• Koniec tygodnia: pojedyncze wypadki są jeszcze normalne, zwłaszcza po wpuszczeniu kota do kolejnych pokoi. Wróć wtedy na krótko do mniejszej przestrzeni.

Czego nie robić? Błędy, które opóźniają naukę

• Kara i „wsadzanie nosem”. Kot nie łączy kary z załatwieniem się w złym miejscu, tylko z Tobą albo z kuwetą — zaczyna się ukrywać i załatwiać za meblami.
• Pachnący żwirek i odświeżacze przy kuwecie. Intensywny zapach, przyjemny dla człowieka, kota zniechęca.
• Brudna kuweta. Kot, który musi stąpać po grudkach, szuka czystego miejsca obok.
• Kuweta przy misce albo w przejściu. Zła lokalizacja wygrywa z najlepszym żwirkiem.
• Środki z chlorem lub amoniakiem do sprzątania wypadków. Zapach amoniaku przypomina kotu mocz i ściąga go w to samo miejsce.

Kiedy to nie jest kwestia nauki?

Jeśli kot, który już umiał korzystać z kuwety, nagle zaczyna się załatwiać obok, to zwykle nie jest problem wychowawczy. Najczęściej stoi za tym ból przy oddawaniu moczu, choroba dróg moczowych, problem z jelitami albo stres po zmianie w domu. Wtedy pierwszy krok prowadzi do lekarza weterynarii, a dalsze postępowanie opisuje poradnik kot sika poza kuwetą — przyczyny i co zrobić. Także u kocięcia, które mimo nauki ma biegunkę albo załatwia się bardzo często, zacznij od wizyty u lekarza.

Nauka kuwety — co zapamiętać

• Kot ma instynkt zakopywania — Ty pokazujesz miejsce i nie zniechęcasz.
• Kocię: niska, otwarta kuweta, drobny bezzapachowy żwirek, pokój startowy.
• Wkładaj kocię do kuwety po spaniu, jedzeniu i zabawie; nagradzaj spokojnie.
• Dorosły kot: ten sam żwirek co wcześniej, kot wychodzący — na start z domieszką ziemi.
• Nigdy nie karz; wypadki sprzątaj środkiem enzymatycznym.

Następny krok: zanim kot przyjedzie, przygotuj w jednym pokoju kuwetę z warstwą żwirku i postaw ją w kącie, z dala od misek.