Jak oswoić węża zbożowego: plan na pierwsze tygodnie

Czy węża da się oswoić?

Tak, ale oswojony wąż to nie wąż przywiązany do opiekuna. Wąż przyzwyczaja się do spokojnego kontaktu i przestaje traktować dłoń jak zagrożenie. Wąż zbożowy należy do najłatwiejszych do oswojenia: młode bywają nerwowe, ale większość dorosłych spokojnie przesuwa się po rękach. Całą opiekę nad tym gatunkiem opisuje kompletny poradnik opieki nad wężem zbożowym. Spokojnego, ale bardziej płochliwego pytona przedstawia poradnik o pytonie królewskim.

Podstawą oswajania jest wąż, który czuje się bezpiecznie w terrarium. Potrzebuje dwóch ciasnych kryjówek (po ciepłej i chłodnej stronie), np. jaskini dla węża Trixie i kryjówki dla gadów Trixie. Wąż bez kryjówki jest stale zestresowany i nie da się go oswoić. Więcej kryjówek i konarów jest w dziale akcesoria do terrarium dla węży.

Jak oswoić węża: plan na pierwsze tygodnie

Kiedy	Co robisz	Po czym poznasz, że możesz iść dalej
pierwszy tydzień	bez dotykania; tylko woda, sprzątanie i obserwacja; pierwsze karmienie po kilku dniach	wąż zjadł i wychodzi wieczorem z kryjówki
kolejne dni	kładziesz nieruchomą dłoń w terrarium na kilka minut, bez podnoszenia węża	wąż bada dłoń językiem i nie ucieka
następne tygodnie	podnosisz węża od dołu na kilka minut nad stołem	wąż pełznie spokojnie, nie syczy, nie wibruje ogonem
dalej	sesje stopniowo dłuższe, zawsze w spokojny dzień	wąż sam przesuwa się z dłoni na dłoń

Rytm dopasuj do węża, nie do kalendarza. Gdy wąż w którymś etapie się denerwuje, wróć na chwilę do poprzedniego. Krótkie, spokojne sesje kilka razy w tygodniu działają lepiej niż jedna długa.

Jak brać węża na ręce: krok po kroku

1. Umyj ręce. Dłoń, która pachnie myszą albo innym zwierzęciem, wąż może pomylić z pokarmem.
2. Zapowiedz się. Otwórz terrarium powoli i najpierw lekko dotknij węża w środek ciała miękkim przedmiotem, np. tekturową rolką. Wąż uczy się, że to obsługa, a nie karmienie.
3. Podnoś od dołu, nie od góry. Ręka nadchodząca z góry przypomina drapieżnego ptaka. Podsuń dłoń pod środek ciała, drugą podtrzymaj tylną część.
4. Podtrzymuj, nie ściskaj. Wąż ma swobodnie przesuwać się z dłoni na dłoń. Nie chwytaj go za głowę ani za ogon.
5. Trzymaj nisko. Pierwsze sesje nad stołem albo podłogą, z dala od otwartego okna, balkonu i szczelin za meblami. Wąż, który zsunie się z rąk, w kilka sekund znika pod szafą. Co wtedy zrobić, opisuje wąż uciekł z terrarium.
6. Odkładaj spokojnego węża. Kończ sesję, zanim wąż zacznie się wyrywać: wtedy uczy się, że dłoń jest bezpieczna.

Kiedy nie wyjmować węża?

• w pierwszym tygodniu w nowym domu,
• po karmieniu: przez ok. 48 godzin po posiłku nie wyjmuj węża i nie przestawiaj terrarium; więcej w tekście czym karmić węża,
• w czasie linienia: gdy wąż ma mleczne oczy, gorzej widzi i bywa nerwowy (linienie węża),
• gdy syczy, wibruje ogonem albo ucieka: spróbuj innego dnia,
• gdy jest chory albo dopiero wrócił od lekarza.

Wąż syczy i atakuje: jak odczytać jego sygnały

Co robi wąż	Co to znaczy	Co zrobić
szybko wibruje końcem ogona	jest zdenerwowany i ostrzega	zabierz rękę, spróbuj innego dnia
syczy, układa przód ciała w literę S	przygotowuje się do obrony	nie podnoś; zamknij terrarium
wypuszcza cuchnącą wydzielinę albo odchody	obrona przed drapieżnikiem, częsta u młodych	odłóż spokojnie; z wiekiem zdarza się rzadziej
zwija się w kulę i chowa głowę (pyton)	boi się	Wąż zwinięty w kulę z ukrytą głową mówi „boję się”. Odłóż go do terrarium.
spokojnie pełznie, bada otoczenie językiem	czuje się bezpiecznie	możesz wydłużać sesje

Wąż ugryzł: co robić?

Wąż zbożowy gryzie rzadko i najczęściej z dwóch powodów: z obrony, gdy jest przestraszony, albo przez pomyłkę, gdy dłoń pachnie pokarmem. Nie wyrywaj ręki: zęby węża są zagięte do tyłu i szarpnięcie rani bardziej. Zwykle wąż sam puszcza po chwili. Ugryzienie węża zbożowego jest niegroźne: przemyj miejsce wodą z mydłem. Jeśli ranka się zaczerwieni lub obrzęknie, skontaktuj się z lekarzem.

Po ugryzieniu odłóż węża i nie karz go, bo to tylko utrwala strach. Zastanów się, co poszło nie tak: ręka od góry, zapach jedzenia, linienie albo dzień karmienia. Karm pęsetą, nigdy z ręki, żeby wąż nie łączył dłoni z ofiarą.

Jak oswoić dorosłego węża z adopcji?

Dorosły wąż od poprzedniego opiekuna bywa już oswojony, ale bywa też, że latami nikt go nie brał na ręce. Zasady są te same, tylko pierwszy etap trwa zwykle dłużej. Zanim zaczniesz, daj mu czas w nowym terrarium i trzymaj go z dala od innych gadów. Jak to zrobić, opisuje kwarantanna nowego gada. Zapytaj poprzedniego opiekuna, jak wąż reaguje na dłoń, czym i jak często był karmiony i kiedy ostatnio liniał. Wąż, który mimo spokojnych warunków przez kilka tygodni nie je albo chudnie, potrzebuje najpierw wizyty u lekarza, a dopiero potem oswajania.

Oswajanie węża a dzieci i inne zwierzęta

Gady, także zdrowe, mogą przenosić bakterie Salmonella. Myj ręce po każdym kontakcie z gadem i wyposażeniem terrarium. Dzieci do 5 lat nie powinny dotykać gadów ani rzeczy z terrarium, a osoby po 65. roku życia, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością powinny ograniczać bezpośredni kontakt i szczególnie pilnować higieny. Dziecko może oswajać węża tylko pod okiem dorosłego, siedząc, z wężem nad stołem. Pies i kot nie powinny być wtedy w pokoju, bo ich zapach i ruch stresują węża. Więcej o bezpiecznym trzymaniu węża w rodzinie znajdziesz w poradniku o wężu zbożowym.

Jak oswoić węża: co zapamiętać

• Pierwszy tydzień bez dotykania, pierwsze karmienie po kilku dniach.
• Najpierw nieruchoma dłoń w terrarium, potem krótkie sesje nad stołem.
• Podnoś od dołu, podtrzymuj, nie ściskaj; nie chwytaj za głowę ani za ogon.
• Nie wyjmuj węża po karmieniu, w linieniu i gdy syczy albo wibruje ogonem.
• Karm pęsetą i myj ręce, a wąż nie pomyli dłoni z ofiarą.

Następny krok: sprawdź, czy wąż ma dwie ciasne kryjówki po obu stronach terrarium: bez nich oswajanie nie ruszy.