Jak przywołać fretkę i nauczyć ją prostych komend

Fretka nie słucha jak pies, ale szybko kojarzy dźwięk z nagrodą — dlatego przywołanie i kilka prostych komend opanuje większość fretek. Ten tekst rozwija wątek z artykułu szelki i spacer z fretką, a całą opiekę zbiera kompletny poradnik opieki nad fretką domową.

Czy fretkę da się nauczyć komend?

Tak. Fretka uczy się przez skojarzenia: zachowanie, po którym od razu dostaje coś dobrego, powtarza chętniej. Wiele fretek rozpoznaje swoje imię i przybiega na wołanie, a część uczy się też wchodzenia do transportera, stawania na tylnych łapach czy przechodzenia przez tunel na sygnał.

Granice są dwie. Fretka skupia się krótko i szybko się rozprasza, więc sesja trwa kilka minut, a nie kwadrans. I fretka nie wykonuje poleceń „z posłuszeństwa” — przychodzi, bo się opłaca. Nagroda musi więc być dla niej naprawdę atrakcyjna.

Jeśli fretka w ogóle nie reaguje na dźwięki — nie odwraca się na szelest, nie budzi się na wołanie — zapytaj lekarza weterynarii o jej słuch. Fretkę, która słabo słyszy, uczysz tych samych rzeczy sygnałem widocznym: ruchem ręki albo tupnięciem w podłogę. Więcej o tym w tekście uszy fretki — jak je oglądać, a o codziennym porozumiewaniu się gestem — w tekście głucha fretka — jak się z nią porozumiewać.

Czym nagradzać fretkę przy nauce?

Najlepszą nagrodą dla fretki jest kawałek mięsa — gotowany kurczak albo indyk bez soli i przypraw, pokrojony na kawałki wielkości ziarna grochu. Duży kawałek fretka zabiera do kryjówki i sesja się kończy. Jakie mięso podawać i czego fretce dawać nie wolno, opisuje poradnik czym karmić fretkę.

• Nagroda od razu. Fretka łączy nagrodę z tym, co zrobiła w tej samej chwili. Kilka sekund opóźnienia i nagradzasz już coś innego.
• Bez słodyczy i owoców. Rodzynki, ciastka i przysmaki dla gryzoni to nie nagroda dla mięsożercy, tylko szkoda.
• Część dziennej porcji. Mięso z nauki odejmij od tego, co fretka zje tego dnia, żeby nie przybierała na wadze.
• Ćwicz po przebudzeniu. Najlepiej zanim fretka sięgnie do miski — tuż po posiłku nagroda mniej ją interesuje. Karmy nie zabieraj i nie skracaj posiłków z powodu nauki.

Kliker to małe urządzenie, które wydaje krótki, zawsze taki sam dźwięk. Klikasz dokładnie w chwili dobrego ruchu i od razu podajesz nagrodę. Ten sam sposób pracy z drobnym zwierzęciem opisuje poradnik jak oswoić szczura i nauczyć go sztuczek. Kliker nie jest obowiązkowy: krótkie słowo, np. „tak”, działa podobnie, jeśli zawsze brzmi tak samo. W ten sam sposób uczysz królika przychodzić na wołanie — piszemy o tym w tekście królik na zawołanie.

Jak przywołać fretkę — krok po kroku

Przywołanie to najważniejsza komenda, bo pomaga znaleźć fretkę schowaną w mieszkaniu i odwołać ją z krzaków na spacerze. Wybierz jeden sygnał — piszczałkę, cmoknięcie albo krótkie słowo — i używaj go tylko do tego.

1. Naładuj sygnał. Przez kilka dni, gdy fretka jest tuż obok, daj sygnał i od razu podaj kawałek mięsa. Nic więcej — fretka ma się nauczyć, że ten dźwięk zawsze coś znaczy.
2. Zawołaj z bliska. Gdy fretka jest kilkanaście centymetrów od Ciebie i patrzy w inną stronę, daj sygnał. Odwróci się i podejdzie — nagroda.
3. Zwiększaj odległość. Wołaj z coraz dalszego miejsca tego samego pokoju. Kucnij albo usiądź — fretka chętniej podbiega do kogoś na swojej wysokości.
4. Wołaj zza rogu. Gdy przybiega z drugiego końca pokoju, przejdź do innego pomieszczenia i zawołaj stamtąd.
5. Dodaj rozproszenia. Wołaj w trakcie zabawy, przy nowym kartonie, gdy w pokoju są goście. Każde przyjście w takiej chwili nagradzaj szczególnie hojnie.
6. Ćwicz w szelkach. Dopiero gdy fretka niezawodnie przychodzi w domu, ćwicz na zewnątrz — zawsze na smyczy.

Nauka przywołania trwa zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Ćwicz kilka razy dziennie po kilka powtórzeń i kończ sesję, zanim fretka straci zainteresowanie.

Jakich prostych komend jeszcze nauczysz fretkę?

Przydają się komendy, które ułatwiają codzienną opiekę. Każdą uczysz tak samo: wywołujesz zachowanie nagrodą, nagradzasz od razu, a słowo dodajesz dopiero wtedy, gdy fretka robi to sama.

Komenda	Po co	Jak zacząć
„Do domku”	wejście do transportera przed wizytą u lekarza czy podróżą	kawałek mięsa za drzwiczkami otwartego transportera; nagroda w środku, drzwiczki na początku otwarte
„Hop”	wejście na dłoń albo na kolana bez łapania	płaska dłoń na podłodze, nagroda na jej środku
„Słupek”	stanie na tylnych łapach — łatwiej obejrzeć brzuch i łapy	nagroda trzymana tuż nad głową fretki
„Tunel”	zabawa i ruch na wybiegu	nagroda przy wyjściu z tunelu, sygnał przy wejściu
„Zostaw”	odwołanie od kabla, kapcia czy doniczki	sygnał, a gdy fretka odwróci się do Ciebie — nagroda; potem zabierz przedmiot z jej zasięgu

Do nauki przydaje się kilka prostych rzeczy:

• Trixie Kliker Sporting — prosty kliker z działu treningu psów. Dla kogo: dla opiekunów, którzy chcą uczyć kilku komend po kolei. Na co uważać: pierwsze kliknięcia rób z dala od uszu fretki, a kliker trzymaj poza jej zasięgiem.
• Trixie Tunel dla szczura i fretki — rozciągana rura z twardego plastiku o średnicy ok. 10 cm. Dla kogo: do komendy „tunel” i prostego toru przeszkód na wybiegu. Na co uważać: tunel z pękniętym brzegiem wyrzuć.
• Trixie Transporter Midi-Capri — sztywny transporter otwierany od góry, według karty dla zwierząt do 5 kg. Dla kogo: do nauki komendy „do domku”, zanim fretka będzie musiała jechać do lecznicy. Na co uważać: ćwicz przy otwartych drzwiczkach, zamykaj je dopiero po kilku spokojnych wejściach.

Inne klikery znajdziesz w dziale gwizdki i klikery, a transportery dla fretki — w dziale transportery dla fretki. Jak oswoić fretkę z transporterem na dłuższą metę, opisuje poradnik jak wybrać transporter i przewieźć zwierzę.

Najczęstsze błędy przy nauce fretki

• Sygnał przed nieprzyjemnym. Jeśli wołasz fretkę, żeby obciąć pazury albo zamknąć ją w klatce, szybko przestanie przychodzić. Na takie sytuacje podejdź po nią sam.
• Za długie sesje. Zmęczona fretka odchodzi i uczy się, że sygnał można zignorować. Kończ po kilku udanych powtórzeniach.
• Sygnał bez nagrody. Każde przyjście na sygnał nagradzaj, przynajmniej na etapie nauki — inaczej sygnał traci znaczenie.
• Kara. Krzyk czy klaps nie przyspieszają nauki, tylko uczą fretkę unikać rąk. Zachowanie, którego nie chcesz, przerywasz i zastępujesz innym.

Przywołanie a bezpieczeństwo — czego komenda nie zastąpi?

Nawet najlepiej nauczona fretka nie przyjdzie na zawołanie, gdy coś ją wystraszy. Na zewnątrz smycz jest zawsze w Twojej dłoni, a w domu podstawą są zamknięte okna i zasłonięte szczeliny — według listy jak zabezpieczyć mieszkanie przed fretką. Przywołanie to narzędzie na sytuację awaryjną: pomaga, gdy fretka schowa się w mieszkaniu albo wymknie z szelek. Co robić, jeśli mimo wszystko zniknie, opisujemy w tekście fretka uciekła — jak ją szukać.

Co zapamiętać

• Fretka uczy się przez skojarzenia — nagroda musi przyjść od razu.
• Najlepsza nagroda to drobny kawałek mięsa, odejmowany od dziennej porcji.
• Przywołanie zaczynasz od „naładowania” jednego sygnału, a odległość zwiększasz stopniowo.
• Sesje trwają kilka minut; sygnału przywołania nie używasz przed niczym nieprzyjemnym.
• Komenda nie zastępuje smyczy na dworze ani zabezpieczonego mieszkania.

Następny krok: wybierz dziś jeden sygnał przywołania, pokrój kilka kawałków gotowanego mięsa i przez najbliższe dni nagradzaj fretkę za każdym razem, gdy go usłyszy.