Ochraniacze, owijki i kaloszki — co i kiedy zakładać koniowi

Ochraniacze dla konia zakładasz wtedy, gdy koń może obić sobie nogi: na lonży, na wybiegu z innymi końmi, w transporcie i wtedy, gdy uderza nogą o nogę. Ochraniacze ze rzepami chronią ścięgna i pęciny, owijki z podkładkami chronią przed otarciami, a kaloszki — koronkę kopyta i podkowy. Każdą z tych osłon zakłada się na czystą, suchą nogę, z równym naciągiem, i zdejmuje zaraz po pracy. Codzienną opiekę nad koniem zbiera kompletny poradnik opieki nad koniem.

Jakie są rodzaje ochraniaczy dla konia?

Nazwy w sklepach jeździeckich bywają różne, ale wszystkie osłony nóg dzielą się według tego, przed czym chronią.

Rodzaj	Przed czym chroni	Kiedy się sprawdza
ochraniacze otwarte (przednie)	uderzenie tylnym kopytem w ścięgna przednich nóg	praca na lonży i na placu, wybieg
ochraniacze na pęciny (tylne)	obicie stawu pęcinowego drugą tylną nogą	w parze z przednimi
ochraniacze zamknięte	„zabijanie się”, czyli obijanie nogi o nogę	koń, który ociera nogami, wybieg w grupie
owijki z podkładkami	otarcia i drobne obicia	praca na miękkim podłożu, osoba wprawiona w owijaniu
kaloszki	nadepnięcie na koronkę i piętki, zerwanie podkowy	konie kute, lonża, wybieg, transport
ochraniacze transportowe	obicia w przyczepie, nadepnięcia przy wchodzeniu	każdy transport

Kiedy koń potrzebuje ochraniaczy?

• Lonża i ruch na placu — na kole koń łatwiej podcina się nogami, zwłaszcza młody albo po przerwie.
• Wybieg — koń wypuszczony po dłuższym staniu w boksie często bryka i hasa. Osłony zakładaj na czas wybiegu i zdejmuj po powrocie.
• Transport — w przyczepie koń balansuje i może nadepnąć sam na siebie.
• Koń, który „zabija się” — ma na wewnętrznej stronie nóg otarcia albo zgrubienia od uderzeń. Przyczynę (kucie, kopyta, budowa) warto omówić z kowalem.
• Koń kuty — tylna podkowa potrafi zahaczyć o piętkę przedniego kopyta i zerwać podkowę; przed tym chronią kaloszki.

Spokojnemu, niekutemu koniowi, który stoi w stałej grupie na pastwisku, osłony na co dzień zwykle nie są potrzebne — a noszone cały dzień częściej szkodzą, niż pomagają.

Ochraniacze czy owijki — co wybrać?

Ochraniacze zakłada się szybko i powtarzalnie: kształt jest gotowy, a rzepy trzymają naciąg. Lepiej znoszą błoto i mokry piasek, a twarda skorupa chroni przed uderzeniem. Dlatego na start, na wybieg i dla osoby, która dopiero uczy się obsługi konia, rozsądniejszym wyborem są ochraniacze.

Owijki dopasowują się do każdej nogi i chronią przed otarciami, ale nie przed mocnym uderzeniem. Wymagają wprawy: zbyt ciasna owijka uciska ścięgna, a zbyt luźna zsuwa się i plącze. Do owijek zawsze używa się podkładek, a mokre owijki zdejmuje się od razu — przemoknięte twardnieją i uciskają.

Z czego są ochraniacze i co to zmienia?

• Twarda skorupa z miękką wyściółką — najlepiej rozprasza uderzenie kopyta. To typowa budowa ochraniaczy otwartych i na pęciny.
• Neopren — miękki, dobrze przylega i łatwo się myje, ale słabo przepuszcza powietrze, więc noga pod nim szybciej się poci.
• Materiały perforowane i siateczkowe — przewiewniejsze, lepsze na ciepłe dni i dłuższą pracę.
• Polar — owijki i podkładki; miękki dla skóry, ale chłonie wodę i piasek.

Przy wyborze zwróć uwagę na szerokość rzepów i to, czy ochraniacz ma wzmocnienie w miejscu, gdzie najczęściej trafia kopyto — po wewnętrznej stronie nogi.

Jak dobrać rozmiar ochraniaczy i kaloszków?

Ochraniacze sprzedaje się zwykle w rozmiarach S, M, L albo pony, cob i full, osobno na przednie i tylne nogi — tylne są zazwyczaj dłuższe. Dobrze dobrany ochraniacz zakrywa ścięgna od dołu stawu nadgarstkowego aż za staw pęcinowy i nie wchodzi w zgięcie nadgarstka. Wielkość koni różnych ras porównuje poradnik rasy koni.

Kaloszek powinien zakrywać koronkę i piętki, a jego tył przy stojącym koniu kończyć się tuż nad podłożem. Za długi koń nadepnie, za krótki nie ochroni piętek. Pod górnym brzegiem mieści się zwykle jeden palec.

Jak założyć ochraniacze — krok po kroku

1. Wyczyść i osusz nogę. Piasek i zaschnięte błoto pod ochraniaczem działają jak papier ścierny. Sprawdź też, czy wnętrze ochraniacza jest czyste.
2. Załóż ochraniacz trochę wyżej i zsuń go w dół. Włos ułoży się zgodnie z kierunkiem wzrostu i nie będzie podrażniał skóry.
3. Skieruj zapięcia do tyłu. Paski zapinasz od przodu ku tyłowi, po zewnętrznej stronie nogi — przy otarciu o drugą nogę nie odepną się.
4. Zapnij paski z jednakowym naciągiem. Pod górną krawędź wsuniesz palec. Ochraniacz nie może się obracać ani zsuwać.
5. Załóż drugą stronę tak samo. Para ochraniaczy ma leżeć na tej samej wysokości na obu nogach.
6. Zdejmij od razu po pracy. Odpinaj paski w odwrotnej kolejności, nie zrywaj rzepów jednym szarpnięciem przy nodze.

Jak owijać nogi konia owijkami?

1. Załóż podkładkę. Gładko, bez fałd, od dołu stawu nadgarstkowego (z tyłu — skokowego) do pęciny.
2. Zacznij owijać pod nadgarstkiem. Prowadź owijkę od przodu ku tyłowi po zewnętrznej stronie nogi — tak samo jak kierunek zapięć ochraniaczy.
3. Zachodź na połowę poprzedniej warstwy. Owijaj w dół do pęciny i z powrotem w górę, z równym naciągiem na całej długości.
4. Zapnij rzep z boku nogi. Nie na przodzie i nie na ścięgnie z tyłu. Koniec owijki nie może wystawać.
5. Sprawdź palcem. Owijka leży gładko, nie ma zmarszczek, a palec wejdzie pod górny brzeg.

Kaloszki dla konia — kiedy i jak zakładać?

Kaloszki (nazywane też dzwonami) to gumowe albo neoprenowe osłony na kopyta. Chronią koronkę i piętki przednich kopyt przed nadepnięciem tylną nogą i zmniejszają ryzyko zerwania podkowy. Zakłada się je przede wszystkim koniom kutym, na lonżę, wybieg i do transportu. Kaloszki bez zapięcia wywija się na lewą stronę i naciąga przez kopyto; te z rzepem po prostu zapina. Po zdjęciu sprawdź, czy kaloszek nie obtarł skóry nad koronką.

Ochraniacze w transporcie

Do przyczepy koń dostaje ochraniacze transportowe albo owijki z grubymi podkładkami — dłuższe niż jeździeckie, sięgające od stawu nadgarstkowego (z tyłu — skokowego) do koronki kopyta. Do tego kaloszki i dobrze dopasowany kantar z uwiązem (jak go dobrać, opisuje poradnik kantar i uwiąz). Koń, który nigdy nie nosił ochraniaczy transportowych, powinien je poznać w stajni, zanim wejdzie w nich do przyczepy — część koni przy pierwszym założeniu wysoko unosi nogi. Na chłodną drogę przyda się też lekka derka dla konia.

Na co uważać — najczęstsze błędy

• Za ciasno — ucisk na ścięgna, a po zdjęciu ślady i obrzęk.
• Za luźno — ochraniacz się obraca, wchodzi pod niego piasek, owijka się rozwija i plącze.
• Brudna noga albo brudny ochraniacz — otarcia i podrażnienia skóry.
• Osłony noszone cały dzień — pod ochraniaczem noga się nagrzewa i poci; zakładaj je na czas pracy, wybiegu albo transportu.
• Mokre osłony — zdejmij, wysusz nogę, a ochraniacze wypierz i wysusz przed kolejnym użyciem.

Po zdjęciu ochraniaczy przesuń dłonią po każdej nodze: od stawu w dół do kopyta. Porównaj obie nogi — ciepło, obrzęk albo bolesność w jednym miejscu to sygnał, żeby się zatrzymać. Jak wygląda ten przegląd na co dzień, opisuje poradnik pielęgnacja konia krok po kroku, a co trzeba mieć na start — pierwszy własny koń i ile kosztuje utrzymanie konia.

Jak dbać o ochraniacze i owijki?

Po każdym użyciu wytrzep piasek i wyczyść rzepy szczotką. Ochraniacze z neoprenu i owijki pierz w letniej wodzie, bez zmiękczacza, i susz z dala od kaloryfera — gorąco odkształca skorupę i osłabia rzepy. Owijki zwijaj ciasno, od strony rzepu do środka, wtedy następnym razem rozwiną się równo. Wymień ochraniacz, którego rzep już nie trzyma albo którego wyściółka się przetarła.

Ochraniacze na nogi i kaloszki będą w dziale ochraniacze dla konia, a całą ofertę zbieramy w dziale dla koni.