Derka dla konia — rodzaje, rozmiar i kiedy derkować

Derka dla konia to okrycie tułowia, które chroni przed deszczem, wiatrem, zimnem albo owadami. Zdrowy koń z gęstą zimową sierścią, schronieniem i stałym dostępem do siana często derki nie potrzebuje — derkuje się przede wszystkim konie strzyżone, starsze, szczupłe i takie, które stoją na deszczu z wiatrem bez wiaty. Rozmiar derki to długość konia w centymetrach: od środka piersi, wzdłuż boku, do końca zadu. Całą opiekę nad koniem przez rok opisuje kompletny poradnik opieki nad koniem.

Czy koń potrzebuje derki?

Koń dobrze znosi chłód. Zimowa sierść stroszy się i zatrzymuje ciepłe powietrze, łój na skórze chroni ją przed wodą, a trawienie siana działa jak piec od środka (o paszy objętościowej zimą pisze poradnik czym karmić konia). Derka spłaszcza sierść, więc dobrana „na wszelki wypadek” częściej przegrzewa konia, niż go chroni.

Derkę zwykle zakłada się, gdy:

• koń jest strzyżony — stracił część sierści, więc derka ją zastępuje do wiosny;
• koń jest starszy, szczupły albo słabo trzyma kondycję — derka oszczędza energię, ale nie zastąpi paszy i kontroli zębów;
• na padoku nie ma wiaty, a pada deszcz z wiatrem w temperaturze w okolicach zera — przemoczona sierść przestaje grzać;
• koń jest po pracy spocony — derka polarowa pomaga go osuszyć bez wychłodzenia;
• lekarz weterynarii zalecił derkowanie w chorobie albo po zabiegu.

Jaka derka dla konia? Rodzaje derek

Rodzaj derki	Do czego	Na co uważać
padokowa (przeciwdeszczowa)	na padok i pastwisko: nieprzemakalna i oddychająca, bez wypełnienia albo z wypełnieniem	nie zakładaj jej na mokrego, spoconego konia
przejściowa	cienka, na chłodne poranki wiosną i jesienią	w ciepłe popołudnie łatwo przegrzać konia
stajenna	do boksu, zwykle z wypełnieniem	nie jest nieprzemakalna — nie nadaje się na padok
polarowa (osuszająca)	po pracy, po kąpieli, w transporcie — odprowadza wilgoć	zdejmij, gdy koń wyschnie; nasiąknięta przestaje grzać
siatkowa	latem przeciw owadom	codziennie zdejmuj i sprawdzaj skórę
derka na zad	na rozgrzewkę i stęp zimą, zwłaszcza u konia strzyżonego	tylko na czas jazdy

Na start większości koni wystarczają dwie derki: padokowa bez wypełnienia albo lekka i polarowa do osuszania. Konie strzyżone i starsze potrzebują zwykle także derki z grubszym wypełnieniem.

Gramatura derki — co oznacza i jaką wybrać?

Gramatura to masa wypełnienia derki na metr kwadratowy — im wyższa, tym derka cieplejsza. Producenci dzielą derki mniej więcej tak: 0 g (sama warstwa przeciwdeszczowa), lekkie do ok. 100–150 g, średnie ok. 200–250 g i ciężkie od ok. 300 g. Granice różnią się między firmami, więc porównuj gramatury w obrębie tej samej marki.

Lepiej mieć dwie lżejsze derki niż jedną bardzo ciepłą: w łagodny dzień wystarczy jedna, w mróz z wiatrem zakładasz cieplejszą, a jesienią i wiosną gramaturę zmniejszasz stopniowo, w miarę jak koń zmienia sierść.

Jak zmierzyć konia do derki — krok po kroku

1. Ustaw konia równo. Na płaskim podłożu, z ciężarem na czterech nogach i głową w naturalnej pozycji.
2. Weź miękką taśmę krawiecką. Sztywna miarka stolarska nie ułoży się wzdłuż boku.
3. Przyłóż taśmę na środku piersi. W miejscu, gdzie zapina się przód derki.
4. Prowadź taśmę wzdłuż boku. Przez najszerszy punkt łopatki, poziomo, do najdalszego punktu zadu tuż obok ogona.
5. Odczytaj wynik w centymetrach. To jest rozmiar derki, np. 145. Gdy wynik wypada między rozmiarami, przymierz obie derki — producenci kroją je różnie.

Część producentów podaje rozmiary w stopach i calach — wtedy szukaj w tabeli producenta przeliczenia na centymetry. Tabela poniżej pokazuje tylko orientacyjne rozmiary dla typowych koni; ten sam rozmiar może nie pasować koniowi szerokiemu w łopatkach. Typy i wielkość ras porównuje poradnik rasy koni.

Koń	Rozmiar derki orientacyjnie
kuc szetlandzki	ok. 95–115 cm
kuc rekreacyjny, np. walijski albo hucuł	ok. 115–135 cm
koń mniejszy, np. arab albo haflinger	ok. 135–145 cm
koń wierzchowy, np. wielkopolski albo półkrwi	ok. 145–155 cm
duży koń, koń zimnokrwisty	ok. 155–165 cm i więcej

Jak sprawdzić, czy derka dobrze leży?

• Kłąb i łopatki — przód derki nie uciska kłębu, a łopatki pracują swobodnie, także gdy koń sięga pyskiem do trawy.
• Długość — derka kończy się przy nasadzie ogona i zakrywa brzuch, ale nie zwisa nisko na boki.
• Pasy pod brzuchem — skrzyżowane, z luzem mniej więcej na szerokość dłoni; za luźne mogą zaczepić o kopyto.
• Pasy przy tylnych nogach — przeplecione jeden przez drugi, z luzem, tak żeby nie ocierały wewnętrznej strony ud.
• Pierś — zapięcia nie ciągną derki w dół i nie uciskają przodu piersi.

Derka siatkowa latem

Latem derka siatkowa osłania tułów przed muchami i meszkami. Jak dobrać ją razem z maską i nausznikami i jak łączyć ją z innymi sposobami ochrony, opisuje poradnik jak chronić konia przed owadami.

Kiedy derkować konia zimą i jak sprawdzić, czy mu ciepło?

Zamiast trzymać się jednej temperatury z termometru, sprawdzaj konia. Wsuń dłoń płasko pod derkę za łopatką: sierść ciepła i sucha — derka dobrana dobrze; wilgotna albo spocona — koniowi jest za ciepło i potrzebuje lżejszej derki. Zimne uszy i zimna podstawa szyi, drżenie, sierść przemoczona do skóry — koniowi jest za zimno.

Najtrudniejsza dla konia jest nie mroźna, sucha pogoda, ale deszcz z wiatrem w okolicach zera. Koń strzyżony zostaje w derce od strzyżenia do wiosny, a gramaturę dobierasz do tego, ile sierści zostało. Koniowi starszemu albo szczupłemu derka pomoże, ale podstawą jest pasza i kontrola zębów u lekarza weterynarii.

Koń strzyżony — jaka derka?

Konia, który zimą pracuje i mocno się poci, strzyże się częściowo albo w całości, żeby szybciej wysychał po jeździe. Od tej chwili derka zastępuje mu zimową sierść. Im więcej sierści zostało zdjęte, tym cieplejszej derki potrzebuje koń: przy strzyżeniu tylko szyi i spodu brzucha często wystarcza derka lekka, a koń ostrzyżony prawie w całości potrzebuje zwykle derki średniej lub ciężkiej, a w mróz także derki stajennej w boksie. Do jazdy w chłodny dzień przydaje się derka na zad, zdejmowana po rozgrzewce.

W transporcie koń zwykle dostaje derkę polarową albo lekką przejściową — w przyczepie z kilkoma końmi robi się ciepło szybciej, niż się wydaje, więc w trakcie postoju sprawdź dłonią, czy koń się nie poci.

Codzienna kontrola konia w derce

1. Zdejmij derkę przynajmniej raz dziennie. Wyczyść konia i obejrzyj miejsca, w których derka może obcierać: łopatki, kłąb i pierś.
2. Sprawdź kondycję dłonią. Pod derką łatwo przeoczyć, że koń chudnie — obmacaj żebra i grzbiet.
3. Nie zakładaj derki padokowej na mokrego konia. Najpierw go osusz, np. pod derką polarową, a dopiero potem załóż padokową.
4. Zmień przemoczoną derkę. Derka nasiąknięta od środka chłodzi zamiast grzać.
5. Raz w tygodniu przejrzyj sprzęt. Pęknięty pas, rozdarcie albo zepsuta klamra to ryzyko zaplątania — napraw od razu.

Czyszczenie konia, który nosi derkę, i pielęgnację sierści zimą opisuje poradnik pielęgnacja konia krok po kroku.

Jak prać i przechowywać derki?

Przed praniem wytrzep i wyszczotkuj derkę z sierści i błota — sierść zapycha filtr pralki. Pierz w niskiej temperaturze, zgodnie z metką, bez zmiękczacza, który może osłabić warstwę przeciwdeszczową. Derkę nieprzemakalną po kilku praniach trzeba zwykle zaimpregnować ponownie. Susz ją rozłożoną, z dala od ognia i grzejnika, a na lato chowaj czystą i suchą, w przewiewnym worku.

Pozostały sprzęt na start opisują poradniki kantar i uwiąz oraz ochraniacze dla konia, a orientacyjne ceny derek — ile kosztuje utrzymanie konia. Derki będą w dziale derki dla konia, a całą ofertę zbieramy w dziale dla koni.