Pies na łańcuchu - ustawa łańcuchowa, przepisy o kojcu i gdzie zgłosić

Ustawa łańcuchowa - czy już obowiązuje?

Ustawa łańcuchowa została uchwalona, podpisana i ogłoszona, ale jeszcze nie obowiązuje. To ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2026 r. poz. 1005), ogłoszona 27 lipca 2026 r. Wchodzi w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia, czyli 28 lipca 2027 r. Do tego dnia obowiązują dotychczasowe zasady trzymania psa na uwięzi (stan na październik 2026).

Droga do zakazu była dwuetapowa. Pierwszą ustawę o zakazie trzymania psów na uwięzi Sejm uchwalił w 2025 r., ale prezydent ją zawetował, a 17 grudnia 2025 r. Sejm nie odrzucił weta. Ustawę, która ostatecznie przeszła, przygotował prezydent: projekt wpłynął do Sejmu 2 grudnia 2025 r., Sejm uchwalił go 29 maja 2026 r., a prezydent podpisał 24 lipca 2026 r. Stąd w wyszukiwarce hasła „ustawa łańcuchowa weto” i „ustawa łańcuchowa prezydent”: dotyczą dwóch różnych ustaw.

	Do 27 lipca 2027 r.	Od 28 lipca 2027 r.
uwięź (łańcuch, linka)	dozwolona, ale nie w sposób stały dłużej niż 12 godzin na dobę, minimum 3 m, bez ran i cierpienia, z niezbędnym ruchem	zakazana dla psów i kotów, poza wyjątkami z ustawy
pies na zewnątrz	pomieszczenie chroniące przed zimnem, upałem i opadami, karma i stały dostęp do wody	te same obowiązki, a dodatkowo stałe, swobodne poruszanie się po ogrodzonym terenie albo kojec spełniający warunki ustawy
buda	ogólny obowiązek schronienia	obowiązkowa buda z izolacją cieplną, osobna dla każdego psa

Pies na łańcuchu - przepisy do 27 lipca 2027 r.

Dziś (stan na październik 2026) art. 9 ustawy o ochronie zwierząt mówi, że kto utrzymuje zwierzę domowe, musi zapewnić mu pomieszczenie chroniące przed zimnem, upałami i opadami, z dostępem do światła dziennego i miejscem na swobodną zmianę pozycji ciała, a także odpowiednią karmę i stały dostęp do wody. Ten sam artykuł zakazuje trzymania zwierząt domowych na uwięzi:

• w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby,
• w sposób powodujący uszkodzenie ciała lub cierpienie,
• bez zapewnienia niezbędnego ruchu,
• na uwięzi krótszej niż 3 m.

Naruszenie art. 9 to wykroczenie z art. 37 ustawy, zagrożone karą aresztu albo grzywny; sąd może też orzec przepadek zwierzęcia i nawiązkę do 1000 zł na cel związany z ochroną zwierząt. Gdy pies jest trzymany w rażącym zaniedbaniu, wystawiony na mróz albo upał zagrażający jego zdrowiu lub zostawiony bez jedzenia i wody, to już znęcanie się (art. 6 ust. 2 pkt 10, 17 i 19), czyli przestępstwo zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności.

Jak pomóc psu na podwórku zimą, opisujemy w artykule jak pomóc bezdomnym zwierzętom zimą.

Co zmienia ustawa łańcuchowa od 28 lipca 2027 r.?

Nowe brzmienie art. 9 ustawy o ochronie zwierząt wprowadza kilka obowiązków naraz:

• Zakaz trzymania psów i kotów na uwięzi. Dotyczy obu gatunków, nie tylko psów.
• Swobodny ruch na ogrodzonym terenie. Psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym trzeba zapewnić stałe, swobodne poruszanie się na ogrodzonym terenie.
• Kojec jako wyjątek. Pies może mieszkać w kojcu, gdy teren nie jest ogrodzony albo gdy pies stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub innych zwierząt - i tylko w kojcu spełniającym warunki ustawy.
• Codzienny ruch poza kojcem, dopasowany do wieku psa, jego zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych.
• Obowiązkowa buda dla psa w kojcu, w nieogrzewanym pomieszczeniu albo na otwartej przestrzeni: z drewna lub materiałów drewnopochodnych, z izolacją cieplną, chroniąca przed warunkami atmosferycznymi, dopasowana do wielkości psa i odizolowana od podłoża. Każdy pies ma mieć własną budę; szczenięta do 3. miesiąca życia mogą być w budzie karmiącej je suki.

Wyjątki od zakazu uwięzi. Ustawa pozwala prowadzić psa lub kota na smyczy albo uwiązać go na czas:

• transportu,
• wystawy, pokazu, konkursu, występu, treningu lub tresury,
• zabiegu weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego,
• krótkotrwale i incydentalnie, poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia, bez naruszenia jego dobrostanu - na przykład przed sklepem,
• gdy jest to niezbędne poza miejscem stałego bytowania, żeby zapobiec niebezpieczeństwu dla ludzi lub zwierząt albo szkodzie, a innego środka nie da się zastosować.

Zwróć uwagę: wyjątek dla krótkiego uwiązania dotyczy miejsc poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia. Przepis nie przewiduje osobnego wyjątku dla przypinania psa „na chwilę” na własnym podwórku.

Kojec dla psa - przepisy i wymiary

Ustawa definiuje kojec jako miejsce, w którym psa utrzymuje się na ograniczonej przestrzeni poza lokalem mieszkalnym i z którego nieuwiązany pies nie może samodzielnie wyjść - na terenie ogrodzonym albo nieogrodzonym. Od 28 lipca 2027 r. kojec musi:

• mieć powierzchnię, która pozwala psu swobodnie się poruszać i realizować naturalne potrzeby,
• mieć trwałą i stabilną konstrukcję,
• mieć co najmniej dwa boki z prześwitami, które przepuszczają światło i zapewniają swobodny przepływ powietrza.

Minimalne wymiary kojca określi rozporządzenie ministra rolnictwa, wydane po opinii Głównego Lekarza Weterynarii. Ustawa każe uwzględnić w nim wysokość psa w kłębie, liczbę psów w kojcu, potrzeby suki karmiącej ze szczeniętami do 3. miesiąca życia oraz swobodę ruchu. Do 12 października 2026 r. takie rozporządzenie nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw - w mediach krążą liczby z projektu, ale ostateczne mogą się różnić. Zanim zbudujesz albo kupisz kojec, sprawdź ogłoszone rozporządzenie w Dzienniku Ustaw albo na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Kogo nie obejmą nowe przepisy?

• Psy wykorzystywane do celów specjalnych (np. służbowe) - nie stosuje się do nich ani zakazu uwięzi, ani przepisów o ogrodzeniu, kojcu i budzie.
• Psy pasterskie w trakcie sezonowego wypasu kulturowego, psy w schroniskach i psy w zarejestrowanych zakładach hodowlanych, w których rodzą się więcej niż dwa mioty rocznie - zakaz uwięzi ich dotyczy, ale przepisy o ogrodzonym terenie, kojcu, codziennym ruchu i budzie już nie.

Pies na łańcuchu - gdzie zgłosić?

Psa trzymanego wbrew przepisom albo w złych warunkach zgłoś Policji albo straży gminnej (miejskiej). Gdy pies jest w złym stanie i grozi mu niebezpieczeństwo - na przykład leży bez ruchu na mrozie - dzwoń na numer alarmowy 112. W przypadkach niecierpiących zwłoki policjant, strażnik gminny albo upoważniony przedstawiciel organizacji ochrony zwierząt może odebrać zwierzę na miejscu, a o dalszym losie psa decyduje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 7 ust. 3).

Zgłoszenie ma większą siłę, gdy jest konkretne:

• dokładny adres albo opis miejsca,
• daty i godziny, w których widzisz psa na uwięzi - najlepiej z kilku dni, bo przepis mówi o 12 godzinach na dobę,
• zdjęcia albo nagrania zrobione z miejsca publicznego,
• opis: długość łańcucha w przybliżeniu, buda, miska z wodą, zachowanie i wygląd psa.

Jeśli pies został porzucony na uwięzi, art. 9a ustawy nakłada na każdego, kto go napotka, obowiązek powiadomienia najbliższego schroniska, straży gminnej albo Policji. Kogo wezwać w innych sytuacjach, zebraliśmy w artykule ranne albo bezdomne zwierzę - kogo wezwać.

Jak porozmawiać z sąsiadem o psie na łańcuchu?

Wiele psów siedzi na łańcuchu z przyzwyczajenia, nie ze złej woli. Spokojna rozmowa bywa skuteczniejsza niż zgłoszenie - i nie wyklucza go, gdy nic się nie zmienia. Możesz powiedzieć, że od 28 lipca 2027 r. uwięź będzie zakazana, i zapytać, czy da się ogrodzić część podwórka albo postawić kojec. Gdy opiekun nie jest w stanie zapewnić psu właściwych warunków, pomocą bywają lokalne organizacje prozwierzęce i schronisko współpracujące z gminą: wiele z nich szuka psom nowych domów przez adopcję albo domy tymczasowe.

Jak pomagamy w Fundacji NaszeZoo.pl?

Ogólnopolska Fundacja NaszeZoo.pl od 2015 roku pomaga bezdomnym zwierzętom. Prowadzimy w Poznaniu azyl dla kotów Kłaczkowo, przez dlaSchroniska.pl ułatwiamy przekazywanie darów schroniskom w całej Polsce i uczymy odpowiedzialnej opieki. Nie prowadzimy interwencji ani nie odbieramy zwierząt - w sprawach z tego artykułu właściwe są służby i organizacje, które opisujemy wyżej. Jeśli chcesz wesprzeć zwierzęta, które już są pod opieką, zobacz, jak możesz nas wesprzeć.

Pies na łańcuchu - co zapamiętać

• Ustawa łańcuchowa (Dz.U. 2026 poz. 1005) obowiązuje od 28 lipca 2027 r.; do tego czasu pies może być na uwięzi najwyżej 12 godzin na dobę, na uwięzi co najmniej 3-metrowej.
• Od 28 lipca 2027 r. trzymanie psów i kotów na uwięzi będzie zakazane, poza wyjątkami takimi jak transport czy zabieg weterynaryjny.
• Pies poza domem ma mieć swobodny ruch na ogrodzonym terenie albo kojec spełniający warunki ustawy, codzienny ruch poza kojcem i ocieploną budę.
• Minimalne wymiary kojca określi rozporządzenie ministra rolnictwa - sprawdź je przed budową.
• Psa w złych warunkach zgłoś Policji albo straży gminnej; gdy grozi mu niebezpieczeństwo - 112.

Następny krok: jeśli w Twojej okolicy jest pies na stałe przypięty łańcuchem, zapisz przez kilka dni godziny, w których go widzisz, i porozmawiaj z opiekunem - a gdy to nie pomoże, zgłoś sprawę straży gminnej albo Policji.

Stan przepisów: październik 2026.