Jak pomóc bezdomnym zwierzętom zimą - koty, psy na łańcuchach, schroniska

Jak pomóc bezdomnym zwierzętom zimą?

Bezdomnym zwierzętom zimą najbardziej pomagają cztery rzeczy: suche schronienie (dla kotów wolno żyjących - mały, ocieplony domek), regularne karmienie z wodą, która nie zamarza, szybkie zgłoszenie zwierzęcia w złych warunkach i wsparcie schronisk, które zimą mają najwięcej pracy. Wystarczy zacząć od jednej z nich - w swojej okolicy, tu i teraz.

• Koty wolno żyjące - domek, karmienie, kastracja.
• Psy na podwórkach i na uwięzi - znajomość przepisów i zgłoszenie, gdy pies marznie.
• Błąkające się psy i koty - pomoc w znalezieniu właściciela albo schroniska.
• Schroniska i fundacje - dary, czas, pieniądze.

Koty wolno żyjące zimą - co możesz zrobić?

Koty wolno żyjące to koty, które żyją przy ludziach, ale nie mają właściciela: w piwnicach, przy garażach, na działkach. Zimą potrzebują schronienia przed wiatrem i wilgocią oraz stałego jedzenia. Pomagasz najlepiej, gdy:

• stawiasz mały, szczelny domek wyściełany słomą, za zgodą zarządcy terenu,
• karmisz o stałej porze w jednym miejscu, suchą karmą, która nie zamarza, i sprzątasz po posiłku,
• wymieniasz wodę na letnią, bo na mrozie miska szybko zamienia się w lód,
• pytasz w gminie o kastrację - ogranicza liczbę kociąt rodzących się na mrozie.

Gmina ma obowiązek uwzględnić w corocznym programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi także opiekę nad kotami wolno żyjącymi, w tym ich dokarmianie - dokarmianie nie jest więc niczym zakazanym. Szczegółowo, z instrukcją budowy domku i zasadami karmienia, opisuje to poradnik koty wolno żyjące zimą.

Pies na łańcuchu zimą - co mówią przepisy?

Każdy, kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące przed zimnem, upałami i opadami, z dostępem do światła dziennego i miejscem na swobodną zmianę pozycji, a także odpowiednią karmę i stały dostęp do wody (art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt). Zimą oznacza to w praktyce: szczelną, suchą budę albo ciepłe pomieszczenie i wodę, która nie jest zamarznięta.

Do 27 lipca 2027 roku obowiązują dotychczasowe zasady trzymania psa na uwięzi:

• pies nie może być na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby,
• uwięź nie może powodować uszkodzeń ciała ani cierpienia i musi zapewniać niezbędny ruch,
• uwięź nie może być krótsza niż 3 metry.

Od 28 lipca 2027 roku zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt z 3 lipca 2026 roku, nazywana ustawą łańcuchową (Dz.U. z 2026 r. poz. 1005). Najważniejsze zmiany:

• zakaz trzymania psów i kotów na uwięzi, z wyjątkami - między innymi prowadzenie na smyczy, transport, wystawy, zabiegi weterynaryjne i krótkie uwiązanie, gdy jest konieczne dla bezpieczeństwa,
• pies trzymany poza domem ma mieć stały, swobodny ruch na ogrodzonym terenie, a jeśli to niemożliwe - kojec spełniający warunki ustawy i codzienny ruch poza kojcem,
• obowiązek budy dla psa w kojcu albo na otwartej przestrzeni - dopasowanej do wielkości psa, z izolacją cieplną, chroniącej przed warunkami atmosferycznymi.

Minimalne warunki kojca, w tym jego powierzchnię, ma określić rozporządzenie ministra rolnictwa. Pełną treść ustawy znajdziesz w tekście ustawy (PDF, Dziennik Ustaw).

Jaka buda chroni psa przed mrozem?

Jeśli sąsiad czy znajomy pyta, co poprawić u swojego psa, kilka prostych zasad robi dużą różnicę:

• Podłoga nad ziemią - buda postawiona na legarach albo paletach nie ciągnie zimna i wilgoci od gruntu.
• Rozmiar dopasowany do psa - pies ma się swobodnie obrócić i wyciągnąć, ale za duża buda nie nagrzeje się od jego ciała.
• Ocieplone, szczelne ściany i daszek, a wejście z boku przedniej ściany, odwrócone od wiatru.
• Sucha słoma w środku, wymieniana, gdy zawilgotnieje.
• Woda, która nie zamarza - wymieniana kilka razy dziennie na letnią.

Pies marznie na mrozie - gdzie to zgłosić?

Jeśli widzisz psa bez schronienia na mrozie, na krótkim łańcuchu, z zamarzniętą miską albo w budzie, która nie chroni przed wiatrem i śniegiem, nie czekaj, aż „ktoś coś zrobi”. Zgłoszenie możesz złożyć:

1. Na policję albo do straży miejskiej lub gminnej - zwłaszcza gdy zwierzę jest w złym stanie albo grozi mu niebezpieczeństwo; policja i straż mogą od razu sprawdzić sytuację na miejscu.
2. W urzędzie gminy - gmina odpowiada za opiekę nad zwierzętami bezdomnymi i zna lokalne służby.
3. Do organizacji ochrony zwierząt działającej w okolicy - wiele z nich prowadzi interwencje i pomaga przygotować zgłoszenie.

Zgłoszenie ma większą siłę, gdy jest konkretne:

• dokładny adres albo opis miejsca,
• data i godzina, temperatura, jeśli ją znasz,
• zdjęcia albo nagranie - zrobione z miejsca publicznego, bez wchodzenia na cudzą posesję,
• opis tego, co widzisz: brak budy, łańcuch, pusta albo zamarznięta miska, stan psa.

Bezdomny pies na mrozie - jak pomóc?

Pies błąkający się zimą po osiedlu albo przy drodze często jest czyimś zaginionym psem. Nie goń go - wystraszony pies ucieka na jezdnię. Jeśli da się podejść, sprawdź adresówkę, a lecznica albo schronisko odczyta chip. Krok po kroku, co zrobić ze znalezionym psem, opisuje poradnik znalazłem psa - co zrobić.

Jeśli to Ty szukasz swojego psa albo kota, zimą liczy się każda godzina - zacznij od poradników uciekł pies - co robić w pierwszych godzinach i zaginął kot - co robić. Gdy psa nie da się bezpiecznie zatrzymać, zadzwoń do straży miejskiej lub gminnej albo do urzędu gminy - gmina odpowiada za odławianie bezdomnych zwierząt i zapewnienie im miejsca w schronisku.

Jak pomóc schronisku zimą?

Zimą schroniska przyjmują zwierzęta znalezione na mrozie, a koszty ogrzewania i leczenia rosną. Zanim cokolwiek zawieziesz, zapytaj schronisko, czego teraz potrzebuje - lista zmienia się z tygodnia na tydzień, a niepotrzebne dary zabierają miejsce i czas.

• Dary rzeczowe - czyste koce i ręczniki, karma, środki czystości; zawsze według aktualnej listy potrzeb.
• Dar dla konkretnego zwierzęcia - na dlaSchroniska.pl wybierasz zwierzę ze schroniska i rzecz z listy jego potrzeb, a fundacja dostarcza dar.
• Czas - spacery z psami, sprzątanie, pomoc przy transporcie.
• Dom tymczasowy - jedno zwierzę mniej w boksie na najzimniejsze tygodnie.

Czego nie robić, pomagając zwierzętom zimą?

• Nie wkładaj koców do bud i domków na dworze - chłoną wilgoć i zamarzają; sprawdza się sucha słoma.
• Nie zostawiaj mokrej karmy na mrozie - zamarza i nie da się jej zjeść; podawaj porcję do zjedzenia od razu.
• Nie podgrzewaj schronień elektrycznie - kabel na dworze to ryzyko pożaru i porażenia.
• Nie dawaj mleka i resztek ze stołu - szkodzą bardziej, niż pomagają.
• Nie zabieraj dzikich zwierząt do domu - jeża czy ptaka w kłopocie oceni ośrodek rehabilitacji; zobacz poradnik znalazłem dzikie zwierzę.

Jak pomagamy w Fundacji NaszeZoo.pl?

Ogólnopolska Fundacja NaszeZoo.pl od 2015 roku pomaga bezdomnym zwierzętom. Prowadzimy w Poznaniu azyl dla kotów Kłaczkowo, w ramach akcji Kocie Chaty stawialiśmy domki dla kotów wolno żyjących - ciepłe, suche schronienie na zimę - a przez dlaSchroniska.pl ułatwiamy przekazywanie darów schroniskom w całej Polsce. Możesz nas wesprzeć 1,5% podatku, darowizną albo darem dla konkretnego zwierzęcia - wszystkie sposoby są w sekcji Wesprzyj na stronie fundacji.

Pomoc bezdomnym zwierzętom zimą - co zapamiętać

• Kotom wolno żyjącym pomaga mały domek ze słomą, stałe karmienie, ciepła woda i kastracja.
• Każdy właściciel musi zapewnić zwierzęciu schronienie przed zimnem i dostęp do wody.
• Do 27 lipca 2027 roku pies może być na uwięzi najwyżej 12 godzin na dobę, na uwięzi co najmniej 3-metrowej; od 28 lipca 2027 roku trzymanie psów i kotów na uwięzi będzie zakazane, z wyjątkami.
• Psa marznącego na mrozie zgłoś policji, straży miejskiej lub gminnej albo gminie - z adresem, zdjęciami i opisem.
• Schronisku pomagasz najlepiej według jego aktualnej listy potrzeb.

Następny krok: zapisz w telefonie numer straży miejskiej lub gminnej i urzędu swojej gminy - zimą zgłoszenie psa w złych warunkach powinno zająć Ci minutę, nie pół godziny szukania.

Stan przepisów: październik 2026.