NaszeZoo
Rejestracja papugi i CITES - jakie dokumenty i gdzie zgłosić
Pierwsze zwierzę w domu

Rejestracja papugi i CITES - jakie dokumenty i gdzie zgłosić

N
Autor: Zespół NaszeZoo
Czas czytania: 5 min
Aktualizacja: 18.10.2026
Dotyczy: Ptaki

Większość papug - w tym żako, ary, kakadu i amazonki - należy do gatunków chronionych przepisami CITES, więc trzeba je zgłosić do rejestru starosty w ciągu 14 dni od wejścia w posiadanie ptaka, z dokumentem legalnego pochodzenia. Rejestracji nie wymagają m.in. papużka falista, nimfa, nierozłączka czerwonoczelna i aleksandretta obrożna. Paragon nie wystarczy - bez dokumentu papugi nie kupuj.

Którą papugę trzeba zarejestrować w starostwie?

Rejestracji wymagają papugi z gatunków wymienionych w załączniku A lub B unijnego rozporządzenia nr 338/97 - to przepisy, którymi Unia Europejska wdraża konwencję waszyngtońską, czyli CITES. Do tych załączników należy większość gatunków papug: żako, ary, kakadu i amazonki, ale też wiele papug średnich. Obowiązek wynika z art. 64 ustawy o ochronie przyrody i obejmuje żywe płazy, gady, ptaki i ssaki z tych załączników.

Poza tymi przepisami są nieliczne gatunki najczęściej trzymane w domach - m.in. papużka falista, nimfa, nierozłączka czerwonoczelna i aleksandretta obrożna. Ich posiadanie nie wymaga wpisu do rejestru. Uwaga na nazwy: „nierozłączka” to kilka gatunków, a zwolniona jest tylko czerwonoczelna - przy innych nierozłączkach zapytaj w starostwie. Opiekę nad nimi opisują poradniki papużka falista - kompletny poradnik opieki, nimfa - poradnik opieki i nierozłączki - poradnik opieki.

GrupaCo oznacza dla właściciela papugiRejestr u starosty
Załącznik A (np. żako od 2017 roku)najściślejsza ochrona; sprzedaż i zakup tylko ze świadectwem UE wystawionym dla konkretnego ptakatak
Załącznik B (większość pozostałych papug)handel dozwolony, ale ptak musi mieć udokumentowane legalne pochodzenietak
Poza załącznikami (papużka falista, nimfa, nierozłączka czerwonoczelna i aleksandretta obrożna)przepisy CITES nie obowiązująnie

Listy gatunków w załącznikach co jakiś czas się zmieniają, dlatego tabela to zasada, a nie wyrocznia - zawsze sprawdzaj konkretny gatunek po nazwie łacińskiej. Te same przepisy dotyczą żółwi, węży i innych zwierząt egzotycznych - opisaliśmy je w poradniku rejestracja gada w starostwie i CITES.

Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji papugi?

Do wniosku dołączasz dokument potwierdzający legalne pochodzenie ptaka. Najczęściej jest to:

  • zaświadczenie powiatowego lekarza weterynarii o urodzeniu ptaka w hodowli - typowy dokument przy zakupie od polskiego hodowcy,
  • zezwolenie na przywóz - gdy ptak został sprowadzony spoza Unii,
  • świadectwo UE dla konkretnego osobnika - obowiązkowe przy sprzedaży i zakupie papugi z załącznika A, np. żako.

Paragon, faktura czy umowa kupna potwierdzają transakcję, ale nie pochodzenie ptaka - same nie wystarczą. Jeśli sprzedawca nie ma dokumentu albo obiecuje „dosłać go później”, nie kupuj. Rzetelna hodowla pokaże dokumenty konkretnego ptaka przed wpłatą pieniędzy.

Obrączka zamknięta - co to jest i po co papudze?

Noga papugi z zamkniętą metalową obrączką - oznakowanie papugi objętej CITES

Obrączka zamknięta to gładki pierścień bez łączenia, z numerem, zakładany pisklęciu w pierwszych dniach życia. Gdy noga urośnie, obrączki nie da się już zdjąć ani założyć bez uszkodzenia - dlatego potwierdza, że ptak urodził się w hodowli. Dla papug z załącznika A urodzonych w niewoli to zalecany sposób oznakowania, a numer obrączki wpisuje się do dokumentów ptaka. Jakie są inne rodzaje obrączek i co oznacza każda część numeru, opisuje obrączka ptaka.

Przy zakupie porównaj numer na obrączce z numerem w dokumentach. Obrączki nie zdejmuj sam: jeśli noga pod nią puchnie, ptak ją skubie albo obrączka się zaczepia, jedź do lekarza weterynarii, który leczy ptaki - tylko on oceni, czy trzeba ją przeciąć, i wystawi na to zaświadczenie.

Jak zarejestrować papugę - krok po kroku

  1. Sprawdź gatunek przed zakupem. Poproś hodowcę o nazwę łacińską i zapytaj w starostwie, czy gatunek podlega rejestracji.
  2. Odbierz dokumenty razem z ptakiem. Dokument pochodzenia, przy załączniku A także świadectwo UE, i numer obrączki zgodny z dokumentem.
  3. Ustal właściwy urząd. Rejestr prowadzi starosta właściwy dla miejsca, w którym ptak mieszka (w mieście na prawach powiatu - urząd miasta) - liczy się miejsce trzymania, a nie zameldowania.
  4. Pobierz wniosek. Większość starostw publikuje wzór na swojej stronie lub w Biuletynie Informacji Publicznej; zapytaj też o formę złożenia i ewentualne opłaty.
  5. Złóż wniosek w ciągu 14 dni od wejścia w posiadanie ptaka, z kopią dokumentu pochodzenia.
  6. Zachowaj potwierdzenie wpisu razem z dokumentami ptaka.
  7. Zgłaszaj zmiany. Sprzedaż, oddanie, padnięcie lub ucieczkę papugi zgłaszasz w tym samym terminie, w ciągu 14 dni. Jak znaleźć papudze dobry dom, zanim złożysz zgłoszenie, opisuje oddanie papugi.
Ręka wkłada dokumenty papugi do przezroczystej koszulki w segregatorze

Papuga z drugiej ręki, spadek albo adopcja - co z dokumentami?

Dokumenty papugi „idą” razem z ptakiem: poprzedni właściciel wyrejestrowuje go u siebie, a Ty rejestrujesz go u swojego starosty. Duże papugi żyją kilkadziesiąt lat, więc zmiana właściciela zdarza się często - przy adopcji z azylu albo przejęciu ptaka po krewnym poproś o komplet dokumentów i potwierdzenie wpisu. Jeśli dokumentów brakuje, zanim przyjmiesz ptaka, zapytaj w starostwie, jak uregulować jego sytuację. Całą ścieżkę adopcji - od ankiety po pierwsze tygodnie w domu - opisuje poradnik adopcja papugi z azylu.

Odpowiedzialny opiekun planuje to zawczasu: trzyma dokumenty w jednej teczce, skany w chmurze i spisuje, kto przejmie papugę. Więcej o decyzji, czy duża papuga jest dla Ciebie, piszemy w poradniku duża papuga w domu, a o żako - w artykule żako - charakter i wymagania papugi szarej.

Czego unikać, żeby nie złamać przepisów?

  • Zakupu bez dokumentów - także „okazji” z ogłoszeń, giełd i targów. NaszeZoo nie sprzedaje zwierząt; papugę kupuj w hodowli z dokumentami albo adoptuj.
  • Przywożenia papug z zagranicy na własną rękę. Przewóz gatunków z CITES przez granicę wymaga zezwoleń.
  • Sprzedaży piskląt bez dokumentów. Jeśli Twoje papugi się rozmnożą, młode też potrzebują dokumentów, a przy załączniku A - świadectw. Zapytaj w starostwie, zanim pojawią się jaja.
  • Odkładania zgłoszenia. Termin to 14 dni - zapisz datę przyjazdu ptaka.

Nielegalny obrót gatunkami chronionymi jest w Polsce przestępstwem, a niedopełnienie obowiązku rejestracji może skończyć się karą. Jeśli dopiero wybierasz pierwszego ptaka, gatunki bez formalności i z mniejszymi wymaganiami opisuje jaki ptak dla dziecka i początkującego; karmy dla papug każdej wielkości znajdziesz w dziale karma pełnoporcjowa dla ptaków.

Co zapamiętać

  • Większość papug - poza nielicznymi wyjątkami, jak papużka falista i nimfa - trzeba zgłosić do rejestru starosty w ciągu 14 dni.
  • Potrzebny jest dokument legalnego pochodzenia; paragon nie wystarczy.
  • Żako i inne papugi z załącznika A: świadectwo UE dla konkretnego ptaka i zwykle obrączka zamknięta.
  • Sprzedaż, padnięcie i ucieczkę zgłaszasz w tym samym terminie.

Następny krok: zanim kupisz papugę, poproś hodowcę o nazwę łacińską gatunku i kopię dokumentów, a potem zadzwoń do wydziału ochrony środowiska w swoim starostwie.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Powiązane kategorie w sklepie

Czy ten poradnik był pomocny?

Twoja opinia pomaga tworzyć lepsze i bardziej wartościowe treści.