Terrarium dla agamy brodatej — wymiary, UVB i miejsce do wygrzewania

Terrarium dla agamy to przede wszystkim długość i światło: miejsce do wygrzewania z gorącym kamieniem, chłodna strona i mocne UVB. Poniżej: jakie wymiary, z czego, jak rozmieścić lampy i co włożyć do środka. Całą opiekę nad gatunkiem zbiera kompletny poradnik opieki nad agamą brodatą.

Jakie wymiary terrarium dla agamy brodatej?

Dla jednej dorosłej agamy minimum to 120 × 60 × 60 cm (długość × głębokość × wysokość), a lepiej 150 cm długości i więcej. Długość pozwala zrobić gorące miejsce do wygrzewania i chłodną stronę, głębokość — swobodnie się obrócić, a wysokość — zawiesić lampy tak, żeby agama nie mogła ich dotknąć. Jeśli nie masz miejsca na terrarium tej długości, porównaj wymagania mniejszego gada w poradniku gekon czy agama.

Agama	Terrarium (orientacyjnie)	Uwagi
młoda, pierwsze miesiące	od razu docelowe, min. 120 × 60 × 60 cm	więcej kryjówek i gałęzi, owady podawane w misce lub pęsetą
jedna dorosła — minimum	120 × 60 × 60 cm	gradient się mieści, ale mało miejsca na ruch
jedna dorosła — zalecane	150 cm długości i więcej, głębokość 60–75 cm	wygodny gradient, miejsce na kamienie i gałęzie
dwie agamy	nie zalecamy	rywalizują o lampę i jedzenie, samce walczą

Agama rośnie szybko i dorosły rozmiar osiąga zwykle w ok. 12–18 miesięcy. Mały zbiornik „na początek” to w praktyce dwa zakupy, a w ciasnym terrarium trudno utrzymać różnicę temperatur. Zbiorniki o długości 30–60 cm z działu terraria dla jaszczurek nadają się dla mniejszych gatunków, nie dla dorosłej agamy — terrarium o długości 120 cm i więcej często kupuje się w pracowni terrarystycznej albo buduje z płyty.

Szklane czy drewniane terrarium dla agamy?

Rodzaj	Zalety	Na co uważać
z płyty (np. meblowej) z przesuwnymi szybami	dobrze trzyma ciepło, lżejsze od szkła przy tej długości, łatwo zamontować lampy pod sufitem	zabezpiecz wnętrze przed wilgocią; kratki wentylacyjne w dwóch miejscach
szklane z siatkową pokrywą	dobra widoczność, łatwe mycie	lampy nad siatką tracą część UVB; szkło szybciej oddaje ciepło
z paneli z tworzywa	lekkie, odporne na wilgoć	sprawdź odporność na temperaturę przy lampach
akwarium	łatwo dostępne	otwierane tylko od góry, zwykle za wąskie i źle wentylowane — nie polecamy

Drzwi z przodu ułatwiają oswajanie: agama widzi dłoń z boku, a nie nadciągającą z góry. Wentylacja nisko z jednej strony i wysoko z drugiej zapewnia przepływ powietrza bez przeciągu.

Terrarium dla agamy zrób to sam — z płyty meblowej krok po kroku

Gotowych terrariów o długości 120–150 cm jest niewiele, dlatego wiele osób zamawia docięcie płyty meblowej i składa terrarium samo. To się udaje, jeśli od początku pilnujesz trzech rzeczy: wnętrze odporne na wilgoć, wentylacja na krzyż i bezpieczne lampy. Wymiary wewnętrzne bierzesz z tabeli wyżej — dla jednej dorosłej agamy co najmniej 120 × 60 × 60 cm.

1. Wybierz płytę laminowaną. Gładki laminat łatwo się myje i nie chłonie wilgoci; surowa płyta wiórowa ani MDF bez okleiny nie nadają się do środka, bo pęcznieją.
2. Zabezpiecz krawędzie i łączenia. Docięte krawędzie oklej, a łączenia od środka uszczelnij silikonem przeznaczonym do akwariów, bez środków grzybobójczych.
3. Wytnij wentylację na krzyż. Otwory nisko z przodu lub z boku po jednej stronie i wysoko po drugiej, zakryte metalową kratką — plastik przy lampie może się odkształcić.
4. Zamontuj prowadnice i szyby przesuwne. Szyby ze szlifowanymi krawędziami, z blokadą, której agama nie rozsunie.
5. Przygotuj sufit pod lampy. Oprawki ceramiczne do lamp grzewczych, odbłyśnik do świetlówki UVB, kosze osłonowe i odstęp od płyty według instrukcji oprawy.
6. Wyprowadź kable na zewnątrz. Przez jeden uszczelniony otwór; termostat, wyłącznik czasowy i listwa zostają poza terrarium.
7. Wietrz i testuj bez agamy. Przez kilka dni, aż silikon przestanie pachnieć; w tym czasie mierz kamień pod lampą (38–42 °C), obie strony i noc.

Jak rozmieścić lampy w terrarium agamy?

Agama potrzebuje dwóch rzeczy z góry: ciepła punktowego nad kamieniem do wygrzewania i UVB na dużej części terrarium. Najczęściej to lampa grzewcza w oprawie z odbłyśnikiem plus świetlówka UVB o wysokiej mocy (ok. 10–12%) na ok. 2/3 długości terrarium — albo lampa rtęciowa, która w jednym źródle daje ciepło, światło i UVB.

1. Wybierz ciepłą stronę. Lampa grzewcza wisi nad jednym końcem terrarium, nad płaskim kamieniem lub grubą gałęzią.
2. Zawieś świetlówkę UVB po tej samej stronie. Na ok. dwóch trzecich długości, tak żeby agama dostawała UVB podczas wygrzewania, a chłodna strona miała cień.
3. Załóż kosze osłonowe. Każda lampa w zasięgu wspinającej się agamy musi mieć osłonę.
4. Ustaw odległość według producenta. Moc UVB szybko spada z odległością, a siatka nad lampą pochłania część promieniowania.
5. Podłącz grzanie przez termostat, światło przez wyłącznik czasowy. Dzień trwa 12–14 godzin, zimą krócej.
6. Zmierz przez dobę. Kamień pod lampą, powietrze po obu stronach i noc — dopiero potem wpuść agamę.

Rodzaje lamp UVB, odległości i terminy wymiany opisuje poradnik oświetlenie UVB w terrarium, a wybór źródła ciepła — ogrzewanie terrarium. Małe kompaktowe żarówki UVB oświetlają wąski fragment terrarium i dla agamy nie wystarczą jako jedyne źródło UVB.

Jaka temperatura w terrarium agamy brodatej?

Miejsce	Temperatura (orientacyjnie)
Powierzchnia kamienia pod lampą	38–42 °C
Powietrze po ciepłej stronie	30–34 °C
Powietrze po chłodnej stronie	24–28 °C
Noc (lampy wyłączone)	ok. 18–22 °C, nie niżej niż ok. 16 °C
Wilgotność	ok. 30–40%

To zakresy orientacyjne dla gatunku. Temperaturę kamienia mierzysz termometrem na podczerwień, a powietrze — termometrem z czujnikiem na kablu po obu stronach. Termometr na naklejce pokazuje temperaturę szyby, nie miejsca, w którym leży agama.

Co musi być w środku terrarium agamy?

• Płaski kamień lub gruba gałąź pod lampą — stabilne, szerokie, żeby agama leżała całym ciałem.
• Kryjówka po chłodnej stronie — agama chowa się w niej na noc i przy stresie.
• Gałęzie i półki do wspinania na różnych wysokościach, ale zawsze z dala od lamp.
• Płytka miska z wodą i płaska miska na zieleninę.
• Tło lub kamienie na ścianach — zwiększają powierzchnię i ograniczają odbicia w szybach.

Kryjówki, miski i dekoracje są w dziale wyposażenie terrarium dla jaszczurek, a pełną listę sprzętu z kosztami opisuje poradnik wyposażenie terrarium na start.

Jakie podłoże do terrarium agamy?

Dla młodych agam bezpieczne jest podłoże, którego nie połkną z owadem: płytki, papier, mata. Dorosłym odpowiada ubita mieszanka piasku z gliną lub ziemią — można w niej kopać, a pazury ścierają się naturalnie. Pod lampą kładziesz płaskie kamienie. Porównanie rodzajów znajdziesz w poradniku podłoże do terrarium, a podłoża pustynne — w dziale podłoża dla jaszczurek.

Wilgotność i wentylacja w terrarium agamy

Agama pochodzi z suchych terenów, więc wilgotność w terrarium ma wynosić ok. 30–40%. Stale wyższa sprzyja kłopotom z drogami oddechowymi i skórą, a mokre podłoże — pleśni. Zraszanie całego terrarium nie jest potrzebne; wystarczy płytka miska z wodą i zielenina, a przy linieniu krótka kąpiel. Higrometr powieś po chłodnej stronie, z dala od miski.

Jeśli wilgotność rośnie, sprawdź, czy kratki wentylacyjne nie są zasłonięte, czy miska nie stoi pod lampą (woda szybko paruje) i czy resztki zieleniny nie zostają w terrarium na noc. W bardzo suchym mieszkaniu zimą agama zwykle radzi sobie dobrze, o ile pije i linieje bez kłopotów.

Gdzie postawić terrarium agamy?

Terrarium o długości 120–150 cm z podłożem, kamieniami i lampami jest ciężkie — potrzebuje stabilnej szafki lub stelaża, który udźwignie ten ciężar. Postaw je z dala od okna z pełnym słońcem, kaloryfera, przeciągów i głośników, w pokoju, w którym w dzień coś się dzieje — agama lubi obserwować dom. Zaplanuj od razu gniazdka, listwę z wyłącznikiem czasowym i miejsce na termostat poza terrarium. Jeśli agama stale kiwa głową albo czernieje jej broda, sprawdź, co widzi z terrarium — podpowiada mowa ciała agamy brodatej.

Przykłady oświetlenia i wyposażenia

• Exo-Terra Żarówka Solar Glo — lampa rtęciowa: ciepło, światło i UVB w jednym źródle. Na co uważać: tylko ceramiczna oprawka, bez termostatu ściemniającego.
• Exo-Terra Aluminiowy reflektor UV Light Dome — oprawa z odbłyśnikiem kierująca światło na miejsce wygrzewania.
• Exo-Terra Żarówka Day Glo Basking Spot — żarówka grzewcza do miejsca wygrzewania, gdy UVB daje osobna świetlówka. Na co uważać: moc dobierz do wysokości terrarium i podłącz przez termostat.
• Exo-Terra Termometr na podczerwień — mierzy temperaturę powierzchni kamienia, na którym leży agama.

Najczęstsze błędy przy terrarium dla agamy

• Za małe terrarium „na początek” — agama wyrasta z niego w kilka miesięcy.
• UVB przez szybę albo za grubą siatkę — lampa świeci, ale UVB nie dociera.
• Mała kompaktowa żarówka UVB jako jedyne źródło — za wąski zasięg dla agamy.
• Lampy bez koszy osłonowych — oparzenia przy wspinaniu.
• Pomiar tylko termometrem na szybie — kamień bywa dużo cieplejszy albo chłodniejszy.
• Lampa grzewcza na noc — agama potrzebuje ciemności.

Terrarium dla agamy brodatej — co zapamiętać

• Dla jednej dorosłej minimum 120 × 60 × 60 cm, lepiej 150 cm długości i więcej.
• Kamień pod lampą 38–42 °C, strona chłodna 24–28 °C, noc ok. 18–22 °C.
• Mocne UVB na ok. dwóch trzecich długości, po stronie wygrzewania; wymiana według producenta.
• Drzwi z przodu, wentylacja, lampy w koszach osłonowych.
• Kryjówka po chłodnej stronie, gałęzie, płytka woda.

Następny krok: zmierz miejsce w domu na terrarium o długości co najmniej 120 cm i zaplanuj, gdzie zawiśnie lampa grzewcza i świetlówka UVB. Gdy terrarium działa, przygotuj plan karmienia z poradnika czym karmić agamę brodatą.