Czym karmić agamę brodatą? Owady i zielenina — proporcje według wieku

Agama brodata je zarówno owady, jak i rośliny, ale proporcje odwracają się z wiekiem — i to w nich najczęściej jest błąd. Poniżej: ile owadów i ile zieleniny w każdym wieku, które rośliny podawać codziennie, które rzadko, a których wcale. Całą opiekę nad gatunkiem zbiera kompletny poradnik opieki nad agamą brodatą.

Co je agama brodata?

Agama brodata jest wszystkożerna. W naturze młode polują głównie na owady, a dorosłe coraz częściej skubią liście, kwiaty i pędy. W terrarium podstawą diety dorosłej agamy jest codzienna świeża zielenina, a owady są dodatkiem. Granulaty i suszone mieszanki mogą być uzupełnieniem, ale nie zastąpią świeżych roślin.

NaszeZoo nie sprzedaje żywych owadów — kupisz je w sklepie terrarystycznym lub u hodowcy owadów karmowych. W sklepie znajdziesz suszone mieszanki roślinne, suszone owady i wapń.

Proporcje owadów i roślin według wieku

Zakresy są orientacyjne — ważniejsza od procentów jest obserwacja wagi i kondycji. Zielenina stoi w misce codziennie w każdym wieku.

Wiek	Owady : rośliny	Owady	Zielenina
młode, pierwsze miesiące	ok. 70–80% owadów i 20–30% roślin	2–3 razy dziennie, małymi porcjami	codziennie, drobno posiekana
podrostki, do ok. roku	ok. połowa na połowę	zwykle raz dziennie	codziennie
dorosłe	ok. 80–90% roślin i 10–20% owadów	2–3 razy w tygodniu	codziennie, podstawa diety

Przy każdym karmieniu owadami daj ich tyle, ile zje w ok. 10–15 minut; niezjedzone wyłap. Owad ma być nie większy niż odstęp między oczami agamy. Dorosła agama karmiona głównie owadami szybko tyje — to jeden z najczęstszych błędów, a nadwaga u gadów obciąża wątrobę.

Jak karmić młodą agamę brodatą?

Młoda agama rośnie bardzo szybko i potrzebuje dużo białka, dlatego owady dostaje 2–3 razy dziennie, małymi porcjami — małe świerszcze, karaczany i szarańczę, zawsze oprószone wapniem. Zielenina też stoi w misce codziennie, posiekana bardzo drobno, nawet jeśli maluch na razie jej nie rusza: przyzwyczaja się do niej i z czasem zaczyna próbować. Młodą agamę waż co tydzień — waga ma rosnąć.

Między kilkoma miesiącami a rokiem proporcje przesuwasz stopniowo: co kilka tygodni trochę mniej owadów i trochę więcej zieleniny, aż dorosła agama je głównie rośliny. Gwałtowna zmiana zwykle kończy się tym, że agama odmawia jedzenia.

To zupełnie inna dieta niż u gekona lamparciego, który przez całe życie je wyłącznie owady — porównaj z poradnikiem czym karmić gekona lamparciego.

Jakie rośliny może jeść agama brodata?

Jak często	Rośliny (przykłady)
codziennie — baza miski	liście i kwiaty mniszka lekarskiego, babka, koniczyna, cykoria i endywia, rukola, roszponka, liście rzodkiewki, kwiaty hibiskusa
kilka razy w tygodniu — dodatek	starta dynia, cukinia, papryka, marchew, liście kapusty i jarmużu (w umiarze)
rzadko — przysmak	borówki, truskawki, kawałek jabłka bez pestek

Mieszaj kilka gatunków naraz — różnorodność chroni przed niedoborami i przed nadmiarem substancji, które w dużej ilości szkodzą.

Rośliny dla agamy brodatej z ogrodu i łąki — co zbierać, a czego unikać?

Od wiosny do jesieni większość miski agamy możesz zebrać sam — to w dużej części te same chwasty, które są podstawą diety żółwia lądowego (porównaj czym karmić żółwia lądowego). Świeżo zerwane rośliny mają więcej błonnika niż sałaty ze sklepu, a agama dostaje różnorodność, której trudno szukać na półce.

Roślina	Co zbierać	Uwagi
mniszek lekarski	liście i kwiaty	baza miski przez cały sezon
babka lancetowata i zwyczajna	liście	młode, miękkie liście; starsze drobno posiekaj
koniczyna	liście i kwiaty	w mieszance, nie jako jedyna roślina
gwiazdnica, jasnota	pędy, liście i kwiaty	delikatne, dobre na urozmaicenie
ślaz i malwa	liście i kwiaty	z ogrodu bez oprysków
nagietek, róża, bratek, hibiskus	kwiaty i płatki	kolorowy dodatek, który zachęca niejadki

• Zbieraj z dala od ruchliwych dróg, pól pryskanych środkami ochrony roślin i miejsc, gdzie wyprowadza się psy. Trawnik nawożony albo traktowany środkiem na chwasty czy ślimaki też odpada.
• Zrywaj tylko to, co rozpoznajesz na pewno. Wiele chwastów ma podobne liście — jeśli masz wątpliwość, roślina zostaje na łące.
• Płucz i osuszaj, a zapas trzymaj w lodówce najwyżej przez dzień–dwa; zwiędnięte liście wyrzuć.
• Na zimę susz w cieniu, w przewiewnym miejscu — suszony mniszek i babka posypane na świeżą zieleninę urozmaicą miskę, gdy łąka zamarznie.

Czego unikać: roślin trujących — m.in. konwalii, naparstnicy, oleandra, rododendronu, bluszczu, jaskrów i cisu — oraz szczawiu, który jak szpinak wiąże wapń. Rośliny ozdobne z ogrodu i parapetu traktuj jak podejrzane, dopóki nie sprawdzisz, czym są. Pełną listę roślin niebezpiecznych dla zwierząt znajdziesz w poradniku rośliny trujące dla zwierząt domowych.

Czego nie może jeść agama brodata?

• Awokado i rabarbaru — są dla gadów trujące.
• Cebuli, czosnku i ostrych przypraw.
• Szpinaku i botwiny jako stałego składnika — zawarte w nich szczawiany wiążą wapń.
• Sałaty lodowej jako podstawy — to głównie woda, prawie bez wartości odżywczej.
• Cytrusów i dużych ilości słodkich owoców.
• Owadów złapanych na dworze — pestycydy i pasożyty; świetliki są dla gadów trujące.
• Roślin doniczkowych z domu, jeśli nie masz pewności, że są bezpieczne.
• Mięsa, karmy dla psa lub kota, nabiału i pieczywa.

Ile zieleniny dziennie dla agamy?

Nie ma jednej miary w gramach — miska ma wystarczyć na cały dzień, a wieczorem może zostać trochę resztek. Jeśli miska jest codziennie wylizana do czysta już przed południem, daj więcej; jeśli prawie nietknięta, sprawdź temperatury i UVB, a potem ogranicz owady, którymi agama mogła się najeść. Dobrą wskazówką jest waga dorosłej agamy: stabilna znaczy, że ilość jest właściwa.

Jakie owady dla agamy brodatej?

Owad	Jak podawać	Uwagi
świerszcze	podstawa części owadziej	ruchliwe, pobudzają polowanie; niezjedzone wyłap
szarańcza	podstawa części owadziej	mięsista, dobra dla podrostków i dorosłych
karaczany karmowe	podstawa części owadziej	mało uciekają, łatwe w trzymaniu
mączniki	dodatek	twardszy pancerz i więcej tłuszczu
larwy drewnojada	rzadki dodatek dla dorosłych	duże i tłuste; nie dla młodych agam

Owady przez 1–2 dni przed podaniem karm świeżymi warzywami — agama zjada wtedy wartościowszy pokarm. Owady podawaj w gładkiej misce albo pęsetą; młode agamy chętnie polują na owady wpuszczone do terrarium, ale wtedy wyłap te, których nie zjadły.

Wapń i witaminy dla agamy

Owady i część roślin mają mało wapnia w stosunku do fosforu, dlatego owady przed podaniem oprószasz wapniem — u młodych przy większości karmień. Preparat z witaminą D3 i witaminy podajesz wyraźnie rzadziej; jak często, zależy od mocy UVB w terrarium i od preparatu, więc trzymaj się etykiety i zaleceń lekarza weterynarii od gadów. Bez sprawnego UVB żaden proszek nie zastąpi agamie światła. Różnice między preparatami opisuje poradnik wapń i witaminy dla gadów, a o lampach — oświetlenie UVB w terrarium.

Jak przygotować zieleninę dla agamy — krok po kroku

1. Wybierz trzy–cztery rośliny. Głównie z listy „codziennie”, jedna z listy „dodatek”.
2. Opłucz i osusz. Rośliny z łąki płucz szczególnie dokładnie.
3. Posiekaj drobno. Kawałki mniejsze niż odstęp między oczami agamy; dynię i marchew zetrzyj.
4. Wymieszaj. Agama wybiera ulubione kawałki — w mieszance zje też resztę.
5. Podaj rano. Gdy agama się rozgrzeje pod lampą, w płaskiej misce po ciepłej stronie, ale nie pod samą lampą.
6. Zbierz resztki wieczorem. Zwiędnięta zielenina szybko pleśnieje.

Suszone mieszanki i gotowe pokarmy — kiedy się przydają?

Suszone zioła, kwiaty i mieszanki urozmaicają miskę i przydają się zimą, gdy trudniej o świeży mniszek. Posyp nimi świeżą zieleninę albo lekko je namocz. Nie zastąpią świeżych roślin, a suszone owady — żywych. Przykłady z działu pokarm dla jaszczurek:

• Trixie Mieszanka naturalnego pożywienia dla agamy brodatej — suszone warzywa, kwiaty i owady. Na co uważać: dodatek do świeżej miski, nie posiłek.
• Herbal Pets Standard pokarm ziołowy dla jaszczurek — suszony mniszek, babka i koniczyna; przydatny zimą.
• Trixie Mieszanka kwiatów dla gadów — suszone płatki do posypania sałatki, zachęcają niejadki.
• Exo-Terra Wapno dla gadów — wapń bez fosforu do oprószania owadów.

Agama nie chce jeść zieleniny — co zrobić?

To częste u agam, które w młodości dostawały prawie same owady. Zacznij od roślin o intensywnym kolorze — kwiaty mniszka, hibiskusa, starta dynia — i mieszaj je z liśćmi. Podawaj zieleninę rano, zanim agama dostanie owady, a liczbę owadów zmniejszaj stopniowo, przez kilka tygodni. Część agam chętniej je liście poruszone pęsetą albo lekko zroszone wodą.

Jeśli agama nie je ani zieleniny, ani owadów, najpierw sprawdź temperaturę kamienia (38–42 °C) i datę wymiany UVB. Brak apetytu jesienią bywa początkiem brumacji, ale tylko lekarz weterynarii od zwierząt egzotycznych odróżni ją od choroby. Więcej o zimowym spowolnieniu w poradniku brumacja agamy brodatej, a o tym, co sprawdzić, gdy agama nie je nic — w tekście agama brodata nie je — przyczyny.

Woda dla agamy brodatej

Płytka miska ze świeżą wodą stoi w terrarium zawsze. Wiele agam rzadko pije z miski, a chętnie zlizuje krople z liści — zrosić zieleninę przed podaniem to prosty sposób na dodatkową wodę. Krótka kąpiel w letniej wodzie pod nadzorem też pomaga, zwłaszcza przy linieniu.

Czym karmić agamę brodatą — co zapamiętać

• Młode: ok. 70–80% owadów i 20–30% roślin; dorosłe: ok. 80–90% roślin i 10–20% owadów.
• Owady: młode 2–3 razy dziennie, małymi porcjami, dorosłe 2–3 razy w tygodniu; zielenina codziennie.
• Baza miski: mniszek, babka, koniczyna, cykoria, rukola; owoce tylko jako przysmak.
• Bez awokado, rabarbaru, cebuli i owadów z dworu.
• Wapń przy owadach, D3 i witaminy według etykiety i lekarza — i sprawne UVB.

Następny krok: napisz listę trzech–czterech roślin, które łatwo kupisz albo zbierzesz w okolicy, i zacznij od nich codzienną miskę. Jeśli terrarium jeszcze nie działa, zacznij od poradnika terrarium dla agamy brodatej.