
Choroby odkleszczowe u psa - babeszjoza, borelioza, anaplazmoza
Choroby odkleszczowe u psa w Polsce to przede wszystkim babeszjoza, borelioza i anaplazmoza. Najgroźniejsza jest babeszjoza: kilka dni po ukłuciu pies dostaje wysokiej gorączki, słabnie, a jego mocz ciemnieje - wtedy jedziesz do lecznicy od razu, nie czekając do jutra. Borelioza i anaplazmoza rozwijają się wolniej i częściej dają kulawiznę, gorączkę albo żadnych objawów, a rozpoznanie zawsze stawia lekarz weterynarii po badaniu krwi.
Choroby odkleszczowe u psa w Polsce to przede wszystkim babeszjoza, borelioza i anaplazmoza. Najgroźniejsza i najszybsza jest babeszjoza: kilka dni po ukłuciu pies dostaje wysokiej gorączki, słabnie, a jego mocz ciemnieje - wtedy jedziesz do lecznicy od razu, nie czekając do jutra. Borelioza i anaplazmoza rozwijają się wolniej i częściej dają kulawiznę oraz gorączkę. Rozpoznanie zawsze stawia lekarz weterynarii na podstawie badania krwi.
Ten tekst opisuje same choroby. Jak dobrać ochronę, jak oglądać psa po spacerze i jak usunąć kleszcza, wyjaśnia poradnik ochrona psa przed kleszczami i pasożytami.
Choroby odkleszczowe u psa - porównanie w jednej tabeli
| Choroba | Co ją wywołuje | Kiedy zwykle objawy | Najczęstsze objawy | Jak pilne |
|---|---|---|---|---|
| Babeszjoza | pierwotniak niszczący czerwone krwinki; kleszcz łąkowy | po kilku dniach do ok. 2–3 tygodni | wysoka gorączka, apatia, brak apetytu, ciemny mocz, blade lub żółte dziąsła | jedź od razu, nie czekaj do jutra |
| Borelioza | bakteria; kleszcz pospolity | po tygodniach, nawet miesiącach - często wcale | kulawizna zmieniająca nogę, bolesne, obrzęknięte stawy, gorączka | wizyta w ciągu kilku dni; szybciej, gdy pies jest osowiały |
| Anaplazmoza | bakteria; kleszcz pospolity | zwykle po 1–2 tygodniach | gorączka, apatia, sztywność i kulawizna, czasem krwawienie z nosa | wizyta tego samego lub następnego dnia |
Czasy w tabeli są orientacyjne. Objawy różnych chorób się nakładają, a pies może być zakażony więcej niż jedną naraz - dlatego nie da się rozpoznać choroby „po objawach” w domu.
Babeszjoza u psa - objawy, przy których jedziesz od razu
Babeszjoza (dawniej piroplazmoza) to choroba wywoływana przez pierwotniaka, który niszczy czerwone krwinki psa. Przenosi go kleszcz łąkowy, żyjący na łąkach, nieużytkach, w dolinach rzek, ale też w miejskich parkach. Ten kleszcz bywa aktywny już przy kilku stopniach powyżej zera, dlatego zachorowań przybywa szczególnie wczesną wiosną i jesienią, a zdarzają się nawet w ciepłe dni zimą.
Objawy pojawiają się zwykle kilka dni po ukłuciu i narastają szybko:
- nagła apatia, pies nie chce wstać ani iść na spacer,
- brak apetytu, wysoka gorączka (powyżej 39,5 °C; norma u psa to 37,5–39,2 °C),
- ciemny mocz - brunatny, w kolorze mocnej herbaty albo coli,
- blade, a później żółtawe dziąsła i spojówki,
- przyspieszony oddech, osłabienie.
Ciemny mocz po spacerze w trawie = jedziesz do lecznicy od razu. Babeszjoza nieleczona szybko uszkadza nerki i inne narządy. Nie czekaj do jutra, czy przejdzie. Niczego nie podawaj do picia, jedzenia ani „na uspokojenie” - jedź.
Ciemny mocz przy babeszjozie to barwnik z rozpadających się krwinek, a nie to samo co krew w moczu - o innych przyczynach zmiany koloru moczu piszemy w tekście krew w moczu u psa. Jak zmierzyć psu temperaturę, wyjaśnia poradnik temperatura u psa. Jeśli pies ma gorączkę i był ostatnio na łące albo w parku, powiedz o tym w lecznicy już przez telefon. Gorączka po kąpieli w stawie albo piciu z kałuży może też oznaczać leptospirozę u psa - inną chorobę, groźną także dla ludzi.

Borelioza u psa - dlaczego objawy przychodzą po tygodniach?
Borelioza (choroba z Lyme) to zakażenie bakterią przenoszoną przez kleszcza pospolitego - tego samego, który atakuje ludzi w lasach, zaroślach i wysokiej trawie. U wielu psów zakażenie przebiega bez żadnych objawów. Jeśli objawy się pojawiają, to zwykle po kilku tygodniach albo miesiącach od ukłucia, kiedy po kleszczu dawno nie ma śladu.
Typowe są: kulawizna, która przechodzi z jednej nogi na drugą, ciepłe i bolesne stawy, niechęć do ruchu, gorączka i gorszy apetyt. Rzadziej choroba atakuje nerki. U psa zwykle nie pojawia się rumień, który u ludzi bywa pierwszym sygnałem boreliozy - nie czekaj więc na zaczerwienienie wokół miejsca po kleszczu.
Anaplazmoza u psa - gorączka i kulawizna
Anaplazmoza to choroba bakteryjna, którą również przenosi kleszcz pospolity. Bakterie atakują białe krwinki, a w cięższym przebiegu obniżają liczbę płytek krwi. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu jednego–dwóch tygodni od ukłucia: gorączka, apatia, brak apetytu, sztywny chód i kulawizna, bolesność mięśni. Czasem pojawia się krwawienie z nosa albo drobne wybroczyny na dziąsłach lub brzuchu - wtedy jedziesz od razu.
Podobnie jak przy boreliozie, wiele psów przechodzi zakażenie bezobjawowo, a choroba bywa wykrywana przypadkiem przy badaniu krwi.
Inne choroby odkleszczowe - pies po wyjeździe za granicę
W krajach południowej Europy kleszcze przenoszą też choroby rzadkie w Polsce, np. erlichiozę. Jeśli pies był z Tobą na wakacjach na południu i potem gorzej się czuje, koniecznie powiedz lekarzowi, gdzie byliście. Przed wyjazdem zapytaj w lecznicy o ochronę dopasowaną do kraju, do którego jedziesz.
Wyjazd z psem na południe Europy - co przygotować
We Włoszech, w Hiszpanii, Grecji czy Chorwacji sezon pasożytów trwa dłużej niż w Polsce, a do kleszczy dochodzą owady. Komary i drobne muchówki zwane moskitami przenoszą tam m.in. dirofilariozę (robaczycę serca) i leiszmaniozę - choroby, z którymi polskie psy rzadko mają styczność.
- Umów wizytę kilka tygodni przed wyjazdem, orientacyjnie 4–6. Powiedz lekarzowi, dokąd i na jak długo jedziesz - ochrona przed kleszczami nie zawsze chroni też przed komarami, a część zabezpieczeń trzeba zacząć jeszcze w domu.
- Sprawdź dokumenty. Czip, paszport i ważne szczepienie przeciw wściekliźnie to podstawa wjazdu do innego kraju - formalności opisuje poradnik paszport dla psa.
- Zaplanuj drogę. Jak zabezpieczyć psa w aucie i jak przetrwać postoje w upale, wyjaśnia tekst jak przewozić psa w samochodzie.
- Na miejscu ogranicz wieczorne spacery nad wodą i w zaroślach - o zmierzchu owady są najaktywniejsze. Na noc pies zostaje w pomieszczeniu, najlepiej z siatką w oknie.
- Po powrocie obserwuj psa przez kolejne miesiące. Choroby przenoszone przez owady potrafią dać objawy długo po wakacjach: osłabienie, chudnięcie, kaszel, zmiany na skórze albo krwawienie z nosa.
Sezon kleszczy - kiedy ryzyko jest największe?
Kleszcze nie znikają na zimę. Kleszcz pospolity jest najaktywniejszy od wiosny do jesieni, a kleszcz łąkowy, który przenosi babeszjozę, ma dwa szczyty: wczesną wiosną i jesienią. W łagodne zimy oba potrafią żerować także w styczniu czy lutym, gdy tylko na kilka dni zrobi się cieplej. Dlatego wiele lecznic zaleca ochronę przez cały rok albo przynajmniej przez cały okres bez długich mrozów - o tym, jak długo chronić Twojego psa, zdecyduj z lekarzem. Ryzyko jest największe na łąkach, nieużytkach, przy brzegach rzek i w miejskich parkach z wysoką trawą, a najmniejsze na wybetonowanych chodnikach. Jeśli pies spędza dużo czasu w ogrodzie, koś trawę przy budzie i ogrodzeniu - jak urządzić psu podwórko, opisuje tekst pies na podwórku.
Czy choroby odkleszczowe psa są groźne dla ludzi?
Pies nie zaraża człowieka chorobami odkleszczowymi bezpośrednio - ani przez głaskanie, ani przez lizanie. Babeszjoza psów nie przechodzi na ludzi. Borelioza i anaplazmoza mogą jednak zagrażać także ludziom, bo przenosi je ten sam kleszcz. Pies przynosi kleszcze do domu, a nieprzyssany kleszcz może przejść na człowieka - dlatego przegląd psa po spacerze chroni całą rodzinę. Przy kleszczu na własnej skórze skonsultuj się ze swoim lekarzem.
Jak zmniejszyć ryzyko chorób odkleszczowych u psa?
- Stała ochrona przed kleszczami przez cały sezon aktywności kleszczy - rodzaj ochrony dobierz z lekarzem do psa i trybu życia. Gotowe preparaty są w dziale ochrona psa przed kleszczami i pchłami. Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.
- Przegląd sierści po każdym spacerze - zwłaszcza głowa, uszy, szyja, pachy, pachwiny i przestrzenie między palcami.
- Usuń kleszcza jak najszybciej. Im krócej kleszcz żeruje, tym mniejsza szansa, że zdąży przekazać chorobę.
- Zapisz datę i miejsce usunięcia kleszcza i obserwuj psa przez kolejne tygodnie.
- Wybieraj szerokie, wykoszone ścieżki zamiast przedzierania się przez chaszcze i wysoką trawę.
- Zapytaj lekarza o szczepienie. Przeciwko niektórym chorobom odkleszczowym psy można szczepić, ale szczepienie nie zastępuje ochrony przed kleszczami. Jak lekarz układa plan szczepień, opisuje poradnik szczepienia psa i kota.


Wszystko o sezonie kleszczy, o tym, gdzie żyją i jak chronić psa krok po kroku, zebraliśmy na stronie kleszcze u psa i kota - jak chronić pupila. Na wycieczkę w góry albo do lasu zabierz narzędzie do kleszczy - listę rzeczy podaje poradnik pies w górach.
Kleszcz usunięty - co dalej?
Większość ukłuć kończy się bez choroby, ale przez kilka tygodni warto patrzeć na psa uważniej:
- Zapisz datę. Lekarz zapyta, kiedy pies miał kleszcza - od tego zależy, o czym myśli.
- Obserwuj apetyt, energię i mocz przez pierwsze dni, a ruch i stawy przez kolejne tygodnie.
- Mierz temperaturę, gdy pies jest wyraźnie osowiały.
- Dzwoń do lecznicy przy pierwszych objawach z tabeli - nie czekaj, aż „się rozkręci”.

Do szybkiego usuwania kleszczy przydadzą się:
- Trixie Narzędzie do usuwania kleszczy w formacie karty - płaska karta mieszcząca się w portfelu. Dla kogo: do noszenia przy sobie na każdy spacer. Na co uważać: chwyć kleszcza tuż przy skórze i nie ściskaj jego odwłoka.
- Trixie Haczyki do usuwania kleszczy - dwa haczyki w różnych rozmiarach, do małych i większych kleszczy. Dla kogo: do domowej apteczki psa. Na co uważać: po użyciu umyj haczyk i zdezynfekuj miejsce ukłucia.
Choroby odkleszczowe u psa - co zapamiętać
- W Polsce najczęstsze są babeszjoza, borelioza i anaplazmoza; rozpoznanie stawia lekarz po badaniu krwi.
- Babeszjoza rozwija się w kilka dni: gorączka, apatia i ciemny mocz to powód, żeby jechać do lecznicy od razu.
- Borelioza i anaplazmoza częściej dają gorączkę, sztywność i kulawiznę, często też przebiegają bez objawów.
- Najlepszą ochroną jest stała profilaktyka, przegląd po spacerze i szybkie usunięcie kleszcza.
Następny krok: włóż narzędzie do kleszczy do kieszeni kurtki spacerowej i ustal z lekarzem ochronę psa na ten sezon.
Do szybkiego usuwania kleszczy
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Powiązane kategorie w sklepie
Czy ten poradnik był pomocny?
Twoja opinia pomaga tworzyć lepsze i bardziej wartościowe treści.

