
Gekon orzęsiony - terrarium pionowe, karma i opieka
Gekon orzęsiony to nadrzewna jaszczurka z Nowej Kaledonii, która żyje zwykle 15–20 lat. Potrzebuje wysokiego terrarium z gałęziami i roślinami (dla dorosłego min. ok. 45 × 45 × 60 cm), temperatury ok. 22–26 °C bez upałów powyżej ok. 28 °C, wieczornego zraszania i gotowego pokarmu owocowego w proszku uzupełnianego owadami z wapniem. Status CITES sprawdź przed zakupem.
Gekon orzęsiony to jeden z najpopularniejszych gadów na start obok gekona lamparciego - ale żyje zupełnie inaczej: na gałęziach, w wilgotnym lesie, i nie znosi upału. Poniżej: terrarium pionowe, temperatura i wilgotność, karmienie, przepisy i zdrowie. Jeśli dopiero wybierasz gatunek, zacznij od przewodnika terrarystyka dla początkujących.
Gekon orzęsiony - co to za zwierzę?
Gekon orzęsiony (Correlophus ciliatus, wcześniej Rhacodactylus ciliatus) pochodzi z Nowej Kaledonii - wysp na Pacyfiku. Żyje w lasach, na drzewach i krzewach, aktywny jest o zmierzchu i w nocy. Nazwę zawdzięcza rzędom miękkich wyrostków nad oczami, które wyglądają jak rzęsy.
- Przylgi na palcach - chodzi po szybach i liściach, także do góry nogami.
- Brak ruchomych powiek - oczy czyści językiem.
- Chwytny ogon - pomaga przy wspinaczce; po odrzuceniu nie odrasta.
- Rozmiar i życie: dorosły ma ok. 20–25 cm razem z ogonem, w terrarium żyje zwykle 15–20 lat.
W porównaniu z gekonem lamparcim, który żyje przy ziemi w suchym klimacie (kompletny poradnik opieki nad gekonem lamparcim), orzęsiony potrzebuje wysokości, roślin i wieczornego zraszania, a zamiast samych owadów je głównie gotowy pokarm owocowy. Oba gatunki punkt po punkcie porównuje tekst gekon orzęsiony czy lamparci. Jak wypada na tle innych jaszczurek domowych, pokazuje tabela w tekście jaszczurki domowe.
Czy gekona orzęsionego trzeba zgłaszać? CITES i dokumenty
Nowa Kaledonia nie zezwala na wywóz dzikich gekonów, więc zwierzęta w handlu pochodzą z hodowli. Listy gatunków objętych CITES zmieniały się jednak na ostatnich konferencjach stron, także w odniesieniu do gekonów - dlatego przed zakupem sprawdź aktualny status gatunku w starostwie albo w unijnym wykazie gatunków. Jeśli gatunek jest w załączniku A lub B unijnego rozporządzenia, zwierzę zgłasza się do rejestru starosty i trzeba mieć dokument potwierdzający legalne pochodzenie.
Niezależnie od statusu kupuj z hodowli, która wystawi dowód zakupu z łacińską nazwą gatunku i datą wyklucia - przyda się przy każdym przekazaniu zwierzęcia. Jak wygląda rejestracja i jakie dokumenty zachować, opisuje poradnik rejestracja gada w starostwie i CITES. NaszeZoo nie sprzedaje zwierząt.
Jak wybrać zdrowego gekona orzęsionego?
Oglądaj gekona wieczorem, kiedy jest aktywny, w terrarium, w którym mieszka. Zdrowy gekon:
- mocno trzyma się szyby i gałęzi - przylgi czyste, bez resztek skóry,
- ma prostą żuchwę i proste kończyny, bez zgrubień,
- ma czyste, błyszczące oczy i czyste nozdrza,
- ma pełne, okrągłe ciało - kości miednicy nie odznaczają się pod skórą,
- je samodzielnie pokarm w proszku - zapytaj hodowcę, od kiedy.
Brak ogona nie oznacza choroby, ale zapytaj, jak go stracił. Początkującemu łatwiej z podrostkiem w wieku kilku miesięcy niż z bardzo małym młodym.
Terrarium dla gekona orzęsionego - jakie wymiary?
Gekon orzęsiony potrzebuje terrarium wyższego niż szersze. Dla jednego dorosłego minimum to ok. 45 × 45 × 60 cm (szerokość × głębokość × wysokość); młody, do kilku miesięcy, może zacząć w mniejszym, np. 30 × 30 × 45 cm, żeby łatwo znajdował jedzenie. Ważne są drzwi z przodu, siatkowa pokrywa i wentylacja - wilgoć nie może stać w terrarium przez całą dobę.
- Gałęzie i korek ukośnie i pionowo, od dna pod pokrywę - gekon przemieszcza się skokami.
- Rośliny - żywe albo sztuczne, gęste; dają kryjówki na różnych wysokościach i liście, z których gekon zlizuje krople.
- Kryjówka wysoko - korkowa rura lub gęsty krzak przy tylnej ścianie.
- Podłoże trzymające wilgoć - humus kokosowy, mech, liście; bez żwiru i kory w kawałkach do połknięcia.

Wysokie terraria, rośliny i dekoracje znajdziesz w działach terraria dla jaszczurek i wyposażenie terrarium. Pełną listę sprzętu opisuje poradnik wyposażenie terrarium na start.
Temperatura i wilgotność dla gekona orzęsionego
To gatunek, który bardziej boi się upału niż chłodu. W większości mieszkań temperatura pokojowa wystarcza i grzanie nie jest potrzebne - kłopotem bywa raczej lato. Zakresy w tabeli są orientacyjne dla gatunku.
| Parametr | Orientacyjnie | Jak to osiągnąć |
|---|---|---|
| Powietrze w dzień | ok. 22–26 °C | zwykle temperatura pokojowa; w chłodnym pokoju słaba lampa z termostatem nad siatką |
| Górna granica | nie wyżej niż ok. 28 °C | terrarium z dala od okna i kaloryfera; latem chłodne pomieszczenie |
| Noc | ok. 18–22 °C | bez światła; nocny spadek temperatury jest naturalny |
| Wilgotność w dzień | ok. 50–60% | higrometr na środkowej wysokości |
| Po wieczornym zraszaniu | ok. 70–80% | zraszanie raz dziennie wieczorem; do rana terrarium ma przeschnąć |
Upał to największe zagrożenie. Powyżej ok. 28 °C gekon orzęsiony szybko się przegrzewa. Latem terrarium nie może stać w nasłonecznionym pokoju, a lampy grzewcze mają pracować tylko przez termostat.
Codzienne zraszanie daje gekonowi wodę do picia - orzęsiony chętniej zlizuje krople z liści niż pije z miski, choć płytka miseczka i tak powinna stać. Stała wilgoć bez przesychania sprzyja jednak pleśni i chorobom skóry. Jak to zrównoważyć, opisuje poradnik wilgotność w terrarium; spryskiwacze, zraszacze i higrometry są w dziale zraszanie i nawilżanie.

Czy gekon orzęsiony potrzebuje lampy UVB?
Gekon orzęsiony bywa trzymany bez UVB, z witaminą D3 w pokarmie - gotowe pokarmy dla tego gatunku ją zawierają. Coraz częściej zaleca się jednak słabe UVB w tle, zawsze z gęstymi roślinami, w których gekon schowa się przed światłem. Dzień w terrarium trwa ok. 12 godzin, najlepiej ustawiony wyłącznikiem czasowym; nocą żadnej lampki. Jak dobrać lampę, wyjaśnia poradnik oświetlenie UVB w terrarium.
Czym karmić gekona orzęsionego?
Podstawą diety jest gotowy pokarm w proszku dla gekonów owocożernych, który miesza się z wodą na papkę - ma odpowiednią ilość wapnia i witamin. Dorosły dostaje go ok. 3 razy w tygodniu, a do tego owady oprószone wapniem 1–2 razy w tygodniu. Młode jedzą częściej. Papkę podaje się w małym kubeczku wysoko w terrarium i usuwa resztki po dobie.
Sam owoc, przecier dla dzieci czy miód nie wystarczą - mają za mało wapnia i za dużo cukru, a gekon karmiony tak przez miesiące choruje na kości. Owoce mogą być rzadkim dodatkiem. Nasz sklep nie prowadzi dziś gotowych pokarmów w proszku dla gekonów orzęsionych ani żywych owadów - mamy wapń, suszone owady i akcesoria do karmienia w dziale pokarm dla jaszczurek.
O wapniu i witaminach dla gadów więcej w tekście wapń i witaminy dla gadów, a o tym, jak trzymać i podkarmiać świerszcze w domu - w poradniku owady karmowe w domu.

Wyposażenie dla gekona orzęsionego - przykłady
- Exo-Terra Terrarium Pro wysokie XS 30 × 30 × 45 cm - wysokie terrarium z drzwiami z przodu dla młodego gekona. Na co uważać: dla dorosłego potrzebne jest większe, ok. 45 × 45 × 60 cm.
- Exo-Terra Liana z mchem - giętka liana do rozpięcia między gałęziami, dodatkowa trasa do wspinaczki.
- Exo-Terra Przenośny spryskiwacz Mister - do wieczornego zraszania roślin i szyb.
- Exo-Terra Higrometr analogowy do terrariów - kontrola wilgotności w dzień i po zraszaniu.
Jak oswoić gekona orzęsionego i brać go na rękę?
- Daj mu tydzień–dwa spokoju. Karm, zraszaj i nie wyjmuj.
- Wieczorem podstaw dłoń. Płasko, od przodu, i poczekaj, aż wejdzie sam.
- Pozwól mu „chodzić” z dłoni na dłoń. Gekon orzęsiony skacze - podstawiaj kolejną dłoń przed nim.
- Trzymaj nisko. Siedź na podłodze; skok z wysokości może skończyć się urazem.
- Nigdy nie chwytaj za ogon. Odrzucony ogon u tego gatunku nie odrasta.

Zdrowie gekona orzęsionego - kiedy do weterynarza?
Do lekarza weterynarii, który leczy zwierzęta egzotyczne, jedziesz, gdy gekon chudnie, przestaje jeść na dłużej niż kilka dni, ma miękką żuchwę lub wykrzywione kończyny, zalegającą skórę na palcach albo czubku ogona, trudności z przyczepianiem się do szyby, albo gdy był w przegrzanym terrarium. Jak pomóc przy linieniu i kiedy wylinka jest groźna, opisuje poradnik linienie gekona.
Gady, także zdrowe, mogą przenosić bakterie Salmonella. Myj ręce po każdym kontakcie z gekonem i wyposażeniem terrarium. Dzieci do 5 lat nie powinny dotykać gadów ani rzeczy z terrarium, a osoby po 65. roku życia, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością powinny ograniczać bezpośredni kontakt i szczególnie pilnować higieny.
Gekon orzęsiony - co zapamiętać
- Terrarium wysokie, dla dorosłego min. ok. 45 × 45 × 60 cm, z gałęziami i roślinami.
- Temperatura pokojowa ok. 22–26 °C, nie wyżej niż ok. 28 °C.
- Zraszanie wieczorem, przesychanie w ciągu dnia.
- Gotowy pokarm w proszku + owady z wapniem; sam owoc nie wystarczy.
- Status CITES sprawdź przed zakupem; kupuj z hodowli z dowodem zakupu.
Następny krok: zmierz temperaturę w pokoju, w którym ma stanąć terrarium, także w upalny dzień - jeśli latem przekracza ok. 28 °C, wybierz chłodniejsze miejsce albo inny gatunek.
Dla gekona orzęsionego
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Powiązane kategorie w sklepie
Czy ten poradnik był pomocny?
Twoja opinia pomaga tworzyć lepsze i bardziej wartościowe treści.



