Grzywa i ogon konia: jak je pielęgnować

Grzywa konia i ogon potrzebują mniej czesania, niż się wydaje. Na co dzień rozdziela się je palcami i usuwa siano, słomę i rzepy, a grzebieniem albo szczotką pracuje raz na kilka dni, zawsze od końców w górę i partiami. Myje się je tylko wtedy, gdy są naprawdę brudne, a włosia ogona nie wolno szarpać, bo odrasta bardzo długo. Koń, który wyciera grzywę albo ogon do łysych miejsc, potrzebuje oceny lekarza.

Czyszczenie całego konia, od kopyt po głowę, opisuje poradnik pielęgnacja konia krok po kroku, a całość opieki kompletny poradnik opieki nad koniem.

Czym czesać grzywę i ogon konia?

Przybór	Do czego	Na co uważać
palce	codzienne rozdzielanie i usuwanie siana, rzepów	najdelikatniejszy sposób, nie wyrywa włosia
szczotka do grzywy i ogona	rozczesywanie co kilka dni	od końców, partiami
grzebień o rzadkich zębach	rozczesywanie grzywy, wyrównanie	przy ogonie łatwo wyrywa włosie; używaj ostrożnie
preparat ułatwiający rozczesywanie	przed czesaniem splątanego włosia	nie na siodło i miejsce pod popręgiem, bo robi się śliskie
szampon dla koni	mycie, gdy włosie jest naprawdę brudne	dokładne spłukanie, zbyt częste mycie wysusza skórę

Szczotki, grzebienie i szampony dla koni pojawią się w dziale szczotki i grzebienie dla konia, który kompletujemy. Każdy koń ma własny komplet, bo wspólne szczotki przenoszą choroby skóry z konia na konia.

Jak rozczesać grzywę konia: krok po kroku

1. Uwiąż konia bezpiecznie Krótko, do sznurka, który pęknie przy szarpnięciu, w miejscu, gdzie inne konie mogą spokojnie przejść.
2. Usuń palcami siano i rzepy Rzepy wyplątuj po kilka włosów, zamiast zrywać je razem z pęczkiem włosia.
3. Rozdziel kołtuny palcami Splątane miejsce spryskaj preparatem ułatwiającym rozczesywanie i rozdzielaj je palcami od zewnątrz.
4. Czesz od końców, partiami Weź niewielkie pasmo, przytrzymaj je powyżej i rozczesz same końce; dopiero potem przesuwaj się wyżej, aż do nasady.
5. Ułóż grzywę Grzywa zwykle leży na jednej stronie szyi; wilgotna szczotka pomaga ułożyć ją na właściwą stronę.

Grzywy nie trzeba czesać grzebieniem codziennie. Częste przeczesywanie wyrywa włosie i przerzedza grzywę szybciej niż jakakolwiek pogoda.

Pielęgnacja ogona konia

Ogon chroni konia przed owadami, więc długi, gęsty ogon latem ma znaczenie praktyczne, a nie tylko wygląd. Włosie ogona odrasta bardzo długo, dlatego każde szarpnięcie grzebieniem widać miesiącami.

• Stój z boku konia, przy udzie, i przełóż ogon na bok. Nigdy nie stawaj bezpośrednio za zadem: nawet spokojny koń przestraszony muchą może kopnąć.
• Rozczesuj palcami na co dzień, a szczotką raz na kilka dni, zawsze od dołu, małymi partiami.
• Długość: ogon zwykle przycina się tylko na końcu włosia, równo, kilka centymetrów nad ziemią, żeby koń na niego nie nadeptywał i nie wlókł go w błocie.
• Zimą i w błocie: długi ogon można luźno zapleść w warkocz, żeby nie zbierał błota; zaplata się go poniżej końca kości ogonowej i rozplata najpóźniej po kilku dniach.

Pod ogonem przy czyszczeniu przecieraj skórę osobną gąbką i oglądaj ją. U siwków skóra pod ogonem wymaga szczególnej uwagi. Dlaczego, wyjaśnia poradnik maści koni.

Mycie grzywy i ogona konia

• Tylko gdy trzeba: przed zawodami albo gdy włosie jest sklejone brudem. Na co dzień wystarcza rozczesywanie.
• W ciepły dzień: grzywa i ogon schną długo; mokre włosie w zimnej stajni wychładza konia.
• Szampon dla koni, letnia woda: namocz włosie, wmasuj szampon, spłucz dokładnie do czystej wody. Resztki szamponu drażnią skórę i powodują swędzenie.
• Rozczesuj po wyschnięciu: mokre włosie łatwiej się rwie.

Skracanie i przerzedzanie grzywy

Wiele ras, na przykład konik polski i hucuł, nosi długą, naturalną grzywę, której zwykle się nie skraca. U koni sportowych grzywę często skraca się i przerzedza, żeby równo leżała i łatwo się zaplatała.

• Przerywanie: tradycyjny sposób: z dolnej warstwy grzywy wyciąga się po kilka włosów naraz, nawijając je na grzebień. Wiele koni źle to znosi; rób to po pracy, gdy skóra jest rozgrzana, w małych partiach, przez kilka dni.
• Grzebień z ostrzem: skraca i przerzedza bez wyrywania; łagodniejszy dla wrażliwych koni.
• Nożyczki: tną prosto i zostawiają widoczną „szczotkę”; używa się ich raczej do wyrównania końców niż do skracania całej grzywy.

Niektórzy właściciele golą grzywę maszynką na krótko, co bywa wygodne przy bardzo gęstej, sterczącej grzywie. Pamiętaj jednak, że grzywa chroni szyję przed owadami, deszczem i słońcem, a ogolona odrasta wiele miesięcy. Nie golisz jej więc koniowi, który mieszka na pastwisku bez derek i osłon.

Grzywa i ogon konia przez cały rok

• Wiosna: w czasie linienia z grzywy i ogona wypada więcej włosów niż zwykle; to normalne, dopóki nie pojawiają się łyse miejsca. Przy okazji wyczesuj z nasady grzywy martwy włos i kurz.
• Lato: długi, gęsty ogon to najlepsza naturalna ochrona przed muchami, a grzywa osłania szyję przed słońcem. Nie skracaj ich mocno przed sezonem owadów.
• Jesień: na pastwisku pojawiają się rzepy i nasiona; codziennie przeglądaj grzywę i ogon palcami, zanim pozlepiają się w twarde kołtuny.
• Zima: grzywa i ogon zbierają błoto i śnieg; nie myj ich w mróz, tylko pozwól błotu wyschnąć i wyczesz je palcami. Długi ogon chroni przed błotem luźny warkocz.

Zdrowa grzywa i zdrowy ogon są gęste, lśniące i nie mają łupieżu ani strupów u nasady. Matowe, łamliwe włosie u konia, który traci też kondycję, bywa sygnałem, że trzeba przyjrzeć się diecie i zębom. Wtedy zacznij od rozmowy z lekarzem przy najbliższej wizycie.

Warkocze w grzywie: na zawody i na co dzień

Na zawody grzywę zaplata się w rząd małych warkoczyków, zwiniętych i zabezpieczonych gumką albo nicią. Zaplata się je rano w dniu startu albo wieczorem przed, a rozplata zaraz po zawodach, bo ciasne warkocze noszone długo ciągną skórę i wyrywają włosie. Długą grzywę na co dzień można luźno zapleść w kilka grubszych warkoczy, żeby się nie kołtuniła; warkocze rozplata się i rozczesuje co kilka dni.

Koń wyciera grzywę i ogon: kiedy do lekarza?

Pocieranie grzywą albo ogonem o ogrodzenie i ściany boksu, połamane włosie, łyse placki i strupy u nasady grzywy i ogona to objaw, a nie problem pielęgnacyjny. Przyczyną bywają ukąszenia owadów i nadwrażliwość na nie, pasożyty, choroby skóry i resztki szamponu. Przyczynę ustala lekarz weterynarii. Zadzwoń:

• W ciągu kilku dni: koń wyciera grzywę albo ogon, ma połamane włosie, łuszczącą się skórę, łyse placki albo strupy.
• Tego samego dnia: wytarte miejsca krwawią, sączą się, puchną albo koń ociera się tak mocno, że się rani.

Latem najczęściej winne są owady. Jak chronić przed nimi konia, opisuje ochrona konia przed muchami i gzami. Wycieranie samego ogona i zadu bywa też związane z pasożytami; dlaczego plan odrobaczania zaczyna się od badania kału, wyjaśnia odrobaczanie konia. Do czasu wizyty używaj osobnych szczotek dla tego konia.

Grzywa i ogon konia: co zapamiętać

• Na co dzień palce, szczotka raz na kilka dni, zawsze od końców w górę i partiami.
• Ogon odrasta bardzo długo, dlatego nie szarp go grzebieniem i stój z boku konia, nie za nim.
• Myj tylko wtedy, gdy trzeba, w ciepły dzień i dokładnie spłukuj szampon.
• Warkocze na zawody rozplataj zaraz po starcie, nie wypuszczaj w nich konia na pastwisko.
• Wycieranie, łyse placki i strupy to sprawa dla lekarza, a nie dla grzebienia.

Następny krok: przy najbliższym czyszczeniu rozczesz grzywę i ogon palcami i sprawdź skórę u ich nasady: to najprostszy przegląd, czy wszystko jest w porządku.