Guzy listwy mlecznej u suki i kotki: jak sprawdzać sutki i kiedy do weterynarza

Guzy listwy mlecznej u suki: co to jest?

Guzy listwy mlecznej u suki to zgrubienia w gruczołach mlekowych, czyli wzdłuż dwóch rzędów sutków na brzuchu i klatce piersiowej; należą do najczęstszych nowotworów u suk niesterylizowanych i sterylizowanych późno. Mniej więcej połowa z nich okazuje się złośliwa, a u kotek zdecydowana większość. Dlatego każdy guzek na listwie mlecznej pokazuje się lekarzowi w ciągu kilku dni, nawet gdy jest mały i nie boli.

Guzy pojawiają się najczęściej u suk i kotek w średnim i starszym wieku. Samce chorują wyjątkowo rzadko. Wcześnie wykryty, mały guz zwykle łatwiej usunąć w całości. Stąd tak duże znaczenie ma zwykły, domowy przegląd sutków.

Jak wygląda guz listwy mlecznej?

Na początku to zwykle twarda, przesuwalna grudka wielkości ziarna grochu przy sutku albo pod nim. Z czasem może rosnąć, łączyć się z kolejnymi w „sznur” guzków, przyrastać do skóry, czerwienieć i pękać. Niepokoją szczególnie:

• guzek, który rośnie z tygodnia na tydzień,
• kilka guzków naraz albo w kilku sutkach,
• guzek twardy, nieprzesuwalny, owrzodzony albo krwawiący,
• wydzielina z sutka u suki, która nie jest w ciąży ani po cieczce,
• powiększone węzły chłonne w pachwinie albo pod pachą.

Z wyglądu nie da się odróżnić guza łagodnego od złośliwego. Rozstrzyga badanie, a na co zwracać uwagę przy każdym guzku u psa, opisuje poradnik guzek u psa. Jeśli guz jest owrzodzony, a suka go wylizuje, do wizyty chroń go przed językiem: pomaga kołnierz dla psa albo luźna koszulka; niczym go nie smaruj.

Jak sprawdzać sutki u suki i kotki?

Wystarczy minuta raz w miesiącu, przy głaskaniu albo czesaniu. Suka ma zwykle 4–5 par sutków, kotka 4 pary. Ciągną się od pach aż po pachwiny.

1. Wybierz spokojny moment. Zwierzę leży na boku albo na grzbiecie, zrelaksowane, najlepiej po spacerze. Nie sprawdzaj sutków w czasie cieczki ani ciąży urojonej, bo gruczoły są wtedy naturalnie powiększone.
2. Przesuń palce wzdłuż listwy. Płasko, bez ściskania, od pachy do pachwiny po obu stronach. Szukasz grudek pod skórą, przy sutku albo między sutkami.
3. Porównaj strony. Prawa i lewa listwa powinny być podobne w dotyku. Zgrubienie tylko po jednej stronie zasługuje na uwagę.
4. Zapisz i zmierz. Każdą grudkę zanotuj z datą, miejscem (która para sutków) i wymiarem; zrób zdjęcie z linijką. To pierwsze, o co zapyta lekarz.

Guz czy zapalenie listwy mlecznej u suki?

Zapalenie gruczołu mlekowego zdarza się najczęściej u suki karmiącej szczenięta albo w czasie ciąży urojonej, gdy w sutkach jest mleko. Sutek jest wtedy twardy, gorący, zaczerwieniony i bolesny, a wydzielina bywa gęsta, krwista albo ropna; suka może mieć gorączkę i nie chcieć jeść. Z zapaleniem jedziesz do lecznicy tego samego dnia.

	Zapalenie gruczołu mlekowego	Guz listwy mlecznej
Kiedy	suka karmiąca, ciąża urojona, krótko po cieczce	w każdej chwili, częściej u starszej suki
Jak wygląda	gorący, czerwony, bolesny, obrzęknięty sutek	twarda grudka, często niebolesna
Jak szybko	narasta w godzinach lub dniach	zwykle rośnie tygodniami albo miesiącami
Kiedy do lekarza	tego samego dnia	w ciągu kilku dni

Guzy listwy mlecznej: kiedy do weterynarza?

Każdy guzek na listwie mlecznej pokaż lekarzowi w ciągu kilku dni, także mały i miękki. Tego samego dnia jedź, gdy sutek jest gorący, bolesny i czerwony, guz krwawi albo pękł. Od razu, gdy suka albo kotka z guzem listwy kaszle, ciężko oddycha albo nagle słabnie, bo złośliwe guzy listwy dają przerzuty najczęściej do węzłów chłonnych i płuc.

Jak lekarz bada i leczy guzy listwy mlecznej?

Lekarz bada całą listwę, węzły chłonne i ogólny stan zwierzęcia. Zwykle zleca też RTG klatki piersiowej, żeby sprawdzić płuca, i badania krwi przed zabiegiem. Badanie komórek igłą bywa pomocne, ale przy guzach listwy mlecznej rozpoznanie daje najczęściej dopiero badanie całego usuniętego guza.

• Zabieg chirurgiczny to podstawa leczenia. Zależnie od liczby i położenia guzów lekarz usuwa sam guz, fragment listwy albo całą listwę po jednej lub obu stronach.
• Badanie histopatologiczne usuniętej tkanki mówi, czy guz był łagodny, czy złośliwy, i czy usunięto go z marginesem zdrowej tkanki.
• Dalsze leczenie: przy części nowotworów złośliwych lekarz omawia leczenie uzupełniające i plan kontroli.

Wynik, który mówi o nowotworze złośliwym, nie przekreśla szans: wiele suk po wczesnym zabiegu żyje bez nawrotu. Co dalej po takim rozpoznaniu, opisuje ogólnie poradnik rak u psa.

Opieka po usunięciu guza listwy mlecznej

Rana po usunięciu listwy jest długa i biegnie wzdłuż brzucha, dlatego zwierzę nie może jej lizać. Przy ranie na brzuchu często lepiej niż kołnierz sprawdza się płaszczyk medyczny, który zakrywa cały tułów i pozwala swobodnie jeść i spać. O tym, czy wystarczy, decyduje lekarz.

• Trixie Płaszczyk medyczny dla psów: ubranko zakrywające brzuch i klatkę piersiową. Dla kogo: dla suk po zabiegu na listwie mlecznej. Na co uważać: zmierz długość grzbietu i obwód klatki przed zakupem, sprawdzaj ranę codziennie.
• Trixie Płaszczyk medyczny dla kotów S-M i M-L: ubranko po zabiegu dla kotki. Dla kogo: dla kotek, które źle znoszą kołnierz. Na co uważać: kotka bywa w nim na początku sztywna, więc daj jej czas i spokojne miejsce.
• Trixie Kołnierz ochronny dla psa plastikowy: gdy pies sięga do rany mimo ubranka albo rana jest w miejscu, którego ubranko nie zakrywa. Dla kogo: na noc i na czas bez nadzoru. Na co uważać: kołnierz ma wystawać poza nos.

Dla kotek podobne ubranka i kołnierze znajdziesz w dziale kołnierz dla kota. Codziennie oglądaj ranę: obrzęk, wyciek, nieprzyjemny zapach albo rozchodzące się szwy to telefon do lecznicy tego samego dnia. Ogólne zasady opieki po zabiegu opisuje poradnik opieka po zabiegu kastracji i sterylizacji.

Czy sterylizacja chroni przed guzami listwy mlecznej?

Tak, w dużym stopniu. Guzy listwy mlecznej rozwijają się pod wpływem hormonów płciowych, dlatego sterylizacja zmniejsza ryzyko, tym mocniej, im wcześniej zostanie wykonana. U suk lekarze biorą pod uwagę także wielkość psa: u dużych ras coraz częściej proponują poczekać do zakończenia wzrostu. Termin ustala lekarz, a za i przeciw opisują poradniki sterylizacja suki i sterylizacja kotki.

Sterylizacja u starszej suki nie cofa ryzyka tak jak zabieg w młodym wieku, ale lekarz może ją zaproponować przy okazji usuwania guzów. Hormonalne środki do hamowania cieczki i rui stosowane latami wiążą się z większym ryzykiem guzów listwy. Jeśli Twoja suka albo kotka je dostaje, porozmawiaj z lekarzem o innych możliwościach.

Guzy listwy mlecznej u kotki: czym się różnią?

U kotki guzy listwy mlecznej są rzadsze niż u suki, ale znacznie częściej złośliwe i szybciej się rozwijają. Dlatego u kotki nie ma miejsca na obserwowanie, czy guzek urośnie: każdą grudkę przy sutku pokazujesz lekarzowi w ciągu kilku dni. Kotki chorują zwykle w starszym wieku, a ryzyko wyraźnie zmniejsza sterylizacja wykonana młodo, często przed pierwszą rują.

Guzy listwy mlecznej: co zapamiętać

• To jeden z najczęstszych nowotworów u suk niesterylizowanych; około połowa guzów u suk i zdecydowana większość u kotek jest złośliwa.
• Raz w miesiącu przesuń palce wzdłuż obu rzędów sutków, od pach po pachwiny, i zapisuj każdą grudkę.
• Każdy guzek na listwie mlecznej: do lekarza w ciągu kilku dni; gorący, bolesny sutek: tego samego dnia; kaszel albo duszność: od razu.
• Leczeniem jest zabieg; po nim płaszczyk medyczny chroni długą ranę na brzuchu.
• Sterylizacja zmniejsza ryzyko tym mocniej, im wcześniej zostanie wykonana; termin ustala lekarz.

Następny krok: przy najbliższym głaskaniu sprawdź sutki swojej suki albo kotki po obu stronach. Jeśli coś wyczujesz, zmierz grudkę, zrób zdjęcie i umów wizytę w ciągu kilku dni.