Rak u psa: objawy nowotworów, przy których jedziesz do weterynarza

Rak u psa: co to jest i których psów dotyczy?

Rak u psa to potoczna nazwa nowotworu złośliwego, czyli choroby, w której komórki rosną bez kontroli, niszczą otaczające tkanki i mogą dawać przerzuty. Nowotwór łagodny, jak tłuszczak, rośnie powoli i nie daje przerzutów, ale z wyglądu tych dwóch rodzajów nie odróżnisz. Nowotwory zdarzają się u psów w każdym wieku, najczęściej jednak u seniorów i należą do najczęstszych powodów chorób starszych psów.

Ten poradnik to mapa tematu: objawy, przy których warto jechać do lekarza, najczęstsze nowotwory z odesłaniem do szczegółowych tekstów, rozpoznanie, leczenie i opieka w domu.

Objawy raka u psa: sygnały ostrzegawcze

Nowotwór u psa rzadko daje jeden wyraźny objaw. Częściej to zmiana, która nie mija. Pokaż psa lekarzowi, gdy zauważysz:

Objaw	Co może się za nim kryć	Kiedy do lekarza
nowy guzek albo guzek, który rośnie lub się zmienia	guzy skóry i tkanki podskórnej, guzy listwy mlecznej	każdy nowy przy najbliższej wizycie; rosnący, twardy, na listwie mlecznej w ciągu kilku dni
rana albo owrzodzenie, które się nie goi	nowotwory skóry, palców, jamy ustnej	w ciągu kilku dni
chudnięcie bez zmiany karmienia, słabszy apetyt	wiele chorób, także nowotwory narządów wewnętrznych; więcej w tekście pies chudnie	w ciągu kilku dni
powiększone, twarde węzły chłonne	węzły chłonne u psa, w tym chłoniak	w ciągu 1–2 dni
kulawizna bez urazu, obrzęk kości, zwłaszcza u dużego psa	nowotwór kości	w ciągu kilku dni
krwawienie z nosa, pyska, odbytu, krew w moczu	nowotwory nosa, jamy ustnej, jelit, pęcherza	tego samego dnia
przykry zapach z pyska, ślinienie, jedzenie jedną stroną	nowotwory jamy ustnej, ale częściej zęby	w ciągu kilku dni
kaszel, szybszy oddech, męczliwość	przerzuty do płuc, guzy klatki piersiowej, ale częściej choroby serca u psa	w ciągu kilku dni; duszność od razu

Każdy z tych objawów ma też zwykłe, niegroźne przyczyny. Nie chodzi o to, żeby szukać raka przy każdym kaszlu, tylko o to, żeby zmiana, która trwa dłużej niż kilka dni albo narasta, trafiła do lekarza.

Jak wcześnie zauważyć nowotwór u psa?

Najwięcej zmian opiekunowie wykrywają przypadkiem. Lepiej robić to celowo, raz w tygodniu, przy czesaniu: przesuń dłonie po całym ciele psa, od głowy po ogon, łącznie z pachami, pachwinami, brzuchem i łapami. Dobra szczotka dla psa ułatwia taki przegląd nawet u psów, które nie lubią długiego dotykania.

• Zapisuj każdy guzek z datą i wymiarem, zrób mu zdjęcie z linijką obok, a po miesiącu od razu widać, czy rośnie.
• Waż psa co miesiąc na tej samej wadze; spadek masy ciała, którego nie planowałeś, jest jednym z pierwszych sygnałów choroby.
• Zaglądaj do pyska przy myciu zębów: narośl na dziąśle albo języku to powód do wizyty.
• U psa seniora nie pomijaj corocznych badań, także krwi; zakres ustala lekarz. Więcej w poradniku jak zadbać o psiego seniora.

Najczęstsze nowotwory u psów

Rodzajów nowotworów jest wiele. Te poniżej opiekunowie spotykają najczęściej, a szczegóły znajdziesz w osobnych poradnikach:

Nowotwór	Co warto wiedzieć
Guzy skóry i tkanki podskórnej	najczęściej wykrywane, bo widać je i czuć; wiele jest łagodnych, jak tłuszczak u psa, ale część złośliwa; jak wygląda badanie, opisuje guzek u psa: biopsja krok po kroku
Mastocytoma	jeden z najczęstszych nowotworów skóry; guzek bywa raz większy, raz mniejszy, czerwienieje albo swędzi. Więcej w tekście mastocytoma u psa
Guzy listwy mlecznej	częste u suk niesterylizowanych i sterylizowanych późno; część z nich jest złośliwa
Chłoniak	nowotwór układu odpornościowego; typowy sygnał to kilka powiększonych, niebolesnych węzłów chłonnych naraz
Nowotwór kości	częściej u dużych i olbrzymich ras; zaczyna się od kulawizny i obrzęku kończyny, które nie mijają
Naczyniak krwionośny złośliwy	rośnie często w śledzionie lub sercu, długo bez objawów; pęknięcie guza daje nagłe osłabienie, blade dziąsła i powiększony brzuch
Nowotwory jamy ustnej	narośl na dziąśle, ślinienie, krew w pysku, przykry zapach, luźne zęby u psa bez kamienia

Niektóre rasy chorują na nowotwory częściej, między innymi golden retriever i bokser. Nie znaczy to, że pies tej rasy zachoruje, tylko że przegląd skóry i badania kontrolne mają u niego szczególny sens.

Nowotwór u psa: kiedy jechać do weterynarza od razu?

Jedź do lecznicy natychmiast, także w nocy, gdy pies:

• nagle słabnie, chwieje się albo upada, a dziąsła są blade (może to być krwawienie wewnętrzne),
• ma nagle powiększony, napięty brzuch,
• ma duszność albo oddycha z wysiłkiem w spoczynku,
• ma krwotok z nosa, pyska albo odbytu, którego nie da się zatrzymać,
• nie może oddać moczu albo kału mimo prób.

W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi: powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz. Przy nagłym osłabieniu nie czekaj, czy pies „dojdzie do siebie”.

Jak lekarz rozpoznaje raka u psa?

Rozpoznanie zaczyna się od badania i wywiadu, a rozstrzyga badanie komórek albo tkanki. Najczęściej:

1. Badanie i wywiad. Lekarz ogląda zmianę, sprawdza węzły chłonne i pyta, od kiedy objaw trwa i jak się zmienia. Zabierz swoje notatki i zdjęcia.
2. Biopsja igłą albo wycinek. Pokazują, z jakich komórek zbudowana jest zmiana. Jak to wygląda u psa krok po kroku, opisuje poradnik o guzku.
3. Badania obrazowe i krwi. RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej, czasem tomografia. Pokazują, czy nowotwór nie dał przerzutów.
4. Plan. Na tej podstawie lekarz ocenia zaawansowanie choroby i proponuje możliwe drogi leczenia. Czasem kieruje psa do lekarza, który zajmuje się onkologią weterynaryjną.

Czy rak u psa jest uleczalny? Możliwości leczenia

Wiele nowotworów wykrytych wcześnie i usuniętych z marginesem zdrowej tkanki nie wraca. Przy innych celem leczenia jest wydłużenie dobrego życia i opanowanie objawów. Lekarz dobiera leczenie do rodzaju nowotworu, jego zaawansowania, wieku i ogólnego stanu psa:

• zabieg chirurgiczny: usunięcie guza, często najważniejszy krok,
• chemioterapia: u psów prowadzona zwykle tak, żeby pies jak najmniej odczuwał skutki uboczne; wiele psów znosi ją lepiej, niż obawiają się opiekunowie,
• radioterapia: dostępna w wybranych ośrodkach, przy niektórych nowotworach,
• leczenie objawowe i przeciwbólowe: gdy wyleczenie nie jest możliwe, dba o komfort psa.

Przygotuj pytania: czego można się spodziewać po każdej drodze, jak wygląda opieka w domu, ile trwają kontrole i jakie objawy oznaczają pilny telefon. Zapisuj odpowiedzi, bo w stresie łatwo je zapomnieć. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę: dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.

Opieka w domu nad psem z nowotworem

Codzienna opieka ma tak samo duży wpływ na komfort psa jak leczenie w lecznicy:

1. Dbaj o apetyt. Pies, który gorzej je, często chętniej sięga po podgrzaną do temperatury pokojowej mokrą karmę dla psa podawaną w kilku mniejszych porcjach. Zmiany w diecie uzgodnij z lekarzem, zwłaszcza w czasie leczenia.
2. Waż psa i zapisuj apetyt. Spadek masy ciała i jedzenie poniżej połowy porcji przez kilka dni to informacja dla lekarza, nie powód do czekania.
3. Chroń ranę po zabiegu. Pies nie może lizać ani drapać szwów: pomaga kołnierz dla psa albo płaszczyk medyczny na tułów. Jak przetrwać tydzień w kołnierzu, opisuje poradnik kołnierz ochronny dla psa.
4. Podawaj leki regularnie. Dokładnie według zaleceń. Tabletkę łatwiej podać w miękkim przysmaku.
5. Obserwuj oznaki bólu. Dyszenie w spoczynku, niechęć do ruchu, chowanie się, lizanie jednego miejsca, zmiana postawy. Zgłoś je lekarzowi, bo ból u psa da się zwykle dobrze opanować.

• PRO PLAN Everyday Nutrition z indykiem w galaretce: pełnoporcjowa karma mokra dla dorosłych psów. Dla kogo: dla psa, który wybrzydza przy suchej karmie. Na co uważać: przy chorobie nerek, trzustki albo jelit dietę dobiera lekarz.
• Trixie Kołnierz ochronny dla psa plastikowy: klasyczny kołnierz w kilku rozmiarach. Dla kogo: po usunięciu guza na łapie, głowie albo w miejscu, którego ubranko nie zakryje. Na co uważać: kołnierz ma wystawać poza nos.
• Trixie Płaszczyk medyczny dla psów: ubranko zakrywające tułów. Dla kogo: po zabiegu na brzuchu, bokach albo listwie mlecznej. Na co uważać: zmierz psa przed zakupem i zapytaj lekarza, czy płaszczyk wystarczy zamiast kołnierza.
• Trixie Przysmak do podawania tabletek: miękka masa, w której chowa się tabletkę. Dla kogo: dla psów, które wypluwają leki. Na co uważać: wliczaj przysmaki do dziennej porcji.

Czy można zapobiec nowotworom u psa?

Nie każdemu nowotworowi da się zapobiec, ale na część ryzyka masz wpływ:

• Sterylizacja suki zmniejsza ryzyko guzów listwy mlecznej, tym bardziej, im wcześniej zostanie wykonana; termin ustala lekarz, opisuje to poradnik sterylizacja suki.
• Szczupła sylwetka zmniejsza obciążenie organizmu i ułatwia leczenie, gdy choroba się pojawi.
• Regularny przegląd skóry i pyska pozwala zauważyć zmianę, gdy jest jeszcze mała.
• Psy o jasnej, rzadkiej sierści chroń przed silnym słońcem w południe, bo skóra na brzuchu i nosie łatwo się przypala.
• Bez dymu tytoniowego w domu: pies wdycha go tak samo jak domownicy.

Rak u psa: co zapamiętać

• Rak to nowotwór złośliwy; z wyglądu nie odróżnisz go od łagodnego, rozstrzyga badanie.
• Objawy ostrzegawcze: nowy lub rosnący guzek, niegojąca się rana, chudnięcie, powiększone węzły, kulawizna bez urazu, krwawienia.
• Nagłe osłabienie z bladymi dziąsłami, napięty brzuch albo duszność to wizyta od razu.
• Wiele nowotworów wykrytych wcześnie da się skutecznie leczyć; liczy się czas.
• Raz w tygodniu przegląd skóry przy czesaniu, raz w miesiącu ważenie, u seniora coroczne badania.

Następny krok: przy najbliższym czesaniu zrób psu pełny przegląd skóry i zapisz każdy znaleziony guzek z datą i wymiarem. Jeśli coś znajdziesz, umów wizytę. Z takim zapisem lekarz od razu zobaczy, czy zmiana rośnie.