Jak dbać o zęby psa

Jak myć psu zęby krok po kroku

Samo mycie trwa krócej niż przygotowanie do niego. Poniższa kolejność sprawdza się u psa, który już akceptuje dotykanie pyska; jeśli Twój jeszcze tego nie akceptuje, zacznij od sekcji o przyzwyczajaniu, a tu wróć później.

1. Wybierz spokojną porę. Najlepiej wieczorem, po spacerze, gdy pies jest zmęczony i sam kładzie się przy Tobie. Higiena jamy ustnej ma się kojarzyć z odpoczynkiem, a nie z szarpaniną.
2. Usiądź obok psa, nie naprzeciwko. Pozycja twarzą w twarz i pochylanie się nad psim pyskiem to dla psa sygnał napięcia. Ustaw się z boku albo posadź małego psa tyłem do siebie, między kolanami.
3. Nałóż odrobinę pasty dla psów i pozwól ją zlizać. Pasta ma smakować — to nagroda, nie kara. Pies, który zna smak pasty, chętniej wpuszcza szczoteczkę.
4. Unieś wargę i myj tylko zewnętrzną stronę zębów. To tam odkłada się najwięcej płytki i tam praca daje największy efekt. Wnętrza łuku zębowego nie musisz forsować — język w dużej mierze czyści je sam.
5. Prowadź szczoteczkę pod kątem do linii dziąseł. Krótkie, delikatne ruchy okrężne wzdłuż granicy zęba i dziąsła. Tam właśnie zaczyna się problem, a nie na czubkach kłów.
6. Najwięcej uwagi poświęć kłom i tylnym zębom trzonowym. To one najczęściej obrastają kamieniem, bo mają największą powierzchnię i najmniej kontaktu z językiem.
7. Nie płucz psu pyska i nie każ mu spluwać. Pasty dla psów są przeznaczone do połykania — to jedna z podstawowych różnic wobec past dla ludzi.
8. Skończ, zanim pies zacznie się wiercić. Krótka sesja zakończona pochwałą i przysmakiem buduje nawyk. Jedna sesja siłowa potrafi zniechęcić psa do szczoteczki na wiele tygodni.

Czym myć zęby psu — i dlaczego nigdy pastą dla ludzi

Potrzebne są dwie rzeczy: pasta przeznaczona dla psów i coś, czym ją rozprowadzisz. Nic więcej.

Pasta enzymatyczna to pasta, która nie wymaga szorowania — enzymy rozkładają osad na powierzchni zęba, więc część pracy dzieje się bez mechanicznego tarcia. Dla psa, który dopiero uczy się procedury, to duża różnica: nawet niedokładna sesja coś daje. Pasty dla psów mają też smaki, które psy lubią — mięsny, drobiowy, ziołowy.

Przy szczoteczce liczy się rozmiar główki i miękkość włosia, a nie liczba funkcji. Sprawdź asortyment działu pielęgnacja zębów psa i dobierz narzędzie do wielkości psiego pyska — szczoteczka za duża nie wejdzie za ostatni ząb, a to właśnie tam praca jest najbardziej potrzebna.

• Pasta do zębów z enzymami o smaku mięty i pietruszki — dla psa, który dopiero zaczyna i toleruje krótkie sesje. Enzymy pracują także tam, gdzie szczoteczka dotarła pobieżnie. Na co uważać: pasta ma być dla psów, nawet jeśli pachnie jak ludzka.
• Szczoteczki nakładane na palec — najlepszy start i najlepsze rozwiązanie dla małych psów. Palcem czujesz nacisk, więc trudniej urazić dziąsło. Na co uważać: przy psie, który jeszcze nie ufa, palec w pysku to ryzyko przypadkowego zaciśnięcia szczęk — najpierw przyzwyczajanie, potem narzędzie.
• Dwustronna szczoteczka do zębów — dwie główki o różnej wielkości na jednym trzonku: mniejsza do zębów przednich i psów małych, większa do trzonowych. Na co uważać: prowadź ją pod kątem do dziąsła, nie płasko po koronie zęba.

Jak przyzwyczaić psa do mycia zębów?

Pies nie akceptuje szczoteczki dlatego, że jej nie zna — akceptuje ją dlatego, że wcześniej nauczył się, iż dotykanie pyska jest bezpieczne. Kolejność ma tu większe znaczenie niż tempo.

1. Dotykaj pyska bez żadnego celu. Przez kilka dni, przy głaskaniu, na chwilę połóż dłoń na psim pysku i od razu ją zabierz. Nagradzaj spokój, a nie znoszenie niewygody.
2. Unieś wargę na sekundę. Odsłoń kły z jednej strony, pochwal, puść. Powtarzaj krótko, kilka razy dziennie, aż pies przestanie odsuwać głowę.
3. Daj psu polizać pastę z palca. Nie myjesz jeszcze niczego — budujesz skojarzenie „pasta oznacza coś dobrego".
4. Przejedź palcem po zewnętrznej stronie kilku zębów. Dosłownie dwie, trzy sekundy z każdej strony, potem pochwała i koniec.
5. Wprowadź nakładkę na palec. Ta sama procedura, tylko z fakturą wypustek. Dla wielu psów jest to etap docelowy i to w porządku.
6. Dopiero na końcu wprowadź szczoteczkę. Zacznij od jednej strony pyska i przez kilka sesji dokładaj kolejne fragmenty łuku.

Na każdym etapie skończ o kilka sekund wcześniej, niż pies zaczyna się wiercić. To najprostsza zasada w całej nauce: kończy człowiek, nie pies. Przysmaki z działu przysmaków treningowych sprawdzają się tu lepiej niż duże smakołyki, bo są małe i pies zjada je w sekundę, nie tracąc uwagi.

Gryzaki i przysmaki dentystyczne — co naprawdę pomaga

Żucie jest naturalnym mechanizmem czyszczącym: przesuwający się po zębie materiał zeskrobuje miękką płytkę, zanim ta zdąży stwardnieć. To wsparcie szczotkowania, a nie jego zamiennik — żaden gryzak nie dociera do linii dziąseł tak jak szczoteczka.

Wybieraj rzeczy, które pies gryzie długo i które ustępują pod naciskiem zęba. Twardość jest tu wadą, nie zaletą — o tym niżej. Gumowe gryzaki dla psa działają wielokrotnie i dają się myć, a jadalne przysmaki dentystyczne kuszą psa smakiem, ale mają wartość energetyczną, więc odejmij je od dziennej porcji jedzenia.

• Kość z miętą z naturalnej gumy — gryzak wielorazowy dla psa, który lubi długo pracować szczękami. Guma ugina się pod zębem i masuje dziąsła. Produkt występuje w kilku wielkościach — dobierz tę odpowiadającą wielkości psa. Na co uważać: zużyty gryzak z oderwanymi fragmentami wyrzucamy.
• Przysmak dentystyczny Denta Fun z pietruszką i miętą — jadalna alternatywa na dni, w których szczotkowanie wypadło. Na co uważać: to przekąska z kaloriami, nie dodatek bez konsekwencji.
• Woda do pielęgnacji zębów dla psa i kota — preparat dodawany do miski, wspierający świeżość oddechu i ograniczanie osadu. Na co uważać: to najsłabsze ogniwo profilaktyki i ma sens wyłącznie jako dodatek. Jeśli pies zaczyna pić mniej po dodaniu preparatu, wróć do czystej wody i postaw obok drugą miskę z samą wodą.

Rodzaj jedzenia też ma znaczenie, choć mniejsze, niż mówi popularne przekonanie. Zwykła karma sucha kruszy się pod zębem i nie szoruje go tak, jak się często zakłada; specjalne karmy o działaniu dentystycznym mają inną budowę granulki i dobiera się je z weterynarzem. Sama zmiana karmy nie zastąpi szczotkowania.

Czy psu można dawać kości?

To temat na osobny artykuł, więc tutaj tylko granica bezpieczeństwa. Kości gotowane są dla psa zakazane — podczas gotowania stają się kruche i rozłupują się na ostre odłamki, które mogą uszkodzić przełyk lub jelita. Bardzo twarde kości, poroża i kopyta bywają z kolei twardsze od psiego zęba i są częstą przyczyną złamań zęba trzonowego, których opiekun długo nie zauważa. Jeśli chcesz dać psu coś do gryzienia, wybieraj rzeczy ustępujące pod naciskiem i szukaj ich w dziale kości i gryzaki, a wybór skonsultuj z weterynarzem, gdy pies ma już problemy z uzębieniem.

Kamień nazębny u psa — usuwa go wyłącznie weterynarz

Płytka nazębna to miękki, niewidoczny osad z bakterii i resztek pokarmu; kamień nazębny to ta sama płytka po zmineralizowaniu solami ze śliny — twarda, chropowata i mocno związana z zębem. Przemiana zachodzi szybko, zwykle w ciągu kilku dni, i to jest cały powód, dla którego szczotkowanie ma być częste, a nie dokładne raz na miesiąc.

Kamienia nie da się usunąć w domu. Zdejmuje się go w gabinecie, ultradźwiękowo, w znieczuleniu ogólnym — bo poza koroną zęba trzeba oczyścić kieszonki pod dziąsłem i obejrzeć każdy ząb, czego u przytomnego psa wykonać się nie da.

Choroba przyzębia u psa — objawy, których nie wolno przeoczyć

Choroba przyzębia to stan zapalny tkanek otaczających ząb, rozwijający się z nieusuwanej płytki i kamienia. Zaczyna się od dziąseł, a w zaawansowanej postaci obejmuje aparat trzymający ząb w kości. Rozwija się latami i długo nie boli na tyle, żeby pies przestał jeść — psy jedzą także wtedy, gdy odczuwają ból.

Umów wizytę, jeśli zauważysz u psa:

• nieświeży, wyraźnie nieprzyjemny oddech, którego wcześniej nie było,
• zaczerwienioną, obrzękniętą linię dziąseł tuż przy zębach,
• krwawienie z dziąseł — na zabawce, w misce z wodą albo po szczotkowaniu,
• ząb, który się rusza, jest ukruszony albo zmienił kolor,
• unikanie twardego jedzenia, gryzienie wyłącznie na jedną stronę, wypuszczanie kęsów z pyska,
• ślinotok, pocieranie pyska łapą lub o meble, obrzęk policzka pod okiem.

Każdy z tych objawów ma więcej niż jedną możliwą przyczynę i rozróżnia je lekarz po badaniu jamy ustnej, często ze zdjęciami rentgenowskimi. Nie podawaj psu na własną rękę żadnych preparatów przeciwbólowych ani przeciwzapalnych — leki dla ludzi bywają dla psów toksyczne. Jeśli weterynarz uzna, że pomocne będzie wsparcie żywieniowe, wskaże konkretne suplementy i sposób podawania.

Jak często myć psu zęby?

Wzorcowo codziennie — z tego samego powodu, dla którego ludzie myją zęby codziennie: płytka odkłada się bez przerwy i mineralizuje w ciągu dni, a nie tygodni. Sesja zajmuje mniej niż minutę, gdy pies już ją zna.

• Codziennie: stan docelowy, u każdego psa niezależnie od wieku i wielkości.
• Kilka razy w tygodniu: realistyczne minimum, przy którym profilaktyka nadal ma sens.
• Raz w tygodniu i rzadziej: to już głównie kontrola stanu jamy ustnej, nie usuwanie płytki.
• Przegląd u weterynarza: przy okazji corocznej wizyty kontrolnej poproś o obejrzenie zębów — także wtedy, gdy nic Cię nie niepokoi.

Psy ras małych i miniaturowych wymagają zwykle więcej uwagi niż duże: przy tej samej liczbie zębów mają mniej miejsca w szczęce, więc zęby stoją ciaśniej i łatwiej zbierają osad. Naukę najłatwiej wprowadzić u szczeniaka, ale dorosły pies też się jej uczy — po prostu wolniej i mniejszymi krokami.

Co zapamiętać

• Szczotkowanie zewnętrznej strony zębów przy linii dziąseł jest jedyną metodą, która realnie usuwa płytkę w domu — reszta to wsparcie.
• Pasta zawsze dla psów, nigdy dla ludzi: fluor i ksylitol są dla psa niebezpieczne, a pies pasty nie wypluwa.
• Zacznij od dotykania pyska, nie od szczoteczki; kończ sesję, zanim pies się zniecierpliwi.
• Gryzaki i przysmaki dentystyczne pomagają, ale nie docierają do linii dziąseł.
• Kamień nazębny usuwa wyłącznie weterynarz w znieczuleniu; skrobaki i zabiegi „bez narkozy" są ryzykowne i pozorne.
• Nieświeży oddech, krwawiące dziąsła, ruszający się ząb i jedzenie na jedną stronę to sygnały do wizyty, nie do przeczekania.

Następny krok: dziś wieczorem unieś psu wargę i obejrzyj kły oraz zęby przy końcu łuku — od strony policzka. To, co tam zobaczysz, powie Ci, czy zaczynasz od nauki szczotkowania, czy od wizyty u weterynarza.