Jak widzi kot — kolory, widzenie w ciemności i ruch

Czy koty widzą kolory?

Tak — koty widzą kolory, ale mniej i słabiej niż ludzie. Człowiek ma w siatkówce trzy rodzaje czopków (komórek odpowiedzialnych za barwy), kot — głównie dwa. Dlatego kot najlepiej rozróżnia odcienie niebieskiego i żółtozielonego, a czerwień i pomarańcz widzi jako przygaszone, szarawe albo ciemne. Barwy w kocim świecie są mniej nasycone — kot nie potrzebuje ich do polowania tak bardzo jak jasności i ruchu.

Kolor, który widzisz	Jak widzi go kot (orientacyjnie)
Niebieski, fioletowy	Niebieski — rozróżnia dobrze
Żółty, zielony	Żółtawy, zielonkawy — przygaszony
Czerwony	Ciemnoszary, prawie bez barwy
Pomarańczowy, brązowy	Szarożółty
Biały, czarny, szary	Bez zmian — kontrast widzi bardzo dobrze

W praktyce: czerwona myszka na brązowym dywanie zlewa się kotu z tłem, a niebieska albo z piórkami w kontrastowym kolorze — wyraźnie się odcina. O tym, jak widzi pies, który też rozróżnia mniej barw, przeczytasz w tekście jak widzi pies.

Jak kot widzi w ciemności?

Kot widzi w półmroku dużo lepiej niż człowiek. Potrzebuje kilkukrotnie mniej światła — często podaje się orientacyjnie około sześciu razy mniej. Ma w siatkówce bardzo dużo pręcików (komórek wrażliwych na słabe światło), a za siatkówką błonę odblaskową, która odbija światło i przepuszcza je przez siatkówkę drugi raz. To przez nią oczy kota świecą w świetle reflektorów i na zdjęciach z lampą błyskową.

W zupełnej ciemności kot nie widzi — żadne oko nie widzi bez światła. W całkiem ciemnym pokoju kot orientuje się wtedy słuchem, węchem i wąsami. Ceną za dobre widzenie po zmroku jest słabsze rozróżnianie barw i szczegółów.

Dlaczego kot ma źrenice w kształcie szparki?

Pionowa źrenica kota zmienia rozmiar w bardzo szerokim zakresie: w ostrym słońcu zwęża się do cienkiej kreski, a w półmroku rozszerza prawie do całej tęczówki. Dzięki temu to samo oko dobrze działa i w południe na parapecie, i o zmierzchu na polowaniu.

Wielkość źrenic zależy nie tylko od światła, ale też od emocji — rozszerzone źrenice w jasnym pokoju mogą oznaczać pobudzenie albo strach. Jak je czytać razem z uszami i ogonem, opisuje poradnik mowa ciała kota — uszy, ogon i źrenice.

Jak ostro widzi kot?

Gorzej niż człowiek. Szczegół, który człowiek z dobrym wzrokiem rozpozna z daleka, kot rozpozna dopiero z dużo mniejszej odległości — według często cytowanych szacunków orientacyjnie kilkukrotnie bliżej. Kot nie potrzebuje ostrego obrazu z daleka: poluje z zasadzki, z odległości kilku skoków.

Kot słabo widzi też rzeczy tuż przed nosem. Smakołyk leżący przy samym pyszczku często szuka węchem i wąsami, a nie wzrokiem — wtedy wysuwa wibrysy do przodu i „obmacuje” nimi przedmiot. Więcej o tym, do czego służą kocie wąsy, w tekście wibrysy u kota.

Kot widzi ruch — dlaczego poluje na wszystko, co się rusza?

Wzrok kota jest dostrojony do ruchu. Kot wychwytuje drobny, szybki ruch — drgnięcie myszy w trawie, muchę, koniec sznurówki — wcześniej niż człowiek. Ta sama zdobycz, gdy znieruchomieje, potrafi mu „zniknąć”. Dlatego kot obojętnie mija leżącą zabawkę, a rzuca się na tę samą zabawkę ciągniętą po podłodze.

Wykorzystaj to w zabawie. Najlepiej działają zabawki, które Ty wprawiasz w ruch, naśladując zdobycz:

• wędka dla kota — np. tanie piórka na patyku Trixie albo dłuższa wędka teleskopowa Trixie, która trzyma Twoją dłoń z dala od pazurów;
• zabawki, które ruszają się same, z działu zabawek interaktywnych, np. nakręcana mysz Trixie na krótkie sesje.

Wskaźnik laserowy kot ściga z zapałem, ale nigdy nie może złapać zdobyczy — zabawa bez finału bywa frustrująca. Jeśli go używasz, zawsze kończ zabawę prawdziwą zabawką do złapania. Jak prowadzić zabawę jak polowanie, opisuje poradnik zabawki dla kota — jak się bawić.

Ile widzi kot? Pole widzenia

Oczy kota są skierowane do przodu, jak u większości drapieżników. Pole widzenia ma nieco szersze niż człowiek — orientacyjnie około 200 stopni, wobec około 180 stopni u człowieka — i szeroki obszar, w którym oboje oczu widzi to samo. To pozwala mu dobrze oceniać odległość, co jest kluczowe przy skoku na zdobycz albo na szafę.

Kot godzinami obserwuje świat za oknem, bo ruch ptaków i liści to dla niego najlepsza telewizja. Zadbaj tylko, żeby okno było zabezpieczone — siatki i kratki na okna dla kota chronią przed wypadnięciem, gdy kot rzuci się za ptakiem.

Po czym poznać, że kot gorzej widzi?

Kot świetnie radzi sobie słuchem, węchem i wąsami, więc słabszy wzrok bywa zauważany późno. Sygnały, z którymi warto iść do lekarza weterynarii:

• kot wpada na meble po przestawieniu albo chybia przy skokach, które wcześniej mu wychodziły;
• źrenice są stale szerokie także w jasnym świetle albo różnej wielkości;
• oko jest zaczerwienione, mętne, łzawi albo widać trzecią powiekę;
• kot mruży oko, trze je łapą albo unika światła.

Nagła utrata wzroku, zwłaszcza u starszego kota, to powód do wizyty tego samego dnia. O zaczerwienionych oczach i wydzielinie piszemy w tekście zapalenie spojówek u kota, a o widocznej trzeciej powiece — w poradniku trzecia powieka u kota. Codzienną pielęgnację oczu ułatwiają produkty z działu pielęgnacja oczu i uszu kota.

Jak widzi kot — co zapamiętać

• Kot widzi kolory, ale słabiej: najlepiej niebieski i żółtozielony, czerwień prawie jako szarość.
• W półmroku widzi dużo lepiej od człowieka, ale w zupełnej ciemności — nie.
• Ostrość ma gorszą, a z bardzo bliska widzi nieostro — wtedy pomagają mu wąsy.
• Najlepiej wychwytuje ruch — dlatego wędka działa lepiej niż zabawka leżąca na podłodze.
• Wpadanie na meble, nietrafione skoki i zmiany w oku to powód do wizyty u lekarza.

Następny krok: sprawdź, czy zabawki Twojego kota odcinają się od podłogi, i zaplanuj codzienną zabawę wędką o zmierzchu — wtedy kocie oczy działają najlepiej.