Kołtuny u psa - jak je rozczesać, jak im zapobiegać i kiedy golić

Skąd się biorą kołtuny u psa?

Kołtun to zbita masa splątanej sierści - najczęściej martwego włosa i podszerstka, który wypadł, ale nie został wyczesany. Splata się z żywym włosem i z każdym ruchem psa zaciska mocniej, a w końcu ciągnie skórę. Mały, luźny kołtun rozczeszesz w kilka minut; zbity w płytkę przy skórze - już nie.

• Sierść długa, kręcona i falista. Pudle, bichony, maltańczyki, shih tzu, yorkshire teriery, cockery i krzyżówki w typie pudla (cavapoo, maltipoo, cockapoo) kołtunią się najszybciej - u nich kołtun potrafi powstać w kilka dni.
• Gęsty podszerstek w czasie linienia. Owczarki, golden retrievery czy psy północne zrzucają podszerstek sezonowo; niewyczesany zbija się na udach, za uszami i na szyi.
• Tarcie i wilgoć. Obroża, szelki, ubranka, deszcz, kąpiel w jeziorze albo kąpiel w domu bez wcześniejszego rozczesania.
• Zmiana sierści u młodego psa. Szczeniak wielu ras długowłosych przechodzi z puchu na sierść dorosłą i wtedy kołtuni się wyjątkowo łatwo.
• Pies przestał dbać o siebie albo nie daje się czesać. Ból stawów, choroba skóry albo lęk przed szczotką sprawiają, że sierść zaniedbuje się szybko.

Gdzie pies ma kołtuny najczęściej?

Kołtun zaczyna się przy skórze, w miejscach, gdzie sierść się ociera albo jest wilgotna - z wierzchu pies wygląda wtedy nienagannie. Sprawdzaj palcami:

• za uszami i na uszach,
• pod obrożą i szelkami, na szyi,
• pod pachami, za łokciami i w pachwinach,
• na „portkach” - z tyłu ud - i na ogonie,
• między palcami i opuszkami,
• wokół odbytu - tam kołtun łatwo zlepia się z kałem.

Najlepszy test to metalowy grzebień: jeśli przechodzi przez sierść do samej skóry bez oporu w każdym miejscu, kołtunów nie ma. Grzebień, który się zatrzymuje, wskazuje miejsce do pracy.

Jak rozczesać kołtuny u psa krok po kroku?

Mały, luźny kołtun rozczeszesz w domu. Zasada jest jedna: ma nie boleć - pies, którego szarpie się grzebieniem, zapamiętuje szczotkę na długo.

1. Czesz na sucho. Mokry kołtun zaciska się w filc, a po wyschnięciu jest twardszy niż przed kąpielą.
2. Przytrzymaj sierść u nasady. Chwyć pasmo między kołtunem a skórą - ciągniesz wtedy włos, nie skórę psa.
3. Rozdziel kołtun palcami. Rozluźnij go na mniejsze pasma. Pomaga spray ułatwiający rozczesywanie - spryskaj kołtun i odczekaj chwilę.
4. Czesz od końców w stronę skóry. Końcówką grzebienia rozczesuj najpierw końce włosa, potem coraz bliżej nasady, nigdy odwrotnie.
5. Pracuj krótko. Kilka ruchów, przerwa, nagroda. Duży kołtun rozłóż na kilka dni.
6. Sprawdź grzebieniem. Metalowy grzebień ma przejść do skóry bez oporu - wtedy miejsce jest gotowe.

Technikę czesania warstwami i dobór narzędzia do typu okrywy opisuje poradnik jak szczotkować psa.

Kołtun przy skórze - wycinać czy golić?

Kołtuna zbitego w twardą płytkę przy skórze nie rozczeszesz bez bólu. Wtedy zostają dwie drogi:

• Pojedynczy kołtun, który da się odciągnąć od skóry - można go wyciąć nożyczkami z zaokrąglonymi końcami, ostrzem równolegle do skóry i tylko w miejscu, które dobrze widzisz. Nigdy ostrymi nożyczkami na oślep: skóra jest wciągnięta w filc głębiej, niż to wygląda.
• Wiele kołtunów albo filc na dużej powierzchni - to praca dla groomera z maszynką. Uczciwy groomer powie wprost, że sierść nadaje się tylko do zgolenia, zamiast godzinami szarpać psa grzebieniem.

Zgolenie z kołtunów to nie porażka, tylko ulga dla psa. Sierść odrasta, a po zabiegu skóra jest wrażliwsza na słońce i chłód - zimą przyda się ubranko, latem cień. U psa z gęstym podszerstkiem golenie bez potrzeby zwykle szkodzi; u psa skołtunionego jest często jedynym rozsądnym wyjściem.

Kiedy z kołtunami do weterynarza?

Kołtun to zwykle sprawa pielęgnacji, ale pod nim potrafi się dziać coś więcej. Do lekarza weterynarii jedź, gdy:

• pod kołtunem skóra jest zaczerwieniona, sączy się, brzydko pachnie albo widać ranę,
• kołtun przy odbycie zlepił się z kałem i pies ma kłopot z załatwianiem,
• kołtuny między palcami sprawiają, że pies kuleje albo wylizuje łapy,
• pies tak bardzo boi się dotyku albo reaguje bólem, że rozczesanie byłoby walką,
• starszy pies nagle zaczął się kołtunić, bo przestał dawać się czesać albo dbać o siebie.

W lecznicy kołtuny można usunąć w uspokojeniu farmakologicznym i przy okazji obejrzeć skórę.

Jak zapobiegać kołtunom u psa?

• Czesz według okrywy. Sierść długa i kręcona - codziennie albo co drugi dzień; długa z podszerstkiem - co drugi dzień, w linieniu codziennie.
• Czesz warstwami, do skóry. Unieś pasmo i rozczesz to, co leży pod spodem; sama szczotka po wierzchu ukrywa filc przy skórze. To też dobra chwila na przegląd skóry - gdzie wyczuć węzły chłonne u psa i jak ocenić, czy są powiększone, opisujemy osobno.
• Najpierw rozczesz, potem kąp. Po kąpieli, spacerze w deszczu albo pływaniu wysusz psa i dopiero wtedy przeczesz go delikatnie jeszcze raz.
• Sprawdzaj miejsca pod obrożą i szelkami - dobrze dopasowane mniej trą, ale i tak wymagają kontroli.
• Trzymaj rytm wizyt w salonie. Psy strzyżone, jak pudle, maltańczyki i shih tzu, potrzebują groomera zwykle co 6–8 tygodni; krótsze strzyżenie ułatwia codzienną pielęgnację.

Szczotki, grzebienie i zgrzebła znajdziesz w dziale szczotka dla psa, a szampony i odżywki do długiej sierści - w dziale kąpiel i pielęgnacja sierści psa. Jak przygotować psa do pierwszego strzyżenia, opisuje poradnik pierwsza wizyta u groomera. Psy o sierści szorstkiej kołtunią się rzadziej - ich okrywę się trymuje, a nie strzyże.

Co się przyda przy kołtunach u psa?

• Beaphar Free Spray z olejkiem migdałowym - ułatwia rozczesywanie splątanej sierści; według karty dla psów i kotów. Na co uważać: nie zastąpi groomera przy filcu przy skórze.
• Trixie Grzebień ułatwiający rozplątywanie sierści, obrotowy - zęby obracają się i przepuszczają splątane pasmo, zamiast je szarpać.
• Furminator Szeroki grzebień dla psa - stalowy grzebień do kontroli, czy sierść jest rozczesana do skóry.
• Trixie Zgrzebło z metalowymi ząbkami do długiej sierści - do czesania warstwami przy długiej i falistej okrywie; nie dociskaj do skóry.

Kołtuny u psa - co zapamiętać

• Kołtun to zbity, niewyczesany włos i podszerstek - najczęściej za uszami, pod pachami, pod obrożą, na „portkach” i między palcami.
• Rozczesujesz na sucho, od końców w stronę skóry, trzymając sierść u nasady.
• Filcu zbitego przy skórze nie szarpiesz; pojedynczy kołtun - nożyczki z zaokrąglonymi końcami, wiele kołtunów - groomer z maszynką.
• Zaczerwieniona skóra pod kołtunem, kał w sierści albo kulawizna - wizyta u lekarza.
• Zapobiegasz regularnym czesaniem warstwami i rozczesywaniem przed każdą kąpielą.

Następny krok: przy dzisiejszym głaskaniu przejedź palcami za uszami, pod pachami i pod obrożą psa - tam znajdziesz pierwsze kołtuny, zanim urosną.