Obroża elektryczna dla psa - dlaczego nie uczy i co zamiast niej

Obroża elektryczna dla psa - jak działa?

Obroża elektryczna dla psa to obroża z odbiornikiem i dwoma metalowymi stykami przylegającymi do szyi, przez które urządzenie wysyła impuls prądu, wibrację albo dźwięk. Impuls wyzwala opiekun pilotem albo sama obroża - gdy wykryje szczekanie czy przekroczenie granicy posesji. Producenci mówią o „impulsie statycznym” i „korekcie”, ale zasada jest jedna: pies ma poczuć coś nieprzyjemnego w chwili, gdy robi coś niepożądanego.

W sklepie NaszeZoo obroży elektrycznych i antyszczekowych nie sprzedajemy. Ten poradnik wyjaśnia, dlaczego - i co działa zamiast nich.

Dlaczego obroża elektryczna nie uczy psa?

Sprzęt i metody awersyjne - obroża elektryczna, antyszczekowa, kolczatka, obroża zaciskowa bez ogranicznika, szarpanie smyczą, krzyk - działają przez ból, strach albo dyskomfort. Mogą zatrzymać zachowanie, ale nie mówią psu, co ma robić zamiast niego, a nieprzyjemność pies kojarzy z tym, co akurat widzi: z innym psem, człowiekiem, miejscem. Obroża elektryczna jest tu najwyraźniejszym przykładem.

• Pies nie wie, co ma robić. Impuls mówi „przestań”, ale nie mówi „wróć”, „idź obok” ani „bądź cicho”. Zachowanie, którego chcesz, i tak trzeba nauczyć nagrodą.
• Ból kojarzy się z otoczeniem. Jeśli impuls przychodzi w chwili, gdy pies patrzy na innego psa, dziecko czy rowerzystę, pies uczy się, że to oni są źródłem bólu. Tak powstaje szczekanie, rzucanie się na smyczy i agresja.
• Strach tłumi sygnały. Pies przestaje pokazywać, że się boi albo denerwuje - aż do chwili, gdy reaguje gwałtownie i „bez ostrzeżenia”.
• Moment decyduje o wszystkim. Impuls spóźniony o sekundę karze coś innego niż zamierzałeś. Przy pilocie w ręku zdenerwowanego opiekuna to częsty błąd.

Dlatego obroża elektryczna „działa szybko” tylko w tym sensie, że przerywa zachowanie. Przy przywołaniu szkodzi szczególnie, bo powrót do opiekuna przestaje się psu opłacać - opisuje to poradnik nauka przywołania. Przy ciągnięciu na smyczy zachowanie wraca, gdy tylko obroża zejdzie z psa, o czym pisze poradnik pies ciągnie na smyczy.

„Tylko wibracja” albo „tylko dźwięk” - czy to coś zmienia?

Część obroży ma tryby bez prądu: wibrację albo pisk. Reklamuje się je jako łagodne, ale jeśli mają przerwać zachowanie psa, działają dokładnie dlatego, że są dla niego nieprzyjemne albo straszne. Dla psa wrażliwego silna wibracja na szyi bywa równie przykra jak impuls. Różnica jest w stopniu, nie w zasadzie - to nadal kara, a nie informacja, co robić.

Obroża antyszczekowa - rodzaje i dlaczego jej nie polecamy

Obroża antyszczekowa działa sama: wyczuwa drganie krtani albo dźwięk i odpowiada nieprzyjemnym bodźcem. Spotkasz cztery rodzaje:

Rodzaj	Co robi przy szczeknięciu	Problem
dźwiękowa	wydaje wysoki pisk	pies szybko się przyzwyczaja albo zaczyna bać się samego dźwięku
wibracyjna	wibruje na szyi	działa przez dyskomfort; u wrażliwych psów nasila niepokój
ze sprayem	psika zapachem albo powietrzem pod pysk	zaskoczenie i nieprzyjemny zapach przy nosie, który węszy cały dzień
elektryczna	wysyła impuls prądu	ból; pies szczekający ze strachu boi się jeszcze bardziej

Każda z nich tłumi objaw, a nie przyczynę. Pies szczeka, bo czegoś się boi, czegoś pilnuje, nudzi się albo źle znosi samotność - i po założeniu obroży nadal ma ten sam problem, tylko nie może go pokazać. Plan dla każdego rodzaju szczekania znajdziesz w poradniku jak oduczyć psa szczekania.

Czy obroża elektryczna dla psa jest legalna?

Polskie przepisy nie wymieniają obroży elektrycznej z nazwy, ale ustawa o ochronie zwierząt zabrania zadawania zwierzęciu bólu i cierpienia. W części krajów europejskich obroże elektryczne są wprost zakazane. Niezależnie od przepisów obroża elektryczna nie uczy psa tego, czego chcesz, więc nie ma powodu jej używać.

A pies myśliwski, który goni zwierzynę? Czy wtedy obroża elektryczna jest konieczna?

To najczęstszy argument za obrożą elektryczną: pies z silnym instynktem pogoni, który na widok sarny przestaje słyszeć opiekuna. Ryzyko jest prawdziwe - pies może wybiec na drogę albo zgubić się w lesie. Ale rozwiązaniem jest zarządzanie, a nie ból. Taki pies biega w lesie i przy polach na długiej lince, a swobodę dostaje na ogrodzonym wybiegu. Równolegle uczysz go przywołania i przerywania pogoni od łatwych bodźców, z nagrodą, którą pies naprawdę ceni - czasem jest nią pozwolenie na pogoń za rzuconą zabawką. Przy psach z bardzo silnym instynktem pracuj z behawiorystą.

Co zamiast obroży elektrycznej?

Obroży elektrycznej szuka się zwykle z jednego z kilku powodów. Na każdy jest metoda bez bólu:

Problem	Co działa	Gdzie o tym czytać
pies nie wraca na zawołanie	długa linka i przywołanie uczone nagrodą wysokiej wartości	linka treningowa dla psa
pies ciągnie na smyczy	szelki i nauka luźnej smyczy, przy bardzo silnym psie na czas nauki także kantar	kolczatka dla psa - czym ją zastąpić, kantar dla psa
pies szczeka	ustalenie powodu, zachowanie zastępcze, nagradzanie ciszy	poradnik o szczekaniu (wyżej)
pies skacze na ludzi	nagroda za cztery łapy na ziemi, zachowanie zastępcze	pies skacze na ludzi
pies ucieka z posesji	szczelne ogrodzenie fizyczne i nadzór	poradnik o niewidzialnym ogrodzeniu (wyżej)
pies goni zwierzęta, rowery, auta	linka, praca z behawiorystą	jak wybrać behawiorystę

Do nauki przywołania przyda się linka treningowa Trixie i wygodne szelki Trixie Comfort Soft Touring - linkę zawsze zapinaj do szelek, nie do obroży. Więcej modeli znajdziesz w działach szelki dla psa i smycz dla psa. Sygnał przywołania na odległość ułatwia dwutonowy gwizdek szkoleniowy Trixie, a moment powrotu łatwiej oznaczyć klikerem Trixie Sporting - jak zacząć, opisuje poradnik kliker dla psa.

„Przecież to działa” - najczęstsze mity o obroży elektrycznej

• „Ustawiam najniższy poziom, to tylko łaskotanie.” Jeśli bodziec ma zatrzymać psa w pogoni za sarną, musi być na tyle nieprzyjemny, żeby przebić emocje. Poziom, którego pies nie odczuwa jako przykrego, niczego nie zmienia.
• „Używam jej tylko awaryjnie, dla bezpieczeństwa.” Awaryjnie, czyli w chwili największych emocji: przy zwierzynie, innym psie, ulicy. Właśnie wtedy skojarzenie bólu z otoczeniem jest najsilniejsze. Bezpieczeństwo daje linka, a nie impuls.
• „Mój pies jest za uparty na nagrody.” Zwykle nagroda jest za słaba albo za późno, a zadanie za trudne na ten etap. Ułatw ćwiczenie, zmień nagrodę na bardziej atrakcyjną i wróć do miejsca, w którym pies odnosi sukcesy.
• „Po tygodniu już nie muszę jej włączać.” Pies nie słucha, bo zrozumiał - słucha, bo boi się impulsu. Gdy obroża zniknie, zachowanie najczęściej wraca, a lęk zostaje.

Skuteczność obroży elektrycznej mierzy się tym, czy zachowanie ustało. Skuteczność nauki - tym, czy pies wie, co robić, i chce to robić także bez sprzętu na szyi. To dwie różne rzeczy.

Pies nosił obrożę elektryczną - jak przejść na trening bez niej?

• Zdejmij obrożę i zabezpiecz psa linką. Przez pierwsze tygodnie pies biega tylko na lince, w szelkach - bezpieczeństwo bez bólu.
• Zacznij od łatwych miejsc. Ćwicz przywołanie tam, gdzie pies na pewno wróci, i nagradzaj każdy powrót czymś wyjątkowym.
• Obserwuj lęki. Psy po treningu awersyjnym bywają wycofane, wzdrygają się przy ruchu ręki albo boją się konkretnych miejsc. Daj im czas.
• Poproś o pomoc. Przy psie, który reaguje na innych agresją albo panicznym strachem, pracuj z behawiorystą, który nie stosuje metod awersyjnych.

Obroża elektryczna dla psa - co zapamiętać

• Obroża elektryczna działa przez ból albo dyskomfort - przerywa zachowanie, ale nie uczy, co robić zamiast niego.
• Pies kojarzy impuls z tym, co widzi, więc obroża potrafi wywołać lęk i agresję.
• Tryby „tylko wibracja” i „tylko dźwięk” też są karą, a obroża antyszczekowa tłumi objaw, nie przyczynę.
• Na każdy problem jest metoda bez bólu: linka, szelki, nagroda, ogrodzenie, behawiorysta.
• W NaszeZoo nie sprzedajemy obroży elektrycznych ani antyszczekowych.

Następny krok: jeśli o obroży elektrycznej myślisz z powodu przywołania, zapnij jutro psa na długą linkę w szelkach i ćwicz powroty na łące z najlepszymi przysmakami w saszetce.