Odchody gada: jak wygląda zdrowa kupa gekona, węża i agamy i jak przygotować próbkę

Jak wyglądają zdrowe odchody gada?

Gad wydala wszystko jednym otworem (kloaką), więc zdrowe odchody mają zwykle dwie części: kał, czyli brązową albo ciemną, uformowaną grudkę, i moczany, czyli białą albo kremową, kredową grudkę. Czasem towarzyszy im odrobina płynnego moczu. Biała część to nie choroba ani resztki wapnia: tak gady pozbywają się azotu, oszczędzając wodę.

Wygląd i rytm odchodów zależą od temperatury. W za zimnym terrarium trawienie zwalnia, więc zanim zaczniesz się martwić, zmierz temperaturę przy dnie termometrem cyfrowym z czujnikiem. Jak ustawić grzanie, opisuje ogrzewanie terrarium.

Kupa gekona: jak wygląda i jak często?

Kupa gekona lamparciego to mała, ciemna, podłużna grudka, zwykle z białą grudką moczanów na jednym końcu. Świeża jest lekko wilgotna, po kilku godzinach zasycha. Gekon często załatwia się w jednym, stałym miejscu terrarium, zwykle w którymś rogu, co ułatwia sprzątanie i obserwację.

Młody gekon, karmiony codziennie, robi kupę częściej niż dorosły karmiony co 2–3 dni. W kale bywają widoczne fragmenty pancerzyków owadów. To normalne. Ile i czym karmić gekona, opisuje czym karmić gekona lamparciego.

Odchody węża, agamy i żółwia: czym się różnią?

Gad	Zdrowe odchody	Na co uważać
gekon lamparci	mała ciemna grudka + biała grudka moczanów, w stałym miejscu	ziarenka piasku w kale, biegunka, brak kału przy chudnącym ogonie
agama brodata	większa, brązowa albo zielonkawa grudka + biała część; zapach wyraźniejszy, częste po kąpieli	wodnista, cuchnąca biegunka, krew, brak kału z rozdętym brzuchem
wąż	duża porcja raz po każdym posiłku; odchody pojawiają się zwykle kilka dni po karmieniu; bywa w niej sierść ofiary	krew, śluz, brak odchodów przez długi czas mimo karmienia
żółw	uformowany kał, u lądowego z widocznym włóknem roślinnym; u wodnego zwykle w wodzie	biegunka, robaki, brak odchodów poza zimowaniem

W terrarium węża odchody i mocz (biało-żółte, kredowe grudki) usuwaj na bieżąco razem z fragmentem podłoża. Tak samo robisz u jaszczurek. U żółwia wodnego odchody zostają w wodzie, więc o ich wyglądzie najwięcej mówi filtr i przejrzystość wody.

Co powinno zaniepokoić w odchodach gada?

Co widzisz	Co może się dziać	Co zrobić
luźny albo wodnisty kał kilka razy z rzędu	błąd w diecie, za zimno, pasożyty, zakażenie	sprawdź temperatury i dietę; gdy trwa albo gad nie je: lekarz
krew w kale	podrażnienie albo uraz jelit, pasożyty, zakażenie	lekarz tego samego dnia
śluz w kale	podrażnienie jelit, pasożyty	lekarz; od razu, gdy gad do tego nie je
żółte, pomarańczowe albo twarde, kamieniste moczany	bywa znakiem zbyt małej ilości wody i odwodnienia	dostęp do wody, wilgotna kryjówka; gdy się powtarza: lekarz
zielone albo bardzo cuchnące odchody (nie po zieleninie)	zaburzenia trawienia, zakażenie	lekarz, z próbką kału
ziarenka piasku albo podłoża w kale	gad połyka podłoże przy polowaniu	karmienie z miseczki; więcej w tekście gekon i agama nie jedzą
robaki albo ich fragmenty	pasożyty wewnętrzne	lekarz z próbką kału; bez odrobaczania na własną rękę
niestrawione owady w całości	najczęściej za zimno albo za duże owady	sprawdź plamkę ciepła i wielkość owadów

Gekon nie robi kupy: kiedy to problem?

Kilka dni bez kupy po mniejszym jedzeniu, przed linieniem albo w chłodniejszym okresie zwykle nie jest problemem. Najczęstsze przyczyny zatrzymania to za zimne terrarium, odwodnienie i połknięte podłoże, a u samic także jaja. O tym, jak rozpoznać samicę noszącą jaja, piszemy w tekście gad składa jaja.

Niepokojące jest dopiero połączenie: brak kału przez dłuższy czas, brak apetytu i rozdęty, twardy brzuch. Wtedy nie czekaj i nie podawaj niczego „na przeczyszczenie”. Jedź do lekarza. Przy gekonie niepokojące jest też, gdy gekon nie je dłużej niż tydzień–dwa i traci wagę. Jak znaleźć lecznicę dla gadów, opisuje weterynarz od gadów.

Jak przygotować próbkę kału gada do badania: krok po kroku

Badanie kału zleca lekarz, np. przy kwarantannie nowego gada, biegunce albo chudnięciu. Lekarz obejrzy zwierzę, może zlecić badanie kału i powie, jak długo ma trwać kwarantanna.

1. Zapytaj lecznicę, jak dostarczyć próbkę. Każda pracownia ma swoje zasady: ile kału, w czym i jak szybko.
2. Zbierz świeże odchody. Najlepiej z ostatnich kilku godzin, z suchej powierzchni (z ręcznika papierowego albo maty), nie z wody.
3. Użyj czystego pojemnika. Wystarczy mały pojemnik na próbki z apteki. Zbieraj jednorazową łyżeczką albo w rękawiczce.
4. Opisz próbkę. Na kartce dołączonej do pojemnika zapisz gatunek, imię zwierzęcia, datę i godzinę zebrania.
5. Przechowuj w chłodnym miejscu. Do czasu wizyty trzymaj próbkę w chłodzie, z dala od jedzenia. Nie zamrażaj jej, chyba że lekarz zaleci inaczej.
6. Umyj ręce. Gady, także zdrowe, mogą przenosić bakterie Salmonella. Myj ręce po każdym kontakcie z gadem i wyposażeniem terrarium. Dzieci do 5 lat nie powinny dotykać gadów ani rzeczy z terrarium, a osoby po 65. roku życia, kobiety w ciąży i osoby z obniżoną odpornością powinny ograniczać bezpośredni kontakt i szczególnie pilnować higieny.

Sprzątanie odchodów w terrarium

Odchody usuwaj na bieżąco, najlepiej codziennie wieczorem, razem z fragmentem podłoża pod nimi. Miejsce przetrzyj wilgotnym ręcznikiem papierowym. Jeśli gad wypróżnił się w misce, wymień wodę od razu. Rytm codziennego i tygodniowego sprzątania opisuje jak często sprzątać klatkę i terrarium.

Sypkie podłoże ułatwia wybieranie odchodów, ale u gekona i agamy zwiększa ryzyko połykania. Bezpieczniejsze opcje dla jaszczurek są w dziale podłoże do terrarium, a porównanie w tekście podłoże do terrarium.

Odchody gada: co zapamiętać

• Zdrowe odchody gada to ciemny, uformowany kał i biała, kredowa grudka moczanów.
• Kupa gekona to mała ciemna grudka z białą końcówką, zwykle w jednym rogu terrarium.
• Krew w kale: lekarz tego samego dnia. Śluz, wodnista biegunka albo robaki: lekarz, a od razu, gdy gad nie je.
• Brak kału z brakiem apetytu i twardym brzuchem to powód do wizyty, bez środków na przeczyszczenie.
• Próbkę zbierz świeżą, do czystego pojemnika, i zapytaj lecznicę, jak ją dostarczyć.

Następny krok: zapisuj w zeszycie przy terrarium, kiedy gad zrobił kupę i jak wyglądała: zmianę zauważysz wcześniej niż objawy choroby.