Poród u psa - jak wygląda i kiedy potrzebna jest pomoc lekarza

Jak wygląda poród u psa? Trzy fazy w skrócie

Poród u psa to trzy fazy, które przechodzą jedna w drugą: przygotowanie (niepokój i skurcze bez parcia), rodzenie szczeniąt i wydalanie łożysk. Druga i trzecia faza powtarzają się przy każdym szczenięciu. Ciąża trwa około 63 dni od krycia, poród zwykle między 58. a 68. dniem - jak policzyć termin i przygotować się do niego, opisuje poradnik ciąża u psa.

Faza	Co widzisz	Orientacyjnie
1. Przygotowanie	niepokój, drapanie i ścielenie, dyszenie, drżenie, odmowa jedzenia; skurcze są, ale suka jeszcze nie prze	zwykle kilka do kilkunastu godzin
2. Rodzenie szczeniąt	widoczne parcie, pęcherz płodowy, szczenię w błonach	szczenięta rodzą się najczęściej co 30–60 minut, czasem z dłuższą przerwą
3. Łożyska	po szczenięciu albo po kilku szczeniętach wychodzi łożysko - ciemnozielona lub brunatna masa	zwykle w ciągu kilkunastu minut po szczenięciu

Cały poród trwa zwykle kilka do kilkunastu godzin, licząc od pierwszego niepokoju. Większość suk rodzi sama i najlepiej czuje się wtedy, gdy człowiek jest obok, ale nie przeszkadza.

Pierwsza faza porodu - po czym poznać, że się zaczęło?

Najpewniejszym zwiastunem jest temperatura: na 12–24 godziny przed porodem temperatura u większości suk spada mniej więcej o 1 °C. Prawidłowa temperatura psa to orientacyjnie 37,5–39,2 °C; jak mierzyć ją bezpiecznie w odbycie, wyjaśnia tekst temperatura u psa. Gdy temperatura spadnie, zapisz godzinę - od niej liczysz, czy poród nie każe na siebie czekać za długo.

Zachowanie suki zmienia się wyraźnie:

• chodzi niespokojnie, wraca do kojca, drapie i zgarnia posłanie,
• dyszy, drży, ziewa, oblizuje się, często patrzy na swój bok,
• odmawia jedzenia, czasem wymiotuje,
• szuka bliskości opiekuna albo przeciwnie - chowa się w ciche miejsce.

W tej fazie skurcze otwierają drogę rodną, ale suka jeszcze nie prze. Zaprowadź ją do przygotowanego wcześniej kojca - jak go urządzić, opisaliśmy w poradniku o ciąży. Jeśli kojca jeszcze nie ma, wystarczy na razie stabilne pudło albo kojec dla psa wyłożony chłonnymi podkładami higienicznymi dla psa.

Jak rodzą się szczenięta? Druga faza krok po kroku

Druga faza zaczyna się, gdy widzisz parcie: suka napina brzuch, czasem leży na boku, czasem kuca albo stoi. Zwykle najpierw pojawia się pęcherz płodowy - ciemny, błyszczący „balonik” - a po kolejnych skurczach rodzi się szczenię zamknięte w błonach.

• Ułożenie: szczenięta rodzą się głową albo tylnymi łapami do przodu - oba ułożenia zdarzają się często i same w sobie nie są powodem do niepokoju.
• Błony i pępowina: suka sama rozrywa błony, energicznie wylizuje szczenię i przegryza pępowinę. Wylizywanie pobudza szczenię do oddychania - piszczenie to dobry znak.
• Odstępy: szczenięta rodzą się najczęściej co 30–60 minut, czasem z dłuższą przerwą. Między szczeniętami suka odpoczywa, karmi już urodzone i bywa zupełnie spokojna.

Łożysko u psa - ile ich powinno być i czy suka może je zjeść?

Każde szczenię ma własne łożysko. Wychodzi zaraz po nim albo po kilku szczeniętach naraz, dlatego warto je liczyć: łożysk powinno być tyle, ile szczeniąt. Jeśli na koniec brakuje któregoś, powiedz o tym lekarzowi na kontroli albo od razu, gdy suka ma gorączkę lub źle się czuje.

Suki z instynktu zjadają część łożysk. Pojedyncze nie szkodzą, ale zjedzenie wielu bywa przyczyną biegunki i wymiotów - nic się nie stanie, jeśli część z nich spokojnie zabierzesz, gdy suka zajmuje się szczenięciem.

Co robi opiekun podczas porodu?

Twoja rola to spokój, obserwacja i notatki - nie położnictwo. Najprościej trzymać się kilku zasad:

1. Zadbaj o ciszę. W pokoju jedna osoba, którą suka dobrze zna - bez gości, dzieci i innych zwierząt. Stres potrafi zatrzymać poród.
2. Notuj godziny. Zapisuj, kiedy spadła temperatura, kiedy zaczęło się parcie, o której urodziło się każde szczenię i czy wyszło łożysko. Taka kartka to pierwsza rzecz, o którą zapyta lekarz przez telefon.
3. Obserwuj, czy suka zajmuje się szczenięciem. Rozrywa błony, liże, przegryza pępowinę. Gdy tego nie robi, a szczenię leży nieruchomo w błonach, dzwoń do lecznicy od razu.
4. Pilnuj ciepła. Nowo narodzone szczenięta nie utrzymują same temperatury ciała - w pokoju ma być ciepło, bez przeciągów, a mokre podkłady wymieniaj na suche.
5. Podsuwaj suce wodę. Miska z wodą w zasięgu, krótkie wyjście za potrzebą na smyczy - zdarza się, że suka chce urodzić kolejne szczenię na trawniku.
6. Nie podawaj leków. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę - dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.

Poród u psa - kiedy jechać do weterynarza od razu?

Te sytuacje oznaczają telefon do lecznicy natychmiast, także w nocy - najczęściej z decyzją, że jedziecie:

• suka mocno prze ponad 30 minut i nie rodzi szczenięcia,
• między szczeniętami mijają ponad 2 godziny, a wiesz, że to nie koniec,
• z pochwy wypływa zielona albo czarna wydzielina, zanim urodzi się pierwsze szczenię,
• minęła doba od spadku temperatury, a poród się nie zaczął,
• szczenię jest widoczne w drodze rodnej, a mimo parcia nie wychodzi,
• suka krwawi obficie, jest bardzo słaba albo traci przytomność.

W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi - powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz. Weź kartkę z notatkami, a urodzone już szczenięta zabierz w ciepłym, wyłożonym kocem pudełku. Jeśli poród się zatrzymał, lekarz może zdecydować o cesarskim cięciu - to częsty i dobrze znany zabieg.

Po czym poznać, że poród się skończył?

Suka przestaje przeć, uspokaja się, oddycha równo, kładzie się przy szczeniętach i je karmi. Często po raz pierwszy od wielu godzin chce pić i jeść. Pewność, że w macicy nie zostało szczenię, daje dopiero lekarz - dlatego zapytaj w lecznicy, kiedy przyjść na kontrolę po porodzie, i zabierz na nią swoje notatki.

Przez kilka dni, czasem dłużej, z pochwy wypływa niewielka ilość brunatnoczerwonej wydzieliny bez przykrego zapachu. Zielona, cuchnąca albo obfita krwawa wydzielina, gorączka i osowiałość suki to powód do pilnej wizyty.

Pierwsze godziny po porodzie - suka i szczenięta

Szczenięta powinny zacząć ssać w ciągu pierwszych godzin - pierwsze mleko (siara) jest dla nich szczególnie ważne. Sprawdź, czy każde szczenię znalazło sutek i ssie, a słabsze delikatnie podsuń bliżej matki.

Zważ szczenięta i zapisuj wagę codziennie o tej samej porze - rosnąca waga to najlepszy znak, że wszystkie się najadają. Mokre podkłady wymieniaj kilka razy dziennie: przydadzą się podkłady higieniczne Barry King w trzech rozmiarach albo podkłady higieniczne Trixie, a na wierzch miękki koc Trixie Beany, który łatwo wyprać.

Jeśli suka ma za mało mleka albo szczeniąt jest dużo, lekarz może zalecić dokarmianie. Wtedy przyda się mleko dla szczeniąt Beaphar Lactol Puppy i zestaw do karmienia szczeniąt Trixie z butelką - więcej w dziale butelki i pokarm zastępczy dla szczeniąt. Jak karmić butelką krok po kroku, opisuje poradnik mleko dla szczeniąt.

Do lekarza jedź od razu, gdy karmiąca suka drży, chodzi sztywno, jest niespokojna albo ma drgawki - u karmiącej suki to stan nagły. Pilna wizyta należy się też szczenięciu, które nie ssie, piszczy bez przerwy albo traci na wadze. Gdy szczenięta podrosną, przyda się poradnik wyprawka dla szczeniaka, a jeśli nie planujesz kolejnych miotów, porozmawiaj z lekarzem o tym, kiedy wykonać sterylizację suki.

Poród u psa - co zapamiętać

• Poród ma trzy fazy: przygotowanie, rodzenie szczeniąt i łożyska; trwa zwykle kilka do kilkunastu godzin.
• Spadek temperatury o ok. 1 °C zapowiada poród w ciągu 12–24 godzin - zapisz godzinę.
• Suka sama rozrywa błony i przegryza pępowinę; Ty notujesz, pilnujesz ciepła i ciszy, liczysz łożyska.
• Parcie ponad 30 minut bez szczenięcia, przerwa ponad 2 godziny, zielona wydzielina przed pierwszym szczenięciem - telefon do lecznicy od razu.
• Po porodzie: ssanie w pierwszych godzinach, codzienne ważenie szczeniąt i kontrola suki u lekarza.

Następny krok: zapisz w telefonie numer całodobowej lecznicy i zapytaj tam już teraz, czy przyjmują porody w nocy - w czasie porodu nie będzie na to czasu.