Rozwój szczeniąt tydzień po tygodniu: od urodzenia do 8. tygodnia

Rozwój szczeniąt: kalendarz tydzień po tygodniu

Rozwój szczeniąt w pierwszych ośmiu tygodniach przebiega w trzech etapach: okres noworodkowy (1.–2. tydzień), okres przejściowy, w którym szczenię otwiera oczy i uszy (2.–3. tydzień), i początek okresu socjalizacji, gdy uczy się zabawy, jedzenia i świata (od ok. 3.–4. tygodnia). Tygodnie są orientacyjne: duże i małe rasy, liczne i małe mioty różnią się o kilka dni.

Wiek (orientacyjnie)	Co się dzieje	Rola opiekuna
1.–2. tydzień	oczy i uszy zamknięte, sen i ssanie, szczenię nie utrzymuje samo ciepła	ciepło, spokój, codzienne ważenie
2.–3. tydzień	otwierają się oczy, potem kanały słuchowe; pierwsze kroki	pierwsze delikatne dotykanie, czysty kojec
3.–4. tydzień	chodzenie, pierwsze zęby mleczne, zabawy z rodzeństwem, początek odsadzania	rzadka papka, miejsce do załatwiania
5.–6. tydzień	zabawa, nauka gryzienia z wyczuciem, coraz więcej stałego pokarmu	nowe dźwięki, powierzchnie, ludzie
7.–8. tydzień	szczenię je samodzielnie, jest ciekawe świata	wizyta u lekarza, przygotowanie do nowego domu

Wcześniejsze dni (przebieg porodu i pierwsze godziny) opisuje poradnik poród u psa. Ten sam kalendarz dla kotów znajdziesz w tekście rozwój kociąt.

1.–2. tydzień: okres noworodkowy

Szczenię rodzi się z zamkniętymi oczami i uszami. Śpi przez większość doby, a budzi się, żeby ssać. Świat poznaje węchem, dotykiem i ciepłem matki. Ruchy w tym czasie to raczkowanie na brzuchu i drganie łapek we śnie, co jest normalne.

Najlepiej o samopoczuciu miotu mówi to, jak szczenięta leżą. Spokojne, ciche szczenięta śpiące razem przy matce mają ciepło i są najedzone. Gdy piszczą i ciasno garną się do siebie, często jest im za zimno albo są głodne, a gdy rozkładają się osobno po całym kojcu i ciężko oddychają, może być za gorąco.

• Ciepło. Noworodki w pierwszych tygodniach nie potrafią same utrzymać temperatury ciała, dlatego leżą przy matce i przy sobie. Pokój ma być ciepły, bez przeciągów.
• Czystość. W pierwszych tygodniach suka wylizuje szczenięta, żeby oddały mocz i kał. Mokre podkłady dla psa wymieniaj kilka razy dziennie, a na wierzch połóż miękki koc, który łatwo wyprać.
• Waga. Zważ szczenięta i zapisuj ich wagę codziennie o tej samej porze: rosnąca waga to najlepszy znak, że wszystkie się najadają. Przyda się kuchenna waga z dokładnością do grama.

Na wyściółkę dobrze sprawdzają się podkłady higieniczne Barry King w trzech rozmiarach i koc Trixie Beany. Jeśli suka ma za mało mleka albo szczenię jest osierocone, lekarz może zalecić dokarmianie. Wtedy przyda się mleko dla szczeniąt z działu butelek i pokarmu zastępczego, np. Beaphar Lactol Puppy z zestawem do karmienia Trixie. Jak karmić butelką, opisuje poradnik mleko dla szczeniąt.

2.–3. tydzień: szczenię otwiera oczy i zaczyna słyszeć

U szczeniąt oczy otwierają się zwykle w drugim tygodniu życia, najpierw jako wąskie szparki. Oczy są na początku niebieskawe i zamglone, a wzrok dojrzewa jeszcze przez kolejne tygodnie (więcej w tekście jak widzi pies). Zaraz potem kanały słuchowe szczenięcia otwierają się zwykle między 2. a 3. tygodniem życia, więc szczenię zaczyna reagować na dźwięki, czasem wzdrygając się na głośniejsze. Jak słyszy dorosły pies, opisuje słuch psa.

W tym czasie szczenię wstaje na łapki i robi pierwsze chwiejne kroki, zaczyna też samo oddawać mocz i kał. Nie przyspieszaj otwierania oczu i nie rozchylaj powiek. Jeśli spod powieki sączy się ropa albo powieka jest obrzęknięta, zadzwoń do lekarza od razu: ropa pod zamkniętą powieką może trwale uszkodzić rogówkę.

3.–4. tydzień: pierwsze zęby, zabawa i początek odsadzania

Szczenię chodzi coraz pewniej, merda ogonem, wydaje pierwsze szczeknięcia i zaczyna bawić się z rodzeństwem. Wyrzynają się pierwsze zęby mleczne, a suka coraz chętniej robi przerwy w karmieniu. Odsadzanie zaczyna się zwykle około 3. tygodnia życia i trwa kilka tygodni: na początku podaje się rzadką papkę w płaskiej, szerokiej misce.

Do papki używa się karmy dla szczeniąt, np. Happy Dog Puppy Starter, przeznaczonej od 4. tygodnia, rozmoczonej w ciepłej wodzie albo mleku zastępczym, albo miękkiej karmy mokrej, jak Brit Pate & Meat Puppy. W kojcu wydziel też osobne miejsce do załatwiania, wyłożone podkładami. Szczenięta same zaczną omijać część do spania.

5.–6. tydzień: rodzeństwo uczy gryźć z wyczuciem

To czas intensywnej zabawy. Szczenięta gonią się, szarpią i podgryzają, a gdy któreś ugryzie za mocno, rodzeństwo zapiszczy i przerwie zabawę. W ten sposób szczenię uczy się hamować siłę zgryzu, czego człowiek później nauczy go dużo trudniej. Suka coraz krócej karmi i zaczyna je też delikatnie upominać.

W tym czasie szczenię podchodzi do nowych rzeczy raczej z ciekawością niż z lękiem, ale z każdym kolejnym tygodniem ostrożności przybywa. Dobry hodowca pokazuje miotowi zwykłe domowe dźwięki, różne podłoża, krótkie wizyty spokojnych ludzi i pierwsze przejażdżki na rękach. To początek socjalizacji, którą kontynuujesz w domu. Plan opisuje poradnik socjalizacja szczeniaka.

7.–8. tydzień: przygotowanie do nowego domu

Ośmiotygodniowe szczenię je już samodzielnie karmę dla szczeniąt, śpi mniej niż noworodek i ciekawie bada otoczenie. Przed oddaniem do nowego domu szczenię powinno mieć:

• badanie u lekarza weterynarii i pierwsze szczepienie oraz odrobaczanie według planu lekarza, wpisane do książeczki zdrowia,
• oznakowanie czipem, jeśli hodowla już czipuje (zasady i terminy opisuje tekst czipowanie psa i kota),
• kilka dni z tą samą karmą, którą dostanie w nowym domu (albo jej próbkę na drogę),
• pierwsze doświadczenia z miejscem do załatwiania, od których zacznie się nauka czystości u szczeniaka,
• za sobą pierwsze spotkania z ludźmi, dźwiękami i różnymi podłożami.

Większość odpowiedzialnych hodowli oddaje szczenięta mniej więcej w 8. tygodniu życia albo później. Szczenię zabrane za wcześnie traci najważniejsze tygodnie nauki od matki i rodzeństwa, co często wychodzi później jako mocne gryzienie i lęk. Szczenię oddawane w wieku 5–6 tygodni, bez książeczki i bez matki na miejscu, to sygnał ostrzegawczy, który opisujemy w tekście jak rozpoznać pseudohodowlę. Na co przygotować mieszkanie, podpowiada poradnik wyprawka dla szczeniaka.

Ile powinno przybierać szczenię?

Zdrowe szczenię przybiera na wadze z dnia na dzień. Masa urodzeniowa zwykle podwaja się w ciągu pierwszych dwóch tygodni, a później przyrosty zależą od rasy i liczby szczeniąt w miocie, dlatego ważniejsza od tabel jest codzienna, rosnąca linia w Twoim zeszycie. Szczenię, które przez dobę nie przybiera albo traci na wadze, a zwłaszcza takie, które słabiej ssie, potrzebuje kontaktu z lecznicą od razu.

Kiedy szczenię potrzebuje lekarza od razu?

U noworodka i kilkutygodniowego szczenięcia stan potrafi pogorszyć się w ciągu godzin. Jedź od razu albo dzwoń do lecznicy, gdy szczenię:

• nie ssie, jest wiotkie, zimne w dotyku albo piszczy bez przerwy,
• traci na wadze albo przez dobę nie przybiera,
• ma uporczywe wymioty albo krwawą biegunkę (u szczeniaka to zawsze stan nagły),
• oddycha z trudem, z otwartym pyskiem, albo z nosa wypływa mleko po ssaniu,
• ma obrzęk albo ropę pod powieką przy otwieraniu oczu.

Co dalej po 8. tygodniu?

W nowym domu zaczyna się socjalizacja na pełną skalę, nauka czystości i karmienie według wieku. Jak dobrać porcję, opisuje czym karmić szczeniaka. Około trzeciego–czwartego miesiąca przychodzi kolejny ważny etap: wymiana zębów, o której piszemy w tekście ząbkowanie u szczeniaka. Ile lat ma szczenię w przeliczeniu na ludzkie, pokaże kalkulator wieku psa w ludzkich latach.

Rozwój szczeniąt: co zapamiętać

• 1.–2. tydzień: szczenię nie widzi i nie słyszy, potrzebuje ciepła, ssania i codziennego ważenia.
• 2.–3. tydzień: otwierają się oczy, potem uszy; szczenię zaczyna chodzić.
• Od ok. 3. tygodnia: pierwsze zęby i początek odsadzania od rzadkiej papki.
• 5.–6. tydzień: rodzeństwo uczy gryźć z wyczuciem, zaczyna się socjalizacja.
• Do nowego domu szczenię idzie mniej więcej w 8. tygodniu, po wizycie u lekarza.

Następny krok: jeśli spodziewasz się miotu, przygotuj już teraz kuchenną wagę, zeszyt do notowania masy szczeniąt i numer całodobowej lecznicy.