Roztocza u węża: jak je zauważyć i co zrobić z terrarium

Czy wąż może mieć roztocza?

Tak. Roztocza u węża to drobne pajęczaki, które żyją między łuskami i żywią się krwią gada. Dorosły roztocz ma ułamek milimetra do ok. 1–1,5 mm, jest czarny albo ciemnoczerwony i porusza się. Po tym odróżnisz go od pyłu i ziarenek podłoża. Mogą je mieć wszystkie węże trzymane w domu: wąż zbożowy, pyton królewski, boa, a także jaszczurki.

Roztocza rozmnażają się w terrarium szybko: składają jaja w szczelinach, w podłożu i w drewnie. Dlatego leczy się nie tylko węża, ale całe terrarium. Opiekę nad najpopularniejszym gatunkiem opisuje kompletny poradnik opieki nad wężem zbożowym.

Skąd roztocza w terrarium?

• z nowym gadem: z hodowli, giełdy albo sklepu zoologicznego, także wtedy, gdy wąż wygląda zdrowo,
• z wyposażeniem i podłożem: kora, korzenie i mech zebrane w lesie albo używane terrarium kupione z drugiej ręki,
• z innego terrarium: przez wspólną pęsetę, miskę albo ręce, którymi obsługujesz kilka zwierząt po kolei.

Najprostsza ochrona to nowe podłoże z zamkniętego worka, np. naturalne podłoże bukowe Trixie (korę do terrarium i inne podłoża znajdziesz w dziale kora do terrarium i podłoża dla węży), i kwarantanna każdego nowego gada w osobnym pomieszczeniu. Jak ją zorganizować, opisuje kwarantanna nowego gada.

Roztocza u węża: objawy

• drobne, ciemne, ruchliwe punkty na skórze lub w misce z wodą: najczęściej wokół oczu, pod żuchwą, w fałdach skóry przy szyi i przy otworze kloaki,
• białe drobinki na łuskach: to odchody roztoczy, wyglądają jak sól albo kurz,
• wąż długo leży w misce z wodą: na dnie miski widać utopione ciemne punkty,
• niepokój: wąż trze się o wyposażenie, częściej się porusza, gorzej je,
• matowa skóra i uniesione łuski, częstsze albo nieudane linienie.

Jeśli dorosły wąż zaczyna linieć wyraźnie częściej niż dotąd, a nie rośnie, pokaż go weterynarzowi. Tak bywa przy podrażnieniach skóry i pasożytach. Jak wygląda prawidłowe linienie i co oznacza wylinka w kawałkach, opisuje linienie węża.

Jak sprawdzić, czy wąż ma roztocza?

1. Obejrzyj węża w dobrym świetle. Najlepiej z latarką lub lupą: brzeg oka, okolicę pod żuchwą i fałdy skóry przy szyi.
2. Zrób test z ręcznikiem papierowym. Przetrzyj ciało węża wilgotnym, białym ręcznikiem papierowym od głowy do ogona. Ciemne punkty, które poruszają się na papierze, to najpewniej roztocza.
3. Zajrzyj do miski z wodą. Utopione roztocza wyglądają jak drobne czarne kropki przy dnie i na brzegach.
4. Sprawdź terrarium. Białą kartkę albo ręcznik połóż na noc przy kryjówce i obejrzyj rano. Sprawdź też szczeliny w ramie terrarium i korzenie.
5. Zapisz, co widzisz. Zdjęcie ręcznika z punktami i miski pomoże lekarzowi na wizycie.

Co widzisz	Roztocza	Coś innego
drobne ciemne punkty	poruszają się, siedzą przy oczach i pod łuskami	ziarenka podłoża i kurz nie ruszają się i łatwo je zdmuchnąć
białe drobinki	drobne jak sól, na łuskach, razem z ciemnymi punktami	kamień z wody albo resztki wylinki schodzą przy przetarciu
małe białe zwierzątka w podłożu	-	w terrarium bioaktywnym to zwykle skoczogonki, które żyją w wilgotnym podłożu, a nie na wężu

Roztocza u węża: co zrobić krok po kroku

Wąż, który stale leży w misce z wodą, a w misce widać drobne ciemne punkty, może mieć roztocza. To powód do wizyty, a nie do domowego leczenia. Środek, który zabije roztocza i nie zaszkodzi wężowi, dobiera lekarz weterynarii od gadów: osobno do węża i osobno do terrarium. W domu przygotowujesz terrarium tak, żeby leczenie zadziałało.

1. Umów wizytę u lekarza od gadów. Zabierz węża w zamykanym pojemniku z otworami, np. w faunarium Exo-Terra. Jak znaleźć lecznicę, opisuje weterynarz od gadów.
2. Wyrzuć całe podłoże. Szczelnie zawiąż je w worku i wynieś z mieszkania. Nie przesypuj go do innych terrariów.
3. Wyłóż dno ręcznikiem papierowym. Na czas leczenia terrarium ma być proste: ręcznik papierowy, gładka kryjówka, miska. Ręcznik wymieniaj często, bo widać na nim, czy roztoczy ubywa.
4. Umyj wyposażenie. Miski i plastikowe albo ceramiczne kryjówki dokładnie umyj gorącą wodą i wysusz. Korzeni, kory i mchu zwykle nie da się dobrze oczyścić, dlatego najczęściej się je wymienia.
5. Obsługuj chorego węża na końcu. Najpierw inne zwierzęta, potem ten wąż; osobna pęseta i miska, mycie rąk po każdym kontakcie.
6. Powtarzaj kontrole. Rób test z ręcznikiem co kilka dni przez cały czas leczenia i po nim. Jak długo trzymać prostą aranżację, powie lekarz.

Czy roztocza są groźne dla węża?

Tak, jeśli się ich nie leczy. Przy dużej liczbie roztoczy wąż traci krew i słabnie, gorzej linieje, odmawia jedzenia i chudnie; ciężka inwazja może zagrażać życiu. Roztocza mogą też przenosić zakażenia bakteryjne i wirusowe między gadami. U młodego, małego węża to szybciej staje się poważne niż u dorosłego. Nie lecz węża samodzielnie i nie podawaj mu preparatów bez zalecenia lekarza. Dawkowanie u gadów zależy od gatunku, masy i temperatury, w której żyją.

Do lekarza jedź od razu, gdy oprócz roztoczy wąż jest apatyczny, nie je, ma rany albo zmiany na skórze. Pozostałe objawy, przy których węża trzeba pokazać lekarzowi, zebraliśmy w tekście choroby węża.

Jak zapobiegać roztoczom u węża?

• kwarantanna każdego nowego gada: w osobnym pokoju, z osobnym sprzętem,
• podłoże z zamkniętego worka, a korzenie i kamienie z zewnątrz tylko po dokładnym oczyszczeniu (opisuje to dekoracje do terrarium),
• osobna pęseta i miska dla każdego terrarium,
• mycie rąk między obsługą kolejnych zwierząt,
• przegląd po każdym linieniu: oczy, fałdy skóry, miska z wodą.

Roztocza u węża: co zapamiętać

• Roztocza u węża to drobne, ciemne, ruchliwe punkty przy oczach, pod żuchwą i w misce z wodą.
• Wąż, który długo leży w misce, a w wodzie widać ciemne punkty, potrzebuje wizyty u lekarza.
• Środek dla węża i do terrarium dobiera lekarz; preparaty dla psa i kota mogą wężowi zaszkodzić.
• W domu: wyrzuć podłoże, wyłóż dno ręcznikiem, umyj wyposażenie, kontroluj ręcznikiem co kilka dni.
• Najlepsza profilaktyka to kwarantanna nowych gadów i podłoże z zamkniętego worka.

Następny krok: zrób dziś test z białym ręcznikiem papierowym i zajrzyj do miski z wodą. Jeśli widzisz ruchome punkty, umów wizytę u lekarza od gadów.