Umaszczenia kotów - kot szylkretowy, trójkolorowy, pręgowany: co oznaczają

Umaszczenie a rasa kota - czym się różnią?

Umaszczenie kota to kolor i wzór jego sierści, a nie rasa. Kot szylkretowy, pręgowany czy rudy może być dachowcem albo kotem rasowym - to samo umaszczenie występuje w wielu rasach. Niektóre rasy mają jedno umaszczenie we wzorcu - kot rosyjski niebieski jest zawsze niebieski - inne prawie dowolne, jak kot orientalny. Kot brytyjski kojarzy się z niebieskim, ale hodowle prowadzą go w wielu kolorach. Pełny przegląd ras znajdziesz w tekście rasy kotów.

Na umaszczenie składają się trzy rzeczy: kolor (czarny, rudy, niebieski…), wzór (jednolity, pręgowany, szylkretowy, z białymi łatami) i - u części ras - rozkład koloru na ciele, jak ciemne uszy i łapy u kota syjamskiego.

Kolory sierści kota - podstawowe i rozjaśnione

Kocia sierść ma w gruncie rzeczy dwa barwniki: czarny i rudy. Wszystkie inne kolory to ich odmiany - rozjaśnione albo zmienione przez kolejne geny.

Kolor	Jak wygląda	Odmiana rozjaśniona
czarny	głęboka czerń, bez brązowego odcienia	niebieski - szary, jak u kota rosyjskiego niebieskiego i brytyjskiego
czekoladowy	ciepły, ciemny brąz	liliowy - szary z różowawym odcieniem
cynamonowy	jasny, ciepły brąz z rudawym odcieniem	płowy - beżowy
rudy	od pomarańczowego po ceglasty, zwykle z widocznymi pręgami	kremowy - jasny, piaskowy
biały	biel na całym ciele, która „przykrywa” każdy inny kolor	-

Do tego dochodzą odmiany „srebrne” i „dymne” - włos jest u nich biały przy skórze, a kolorowy tylko na końcu. Taki kot z daleka wygląda na jednolicie ciemnego, a srebrzysty spód sierści widać dopiero, gdy rozgarniesz ją palcami.

Kot pręgowany - rodzaje pręgowania

Kot pręgowany (tabby) to kot, którego sierść układa się w pręgi, cętki albo „przyprószenie” na jaśniejszym tle. Wspólny znak każdego pręgowanego kota to litera „M” na czole, ciemne „okulary” wokół oczu i pierścienie na ogonie. Kot pręgowany może mieć każdy kolor - brązowy, srebrny, rudy, niebieski czy kremowy.

• Pręgowanie tygrysie (makrela) - wąskie, równoległe pręgi biegnące w poprzek boków, od grzbietu w stronę brzucha. Najczęściej spotykane u dachowców.
• Pręgowanie klasyczne (marmurkowe) - szerokie pręgi zawijające się w wiry, z okrągłym „okiem” na bokach i wzorem przypominającym motyla na łopatkach.
• Pręgowanie cętkowane - zamiast pręg okrągłe albo podłużne cętki. U kota bengalskiego cętki mają jaśniejszy środek i tworzą rozety jak u lamparta.
• Pręgowanie tickowane - prawie bez pręg na bokach; każdy włos ma kilka jasnych i ciemnych pasm, co daje efekt „przyprószenia”. Tak wygląda kot abisyński i kot singapurski.

Kot szylkretowy - co oznacza to umaszczenie?

Kot szylkretowy ma sierść w wymieszane łaty czarne i rude - drobne jak mozaika albo większe, często z pyszczkiem podzielonym na ciemniejszą i rudawą połowę. W wersji rozjaśnionej czerń zamienia się w niebieski, a rudy w kremowy - to kot niebiesko-kremowy. Szylkret może być też pręgowany: wtedy w czarnych i rudych polach widać pręgi.

Kot szylkretowy to prawie zawsze kotka. Geny rudego i czarnego koloru leżą na chromosomie X, a do połączenia obu barw potrzebne są dwa takie chromosomy. Szylkretowy kocur zdarza się bardzo rzadko i zwykle ma nietypowy zestaw chromosomów. Jak rozpoznać płeć kota także bez patrzenia na kolor, opisuje tekst jak rozpoznać płeć kota.

Jak sprawdzić umaszczenie kota?

Najprościej w dziennym świetle, nie przy lampie, która przekłamuje kolory. Obejrzyj kota z bliska i odpowiedz na kilka pytań:

• Czy ma „M” na czole i pierścienie na ogonie? Jeśli tak, to kot pręgowany - zostaje ustalić wzór na bokach.
• Ile ma kolorów? Czerń i rudy razem to szylkret, z bielą - kot trójkolorowy; jeden kolor z białymi łatami to kot dwukolorowy.
• Jaki kolor ma włos przy skórze? Biały spód przy ciemnym końcu włosa to odmiana srebrna albo dymna.
• Czy uszy, pyszczek, łapy i ogon są ciemniejsze od tułowia? To umaszczenie punktowe.

U kota rasowego umaszczenie jest zapisane w rodowodzie skrótem albo nazwą - jeśli nie wiesz, co oznacza, zapytaj hodowcę.

Kot trójkolorowy - szylkret z białymi łatami

Kot trójkolorowy (calico) to kot szylkretowy z dodatkiem białych łat - ma sierść czarną, rudą i białą. Im więcej bieli, tym większe i wyraźniej oddzielone są kolorowe łaty; przy małej ilości bieli kot wygląda jak szylkret z białą piersią i łapkami. W wersji rozjaśnionej kot trójkolorowy jest niebiesko-kremowo-biały.

Z tego samego powodu co szylkret kot trójkolorowy to prawie zawsze kotka. Trójkolorowy kocur to taka sama rzadkość jak szylkretowy.

Rudy kot - dlaczego zwykle ma pręgi?

Rudy kolor „przebija” przez geny, które u innych kotów wyciszają pręgi, dlatego u rudych kotów pręgi widać prawie zawsze - choćby słabo, na nogach i ogonie. Rude koty częściej są kocurami, ale rude kotki też się rodzą - po samym kolorze rudego kota płci nie ustalisz. To samo dotyczy kotów kremowych.

Koty dwukolorowe, „w smokingu” i z białymi łatami

Białe łaty mogą pojawić się przy każdym kolorze i wzorze. Ich ilość ma swoje nazwy:

• Białe skarpetki, pierś albo krawat - niewiele bieli; czarny kot z białą piersią i łapkami to popularny „kot w smokingu”.
• Dwukolorowy (bicolour) - mniej więcej połowa ciała biała, zwykle brzuch, łapy i odwrócone „V” na pyszczku.
• Harlekin i van - biel przeważa: harlekin ma kilka kolorowych łat na tułowiu, a kot w układzie van - kolor tylko na głowie i ogonie.

Umaszczenie punktowe - dlaczego syjam ma ciemne uszy?

Kot syjamski, birmański i ragdoll mają umaszczenie punktowe: jasny tułów i ciemniejsze „pointy”, czyli uszy, maskę na pyszczku, łapy i ogon. Odpowiada za to barwnik, który wybarwia się tylko w chłodniejszych częściach ciała - chłodniejsze części ciała ciemnieją, cieplejsze zostają jasne.

Dlatego kocięta tych ras rodzą się prawie białe, a ciemne końcówki pojawiają się w pierwszych tygodniach i ciemnieją przez kolejne lata - ragdoll ma pełne umaszczenie orientacyjnie w wieku 2–3 lat. Kupując kocię, pytaj hodowcę o wzór i kolor, a nie oceniaj go na oko. Więcej o tych rasach w kartach kot syjamski i ragdoll.

Biały kot - na co uważać?

Biały kot ma gen, który „przykrywa” każdy inny kolor - pod białą sierścią kot może genetycznie być na przykład czarny albo pręgowany. Ten sam gen u części kotów wpływa na ucho wewnętrzne, dlatego biały kot z niebieskimi oczami częściej rodzi się głuchy - na jedno albo na oba uszy. Kot, który nie reaguje na dźwięki za plecami, ale budzi go tupnięcie, może nie słyszeć - słuch oceni lekarz weterynarii.

Biała skóra pod białą sierścią łatwiej się opala, zwłaszcza na końcówkach uszu i nosie. Kotu, który lubi wygrzewać się na parapecie, zostaw cień w najgorętszych godzinach, a strupy albo zaczerwienienia na brzegach uszu, które nie goją się w kilka dni, pokaż lekarzowi.

Czy kot zmienia umaszczenie z wiekiem?

• Koty punktowe ciemnieją z wiekiem, a także w chłodniejszym otoczeniu - pointy kota mieszkającego w chłodnym domu bywają ciemniejsze.
• Kocięta pręgowane i rude często mają w pierwszych miesiącach wyraźniejsze pręgi niż jako dorosłe koty.
• Koty starsze mogą siwieć na pyszczku i mieć cieńszą sierść - to jeden z sygnałów, po których szacuje się wiek kota bez metryki (więcej w tekście wiek kota w ludzkich latach).
• Czarny kot, który dużo leży na słońcu, potrafi lekko zrudzieć - czerń płowieje do brązowego odcienia.

Nagła zmiana sierści - matowienie, przerzedzenie, łyse placki - to co innego niż zmiana koloru i powód do wizyty u lekarza.

Umaszczenia kotów - co zapamiętać

• Umaszczenie to kolor i wzór sierści, nie rasa - kot szylkretowy czy pręgowany może być dachowcem albo kotem rasowym.
• Kot pręgowany ma literę „M” na czole; pręgowanie bywa tygrysie, klasyczne, cętkowane albo tickowane.
• Kot szylkretowy i trójkolorowy to prawie zawsze kotka; rudy kot to tylko częściej kocur.
• Koty punktowe rodzą się jasne i ciemnieją z wiekiem.
• Biały kot z niebieskimi oczami może być głuchy, a jego uszy łatwo się opalają.

Następny krok: przyjrzyj się swojemu kotu w dziennym świetle - sprawdź, czy ma „M” na czole, jak układają się pręgi i jaki kolor ma sierść przy skórze, a potem porównaj z opisami powyżej.