Rasy kotów - przegląd najpopularniejszych ras i jak wybrać kota rasowego

Ile jest ras kotów i co znaczy „kot rasowy”?

Rasa kota to grupa kotów o ustalonym wyglądzie i podobnym charakterze, opisana we wzorcu i prowadzona w hodowlach z rodowodem. Ras kotów jest kilkadziesiąt, a ich listę ustalają organizacje felinologiczne, m.in. FIFe, WCF i TICA. Listy różnią się między sobą: kota savannah uznaje TICA, a FIFe nie.

Kot rasowy to kot z rodowodem, czyli dokumentem pochodzenia wydanym przez klub hodowców. Kot „w typie rasy” z ogłoszenia, bez rodowodu, to najczęściej zwierzę z przypadkowego krycia, bez badań rodziców - może wyglądać jak brytyjczyk czy maine coon, ale nikt nie potwierdzi jego zdrowia ani pochodzenia. Kot bez rasy, czyli dachowiec, jest mniej przewidywalny co do wielkości i sierści, ale równie dobry na towarzysza.

Rasy kotów dzieli się najczęściej według sierści: na krótkowłose, półdługowłose i długowłose oraz koty bez sierści. Ten podział podpowiada najwięcej, bo od długości i gęstości sierści zależy, ile czasu zajmie Ci pielęgnacja.

Rasy kotów - tabela najpopularniejszych ras

W tabeli są rasy, które najczęściej widać w polskich domach i hodowlach. Masa dotyczy dorosłego, zdrowego kota. Nazwa rasy prowadzi do jej karty z opisem charakteru, pielęgnacji i zdrowia.

Rasa	Sierść	Masa dorosłego kota	Charakter w skrócie	Na co się przygotować
Kot brytyjski	krótka, gęsta (jest też odmiana półdługowłosa)	kocury ok. 5–8 kg, kotki ok. 3,5–5,5 kg	spokojny, niezależny, dobrze znosi mieszkanie	łatwo tyje - pilnowanie porcji
Maine coon	półdługa	kocury ok. 6–9 kg, kotki ok. 4–6 kg	duży, towarzyski, zwykle dobry z dziećmi	duży, stabilny drapak i czesanie
Ragdoll	półdługa	kocury ok. 6–9 kg, kotki ok. 4–6 kg	duży i bardzo łagodny, lubi być noszony	czesanie 1–2 razy w tygodniu, życie tylko w domu
Kot perski	długa	3–6 kg (kocury wyraźnie cięższe)	cichy, spokojny, domowy	codzienne czesanie i przemywanie oczu
Kot syberyjski	półdługa, bardzo gęsta	kocury ok. 5–8 kg, kotki ok. 4–5,5 kg	aktywny i towarzyski	czesanie 2–3 razy w tygodniu, w linieniu częściej
Kot norweski leśny	półdługa, wodoodporna	kocury ok. 5–8 kg, kotki ok. 3,5–5 kg	spokojny, przyjazny, urodzony wspinacz	wysoki drapak, czesanie (wiosną częściej)
Kot birmański	półdługa	kocury ok. 5–7 kg, kotki ok. 3,5–5 kg	łagodny i towarzyski	źle znosi samotność
Kot syjamski	krótka	kocury ok. 4–6 kg, kotki ok. 2,5–4 kg	bardzo rozmowny i przywiązany do ludzi	źle znosi długą samotność
Kot orientalny	krótka (jest też odmiana długowłosa)	kocury ok. 4–6 kg, kotki ok. 2,5–4,5 kg	towarzyski jak syjam, w wielu umaszczeniach	dużo uwagi i zabawy
Kot rosyjski niebieski	krótka, podwójna	kocury ok. 4–5,5 kg, kotki ok. 3–4 kg	cichy, przywiązany do domowników	nieśmiały wobec obcych, potrzebuje kryjówki
Kot abisyński	krótka	kocury ok. 4–5 kg, kotki ok. 3–4 kg	jeden z najaktywniejszych	mieszkanie urządzone w pionie, codzienne zajęcie
Kot bengalski	krótka	kocury ok. 5–7 kg, kotki ok. 3,5–5 kg	muskularny, bardzo aktywny	codzienna, intensywna zabawa
Kot singapurski	bardzo krótka	kocury ok. 2,5–3,5 kg, kotki ok. 2–2,5 kg	najmniejsza rasa, ciekawski	ciepło i towarzystwo
Kot sfinks	brak (meszek)	3–5 kg	bardzo przylepny	kąpiele, ciepło, ochrona przed słońcem
Kot savannah	krótka	dalsze pokolenia zwykle ok. 5–9 kg; F1–F2 wyraźnie większe	hybryda z serwalem, wysoki i bardzo aktywny	dla doświadczonego opiekuna, sprawdź przepisy

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego kota decydują też rodzice, warunki w hodowli i pierwsze tygodnie w nowym domu.

Koty rasy krótkowłosej - które wybrać?

Krótkowłose rasy kotów wymagają najmniej pielęgnacji: zwykle wystarcza szczotkowanie raz w tygodniu. Różnią się za to temperamentem - od spokojnego „misia” po kota, który potrzebuje zajęcia przez cały dzień.

• Kot brytyjski - krępy, z okrągłą głową i gęstą, pluszową sierścią, najczęściej niebieską. Spokojny i niezależny, dobrze znosi kilka godzin samotności, ale łatwo tyje.
• Kot rosyjski niebieski - smukły, z jednolicie niebieską, srebrzyście połyskującą sierścią i zielonymi oczami. Cichy i przywiązany do domowników, nieśmiały wobec obcych.
• Kot syjamski i kot orientalny - smukłe, o klinowatej głowie i dużych uszach. Syjam ma jasne ciało i ciemne uszy, pyszczek, łapy i ogon, orientalny - niemal dowolne umaszczenie. Oba są bardzo rozmowne, mocno przywiązują się do ludzi i źle znoszą długą samotność.
• Kot abisyński - smukły i muskularny, z krótką, tickowaną sierścią, w której każdy włos ma kilka pasm koloru. Jeden z najaktywniejszych kotów.
• Kot bengalski - muskularny, z sierścią w cętki i rozety jak u lamparta. Bardzo aktywny i inteligentny, często lubi wodę; potrzebuje codziennej, intensywnej zabawy.
• Kot singapurski - najmniejsza uznawana rasa kotów domowych, z ogromnymi oczami i tickowaną sierścią w jednym umaszczeniu.
• Kot egzotyczny - krótkowłosy kuzyn persa: ta sama budowa i płaski pyszczek, ale sierść krótka i gęsta; oczy przeciera się jak u persa.

Aktywnym rasom, jak abisyński, bengalski czy orientalny, nie wystarczy podłoga: potrzebują drogi na wysokości. Jak ją zbudować ze ściennych półek, mostków i drapaków, opisujemy w tekście półki dla kota na ścianie.

Rasy kotów długowłosych i półdługowłosych

Do kotów długowłosych należy przede wszystkim kot perski - spokojny, cichy, o płaskim pyszczku i długiej sierści, którą trzeba czesać codziennie. Większość popularnych „puszystych” ras ma jednak sierść półdługą: maine coon, ragdoll, kot syberyjski, kot norweski leśny i kot birmański. Półdługa sierść filcuje się mniej niż sierść persa, ale w czasie linienia wymaga czesania nawet codziennie.

Porównanie ras długowłosych - ile czasu zajmuje czesanie każdej z nich, która sierść filcuje się najbardziej i czym ją rozczesywać - znajdziesz w przeglądzie rasy kotów długowłosych. Narzędzia dobierzesz w kategorii szczotki i grzebienie dla kota; do sierści z podszerstkiem sprawdza się grzebień Trixie z obrotowymi ząbkami, a do jej wyczesywania w czasie linienia Furminator dla kotów długowłosych.

Koty bez sierści - sfinks, peterbald i donskoj

Koty bez sierści to kilka ras, które łączy brak okrywy albo tylko delikatny meszek na skórze. Najbardziej znany jest sfinks kanadyjski; obok niego hodowane są m.in. peterbald i donskoj. U peterbalda i donskoja brak sierści wynika z innego genu niż u sfinksa - dominującego - i bywa różny nawet u kociąt z jednego miotu: jedne są całkiem łyse, inne mają meszek albo krótką, szorstką sierść. Łysy kot potrzebuje regularnych kąpieli, ciepła i ochrony przed słońcem - i nie chroni przed alergią.

Czym te rasy różnią się wyglądem i charakterem, opisujemy w tekście koty bez sierści.

Duże i małe rasy kotów - jak bardzo się różnią?

Rozpiętość jest większa, niż się wydaje. Najmniejsza uznawana rasa, kot singapurski, waży zwykle 2–3,5 kg, a kocury maine coon i ragdoll - zwykle około 6–9 kg. Duże rasy dojrzewają powoli: maine coon osiąga pełną wielkość orientacyjnie dopiero w wieku 3–5 lat. Do dużych kotów zalicza się też kota syberyjskiego, norweskiego leśnego i brytyjskiego - kocury tych ras ważą zwykle około 5–8 kg.

Duży kot potrzebuje większej kuwety, transportera i stabilnego drapaka. Które rasy są największe i jak urządzić dom dla takiego kota, opisuje tekst największy kot domowy - największe rasy kotów.

Jak wybrać rasę kota do swojego domu?

Zanim zaczniesz szukać hodowli, odpowiedz sobie na kilka pytań - zawężą wybór bardziej niż kolor oczu.

1. Policz czas na pielęgnację. Perski to codzienne czesanie i przemywanie oczu, rasy półdługowłose - czesanie 1–3 razy w tygodniu, krótkowłose - szczotka raz w tygodniu, a sfinks - regularne kąpiele.
2. Sprawdź, ile kot będzie sam. Syjamski, orientalny, birmański i sfinks źle znoszą długie godziny samotności. Brytyjski i rosyjski niebieski radzą sobie lepiej, a każdemu kotu, który zostaje sam na cały dzień, pomaga drugi kot.
3. Dopasuj temperament. Abisyński, bengalski i orientalny potrzebują zajęcia przez cały dzień. Ragdoll, perski i brytyjski są spokojniejsze, ale też potrzebują codziennej zabawy, żeby nie tyć.
4. Pomyśl o dzieciach i innych zwierzętach. Maine coon i ragdoll zwykle dobrze znoszą dzieci; ciężkiego kota dziecko musi umieć podnieść, podpierając mu tylne łapy. Nieśmiałemu rosyjskiemu niebieskiemu trudniej w głośnym domu.
5. Sprawdź alergię przed decyzją. Nie ma kotów hipoalergicznych. Część kotów syberyjskich mniej uczula, ale to nie reguła - reakcję trzeba sprawdzić na konkretnych kotach, zanim zarezerwujesz kocię. Więcej w tekście alergia na kota.
6. Zmierz mieszkanie w pionie. Duży kot potrzebuje wysokiego, ciężkiego drapaka, aktywny - półek i miejsc do wspinaczki.

Rasa to tylko część decyzji. Czy lepszy będzie kot rasowy, czy dachowiec ze schroniska, kocię czy dorosły kot i jak rozpoznać zdrowe kocię, opisuje poradnik jak wybrać kota.

Szukasz kota…	Rasy, które zwykle pasują
spokojnego, do mieszkania	brytyjski, ragdoll, perski, birmański
aktywnego, do zabawy	abisyński, bengalski, orientalny, syjamski
rozmownego i przywiązanego	syjamski, orientalny, sfinks
cichego i dyskretnego	rosyjski niebieski, perski
dużego i łagodnego	maine coon, ragdoll, kot norweski leśny
z małą ilością czesania	brytyjski, rosyjski niebieski, abisyński, syjamski

Kot rasowy z hodowli - na co uważać?

Kociaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w organizacji felinologicznej, która wydaje rodowody - w Polsce działają kluby zrzeszone m.in. w FIFe i w WCF. Rodowód to dowód pochodzenia i warunek, żeby hodowla mogła pokazać wyniki badań kotów rodzicielskich.

• Badania rodziców. W wielu rasach dziedziczą się choroby serca i nerek. Dobra hodowla pokazuje wyniki badań kotów rodzicielskich i mówi, jak często je powtarza.
• Wiek kocięcia. Kocięta trafiają do nowych domów zwykle w wieku około 12 tygodni - zaszczepione, odrobaczone, z książeczką zdrowia i umową.
• Hybrydy z dzikimi kotami. Kot savannah to krzyżówka z serwalem; koty pierwszych pokoleń mogą podlegać przepisom o ochronie gatunków - przed zakupem sprawdź dokumenty i pokolenie kota.
• Cechy, które szkodzą zdrowiu. Bardzo płaski pyszczek utrudnia oddychanie, a zagięte uszy kota szkockiego zwisłouchego wynikają z mutacji, która dotyka chrząstek w całym ciele i sprzyja bolesnym zmianom w stawach. Pytaj hodowcę o zdrowie, nie tylko o wygląd.

Umaszczenie zapisane w rodowodzie bywa zaskakujące: kot orientalny i syjamski mają tę samą budowę, a różni je tylko kolor sierści. Co oznaczają nazwy umaszczeń, takie jak „pointy”, „tabby” czy „szylkret”, wyjaśnia tekst umaszczenia kotów.

Czego potrzebuje kot każdej rasy?

Rasa zmienia rozmiar sprzętu i czas pielęgnacji, ale podstawy są wspólne:

• drapak dla kota dopasowany do wielkości - drapak dla kota dla dużej rasy musi być wysoki i ciężki, np. drapak Barry King o wysokości 158 cm, a dla aktywnej - z kilkoma poziomami do skakania,
• kuwetę co najmniej półtora raza dłuższą niż kot bez ogona i transporter dla kota na jego dorosłą wagę,
• narzędzia do sierści - przy kotach krótkowłosych wystarczy miękka szczotka albo Furminator dla kotów krótkowłosych w czasie linienia,
• zabawki do wspólnej zabawy, np. wędkę teleskopową Trixie - przyda się każdej rasie, od leniwego brytyjczyka po bengala.

Pełną listę z podziałem na „przed przyjazdem” i „pierwszy tydzień” znajdziesz w tekście wyprawka dla kota, a to, ile miesięcznie kosztuje karma, żwirek i weterynarz, rozpisuje poradnik ile kosztuje utrzymanie kota.

Ile żyją koty rasowe?

Koty rasowe żyją zwykle kilkanaście lat, podobnie jak dachowce - orientacyjnie od 10–15 lat (maine coon) do 15–20 lat (kot syjamski). Więcej niż rasa znaczą zdrowie rodziców i waga. Od czego zależy długość życia kota, opisuje tekst ile żyje kot.

Rasy dużych kotów dojrzewają dłużej od małych - kot staje się dorosły nie z dnia na dzień. Co dzieje się z kotem między 6. a 12. miesiącem i kiedy kot jest dorosły, opisujemy w tekście dojrzewanie kota.

Rasy kotów - co zapamiętać

• Kot rasowy to kot z rodowodem; kot „w typie rasy” bez rodowodu to kot o nieznanym pochodzeniu i zdrowiu.
• Najwięcej o codziennej opiece mówi sierść: krótka, półdługa, długa albo jej brak.
• Rasy różnią się wielkością od ok. 2 kg (kot singapurski) do ok. 9 kg (kocury maine coon i ragdoll).
• Nie ma kotów hipoalergicznych - alergię sprawdza się na konkretnym kocie przed decyzją.
• Charakter rasy to tendencja, nie gwarancja - liczą się też rodzice, hodowla i pierwsze tygodnie w domu.

Następny krok: wybierz z tabeli 2–3 rasy, które pasują do Twojego czasu i mieszkania, przeczytaj ich karty, a potem odwiedź hodowle i porozmawiaj z hodowcami o kotach, które już u nich mieszkają.