Zapalenie dziąseł u kota — objawy, przyczyny i kiedy do weterynarza

Zapalenie dziąseł u kota — co to jest?

Zapalenie dziąseł u kota to stan zapalny dziąsła tuż przy zębach, najczęściej wywołany przez płytkę nazębną — miękki nalot bakterii, który twardnieje w kamień. Na początku widać tylko czerwony pasek wzdłuż linii zębów. Nieleczone przechodzi w zapalenie przyzębia: dziąsło się cofa, zęby się chwieją, a kota boli przy każdym kęsie.

Dobra wiadomość: wczesne zapalenie dziąseł zwykle da się opanować, jeśli lekarz usunie przyczynę, a Ty zadbasz o higienę. Jak myć kotu zęby krok po kroku, opisuje poradnik jak dbać o zęby kota — tutaj skupiamy się na tym, jak rozpoznać problem i kiedy jechać do lekarza.

Objawy zapalenia dziąseł u kota

Zdrowe dziąsła kota są różowe i wilgotne, bez zaczerwienionego paska przy zębach. Sygnały, że coś się dzieje:

• czerwona lub ciemnoczerwona obwódka dziąsła wzdłuż zębów, obrzęk;
• krwawienie — ślady krwi na przysmaku, zabawce albo w misce z wodą;
• przykry, gnilny zapach z pyska;
• ślinienie i mokra, posklejana sierść na brodzie;
• zmiana sposobu jedzenia — jedzenie jedną stroną, upuszczanie kawałków, odchodzenie od miski, niechęć do suchej karmy;
• gorsze mycie się i matowa sierść, bo kot myje się pyskiem;
• drapanie łapą przy pysku, kłapanie żuchwą, chudnięcie.

Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu — dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie. Pusta miska nie dowodzi, że w pysku jest dobrze. Gdy kot odchodzi od miski albo wyjada tylko ze środka, łatwo zrzucić winę na naczynie (o tak zwanym zmęczeniu wąsów piszemy w tekście wibrysy u kota) — ale razem z zapachem z pyska albo ślinieniem to sygnał, żeby obejrzeć dziąsła.

Skąd się bierze zapalenie dziąseł u kota?

• Płytka i kamień nazębny — najczęstsza przyczyna. Kamień pod linią dziąsła podtrzymuje stan zapalny, dopóki nie usunie go lekarz.
• Resorpcja zębów — typowo kocia, bolesna zmiana, która niszczy ząb od strony dziąsła; rozpoznaje ją lekarz na zdjęciu RTG (więcej w poradniku o zębach kota).
• Infekcje wirusowe — wirusy kociego kataru potrafią wywoływać owrzodzenia w pysku (patrz koci katar), a zakażenia osłabiające odporność, jak FIV u kota i białaczka kotów, sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym jamy ustnej.
• Wymiana zębów u kocięcia — przejściowe zaczerwienienie dziąseł bywa wtedy normalne, ale krwawienie, przykry zapach i niechęć do jedzenia trzeba pokazać lekarzowi.
• Uraz lub ciało obce — źdźbło, kawałek kości, nitka wbita między zęby.

Która przyczyna dotyczy Twojego kota, ustala lekarz weterynarii — część z nich widać dopiero w badaniu w znieczuleniu.

Zapalenie jamy ustnej u kota — kiedy to coś więcej

U części kotów zapalenie nie kończy się na dziąsłach. Przewlekłe zapalenie dziąseł i jamy ustnej obejmuje też tylną część pyska, przy kątach szczęk — błona śluzowa jest tam żywoczerwona, łatwo krwawi i bardzo boli. Taki kot często przestaje jeść, ślini się, chudnie i unika dotykania głowy.

Kiedy z zapaleniem dziąseł do weterynarza?

Umów wizytę w ciągu kilku dni, gdy widzisz czerwony pasek przy zębach, czujesz przykry zapach albo kot zaczął inaczej jeść. Jedź tego samego dnia, gdy kot przestał jeść — kot nie je od ponad doby (u kota otyłego już po krótszym czasie) albo wymiotuje wielokrotnie — gdy pysk krwawi, kot mocno się ślini albo ma opuchliznę na pyszczku.

Żadnych leków dla ludzi na własną rękę — dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca. Dotyczy to też płukanek do ust, maści i żeli z domowej apteczki — kot połyka wszystko, co trafi mu do pyska.

Kota z bolącym pyskiem lepiej nie wpychać do środka przez wąskie drzwiczki. Wygodniejszy jest transporter dla kota otwierany od góry, np. transporter Trixie Capri z otwieraną górą. Jak oswoić kota z transporterem przed wizytą, opisuje poradnik jak przyzwyczaić kota do transportera.

Co zrobi lekarz przy zapaleniu dziąseł u kota?

Lekarz obejrzy jamę ustną i oceni, jak daleko sięga zapalenie. Pełne badanie zębów i dziąseł u kota zwykle wymaga znieczulenia ogólnego — tylko wtedy da się zajrzeć pod linię dziąseł, zrobić zdjęcia RTG i usunąć kamień. Lekarz może też zlecić badania krwi, w tym testy w kierunku chorób zakaźnych. Plan leczenia i ewentualne kontrole ustala on — nie zmieniaj go na własną rękę.

Jak zapobiegać zapaleniu dziąseł u kota?

Najskuteczniejsze jest regularne szczotkowanie zewnętrznej strony zębów pastą dla zwierząt. Przy zaczerwienionych, krwawiących dziąsłach nie zaczynaj szczotkowania przed wizytą — sprawisz kotu ból i zniechęcisz go na długo. Po leczeniu, gdy lekarz da zielone światło, oswajaj kota stopniowo:

1. Zacznij od dotyku. Przy głaskaniu przesuwaj palcem po policzku i na sekundę unoś wargę.
2. Daj polizać pastę. Pasta o mięsnym smaku, np. pasta Beaphar o smaku mięsa, ma się kotu kojarzyć z przysmakiem.
3. Przejdź na nakładkę. Miękkie nakładki Beaphar na palec są dla kota mniejszą zmianą niż szczoteczka.
4. Dołóż szczoteczkę. Zestaw Trixie do pielęgnacji zębów ma małe główki, które mieszczą się w kocim pysku.
5. Kończ, zanim kot zaprotestuje. Kilkadziesiąt sekund z nagrodą na koniec daje więcej niż walka.

Więcej akcesoriów znajdziesz w dziale pielęgnacja zębów kota, a jako wsparcie — nie zamiennik szczotkowania — sprawdzą się przysmaki dentystyczne dla kota. Kotu seniorowi lekarz zwykle zagląda do pyska przy każdej kontroli, o czym przypomina poradnik jak dbać o kota seniora.

Zapalenie dziąseł u kota — co zapamiętać

• Czerwony pasek przy zębach, przykry zapach i zmiana sposobu jedzenia to sygnały do wizyty.
• Kot, który przestał jeść, krwawi z pyska albo mocno się ślini — do lekarza tego samego dnia.
• Kamień i zmiany pod dziąsłem usuwa i ocenia lekarz, zwykle w znieczuleniu.
• Żadnych ludzkich płukanek, maści ani leków.
• Szczotkowanie po leczeniu i regularne przeglądy chronią przed nawrotem.

Następny krok: przy dziennym świetle unieś kotu na sekundę wargę przy kle i obejrzyj dziąsło. Jeśli zobaczysz czerwony pasek — umów wizytę.