Zapadanie się tchawicy u psa: kaszel jak gęganie i dlaczego szelki zamiast obroży

Co to jest zapadanie się tchawicy u psa?

Zapadanie się tchawicy u psa to choroba, w której chrząstki tchawicy miękną i tracą kształt, więc przy oddechu tchawica spłaszcza się i zwęża. Zdrowa tchawica to rurka utrzymywana przez pierścienie chrząstki w kształcie litery C. Gdy pierścienie słabną, przepływające powietrze drażni zapadające się ściany, a pies kaszle charakterystycznym, suchym kaszlem przypominającym gęganie.

Chorobę nazywa się też zapaścią tchawicy. Zwykle rozwija się powoli, przez miesiące albo lata, a nasila się w sytuacjach, w których pies szybciej i mocniej oddycha albo coś uciska mu szyję.

Które psy są narażone na zapaść tchawicy?

Najczęściej chorują psy ras miniaturowych i małych, w średnim i starszym wieku: yorkshire terrier, chihuahua, szpic miniaturowy, maltańczyk, pudel toy. U części z nich, jak piszemy w kartach ras, chrząstki tchawicy z wiekiem miękną. Objawy nasilają nadwaga, dym w domu, upał i infekcje dróg oddechowych.

Najprostsza rzecz, którą możesz zrobić od razu, to zdjąć psu nacisk z szyi: przy każdym pociągnięciu smyczy obroża naciska na wąski pas tuż nad tchawicą. Na spacery wybierz dobrze dopasowane szelki dla psa z paskiem na piersi. Jak je dobrać, opisujemy niżej. Ogólne problemy zdrowotne małych psów zbiera poradnik małe rasy psów.

Objawy zapadania się tchawicy u psa

Najbardziej typowy jest napadowy, suchy kaszel przypominający trąbienie. Wiele osób opisuje go jako gęganie gęsi. Kaszel pojawia się atakami i ma wyraźne wyzwalacze:

• radość i podekscytowanie, na przykład przy powitaniu albo na widok smyczy,
• pociągnięcie smyczy przypiętej do obroży,
• picie i jedzenie,
• wysiłek, upał, zimne powietrze, dym papierosowy i zapachy w aerozolu.

Między atakami pies często czuje się dobrze. Z czasem może szybciej męczyć się na spacerach, głośniej oddychać, a przy cięższej postaci mieć kłopot ze złapaniem tchu. Wtedy dziąsła mogą zrobić się sine, a to już stan nagły.

Kaszel z tchawicy czy coś innego?

Podobnie brzmi kilka innych problemów. Rozpoznanie stawia lekarz, ale ta tabela pomoże opisać mu, co widzisz:

Objaw	Co to może być
Suchy, gęgający kaszel atakami, przy ekscytacji, smyczy, piciu	zapadanie się tchawicy
Głośne, chrapliwe wciąganie powietrza nosem, wyciągnięta szyja, mija po kilkunastu sekundach	kaszel wsteczny (opisuje go poradnik kaszel wsteczny u psa)
Kaszel po kontakcie z innymi psami, czasem z odkrztuszaniem piany	zakaźne zapalenie tchawicy i oskrzeli, czyli kaszel kennelowy
Kaszel w nocy i po wysiłku u starszego psa, szybsze męczenie się	choroby serca albo płuc (więcej w tekście choroby serca u psa)

Rodzaje kaszlu i to, co powiedzieć lekarzowi, zbiera poradnik kaszel u psa. U małego psa możliwe jest też kilka chorób naraz, na przykład chora tchawica i chore serce, dlatego zmiana charakteru kaszlu to zawsze powód do wizyty.

Pies ma atak kaszlu: co zrobić?

1. Zdejmij nacisk z szyi. Odepnij smycz, a jeśli pies ma na sobie obrożę, poluzuj ją albo zdejmij. Nie podnoś psa za szelki ani za skórę na karku.
2. Uspokój psa. Mów cicho, przestań się bawić, zabierz psa z dala od źródła ekscytacji. Ataki napędza szybki, nerwowy oddech.
3. Przenieś go w chłodne, spokojne miejsce. Bez dymu, odświeżaczy i zapachów kuchennych. W upał zabierz go do chłodnego pomieszczenia.
4. Sprawdź dziąsła. Prawidłowe są różowe i wilgotne. Sine albo bardzo blade dziąsła i oddech z wysiłkiem to wyjazd do lecznicy od razu.
5. Nagraj atak. Krótki film z dźwiękiem pomaga lekarzowi odróżnić kaszel z tchawicy od kaszlu wstecznego i innych chorób, bo w gabinecie pies zwykle nie kaszle.
6. Niczego nie podawaj na kaszel. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę: dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.

Kiedy z psem jechać do weterynarza?

Kiedy	Co widzisz
Natychmiast	trudności z oddychaniem, sine lub bardzo blade dziąsła, oddech z wysiłkiem brzucha, kaszel z krwią, dławienie
Tego samego dnia	kaszel z gorączką powyżej 39,5 °C, osowiałość, brak apetytu, szczenię lub senior
Bez zwłoki, w ciągu kilku dni	kaszel dłużej niż 2–3 dni, nocny albo po wysiłku; napadowy, „gęgający” kaszel u psa miniaturowego to powód do wizyty, a nie do przeczekania

Jak lekarz rozpoznaje i leczy zapaść tchawicy?

Lekarz osłuchuje psa i delikatnie uciska tchawicę na szyi, a u psa z chorą tchawicą często wywołuje to kaszel. Potem zwykle zleca zdjęcie rentgenowskie szyi i klatki piersiowej, czasem badanie w ruchu (fluoroskopię) albo obejrzenie tchawicy od środka kamerą w znieczuleniu. Sprawdza też serce i płuca, bo ich choroby często idą w parze z tchawicą.

Większość psów leczy się bez operacji: lekarz dobiera leki do nasilenia objawów, a opiekun usuwa to, co ataki wywołuje: obrożę, nadwagę, dym, przegrzanie. Przy ciężkiej postaci, gdy leczenie nie wystarcza, możliwy jest zabieg, na przykład założenie stentu do tchawicy. O wyborze metody decyduje lekarz, najlepiej specjalista, który wykonuje takie zabiegi.

Szelki zamiast obroży: jak dobrać szelki dla psa z chorą tchawicą?

Przy zapadaniu się tchawicy obroża służy najwyżej do noszenia adresówki, nigdy do przypinania smyczy. Smycz wpinasz w szelki, które przenoszą nacisk z szyi na klatkę piersiową. Przy wyborze sprawdź trzy rzeczy:

• Pasek na piersi poziomo albo w kształcie litery Y, nisko, na mostku. Nie może podchodzić pod szyję, gdy pies ciągnie.
• Drugi pasek za przednimi łapami, regulowany, tak żeby szelki nie przekręcały się i nie zsuwały na szyję.
• Kółko na smycz na grzbiecie. Szelki z kółkiem tylko z przodu na piersi służą do nauki chodzenia bez ciągnięcia; psu z chorą tchawicą smycz wpinaj w kółko na grzbiecie.

Dla małych psów dobrze sprawdzają się miękkie szelki Trixie Premium Touring z flauszem na podbiciu i regulacją przy brzuchu albo lekkie szelki Trixie Premium One Touch zapinane na klatce piersiowej. Jak zmierzyć psa i dobrać rozmiar, opisuje poradnik szelki dla psa: jak zmierzyć i dobrać, a porównanie obroży i szelek: tekst obroża czy szelki.

Życie z psem z zapaścią tchawicy na co dzień

• Waga. Nadmiarowy tłuszcz uciska drogi oddechowe. Szczupła sylwetka to jedna z najskuteczniejszych rzeczy, które możesz zrobić. Jak ocenić kondycję psa, opisuje poradnik ile powinien ważyć pies.
• Powietrze. Zadbaj o czyste powietrze w domu (bez dymu tytoniowego i odświeżaczy w aerozolu).
• Upał. Pies z chorą tchawicą przegrzewa się szybciej, a gorące powietrze nasila kaszel. Latem spacery rano i wieczorem, w cieniu. Objawy alarmowe opisuje tekst przegrzanie u psa.
• Spokojne powitania. Wracając do domu, przywitaj psa spokojnie, kucając, zamiast podkręcać radość.
• Spacery w tempie psa. Bez długich biegów i ciągnięcia do innych psów; krótsze, częstsze wyjścia.

Czy pies z chorą tchawicą może chodzić na długie spacery?

Tak, jeśli lekarz nie zaleci inaczej, bo ruch jest potrzebny, choćby po to, żeby pies nie tył. Liczy się jednak tempo i warunki. Najlepiej sprawdzają się spokojne spacery węchowe, w których pies idzie swoim tempem i dużo wącha, zamiast szybkich biegów i gonitw z innymi psami. Zimą zaczynaj spacer od kilku minut spokojnego marszu, żeby pies nie wciągał gwałtownie zimnego powietrza, a w mroźne i wietrzne dni skróć wyjścia.

Obserwuj psa po powrocie: jeśli po spacerze długo dyszy, kaszle albo potrzebuje dużo czasu, żeby się uspokoić, wyjście było za długie albo za intensywne. Takie spostrzeżenie warto zapisać i pokazać lekarzowi przy kolejnej wizycie.

Zapadanie się tchawicy u psa: co zapamiętać

• To choroba chrząstek tchawicy, najczęściej u psów ras miniaturowych w średnim i starszym wieku.
• Typowy objaw to suchy kaszel jak gęganie, przy ekscytacji, pociągnięciu smyczy i piciu.
• Sine dziąsła i oddech z wysiłkiem to wyjazd do lecznicy natychmiast.
• Smycz zawsze do szelek z paskiem na piersi, nigdy do obroży.
• Szczupła sylwetka, czyste powietrze i unikanie upału zmniejszają liczbę ataków.

Następny krok: jeśli Twój mały pies gęga przy ekscytacji, przepnij dziś smycz do szelek i nagraj najbliższy atak kaszlu. Z tym nagraniem umów wizytę.