Niewydolność serca u psa: objawy chorób serca i kiedy jechać do lekarza

Niewydolność serca u psa: co to znaczy?

Niewydolność serca u psa to stan, w którym chore serce nie pompuje tyle krwi, ile potrzebuje organizm. Krew zalega w naczyniach, a płyn przesącza się do płuc albo do jamy brzusznej. Stąd kaszel, szybki oddech i męczliwość. Niewydolność nie jest osobną chorobą, tylko skutkiem choroby serca, która zwykle rozwija się latami bez objawów.

Choroby serca u psa dzielą się na kilka grup. Rozpoznanie, która z nich dotyczy Twojego psa, stawia lekarz po badaniu, najczęściej po echu serca:

Choroba	Których psów dotyczy najczęściej	Co się dzieje
Zwyrodnienie zastawki mitralnej	małe i średnie psy w średnim i starszym wieku	zastawka przestaje się szczelnie domykać, część krwi cofa się przy każdym skurczu; lekarz słyszy szmer
Kardiomiopatia rozstrzeniowa	duże i olbrzymie rasy, zwykle dorosłe	mięsień sercowy słabnie i się rozciąga, serce kurczy się coraz słabiej
Wrodzone wady serca	szczenięta i młode psy	nieprawidłowa budowa serca albo naczyń, często wykryta jako szmer na pierwszych szczepieniach
Zaburzenia rytmu	psy w każdym wieku, częściej niektóre rasy	serce bije za wolno, za szybko albo nierówno; bywają omdlenia

Zwyrodnienie zastawki mitralnej uchodzi za najczęstszą chorobę serca u psów. Wiele psów ze szmerem żyje długo bez objawów, dlatego tak ważne są regularne kontrole, a nie tylko reakcja na kaszel.

Objawy chorób serca u psa: na co zwrócić uwagę?

Pierwsze objawy są ciche i łatwo wziąć je za starość. Zwróć uwagę, gdy pies:

• szybciej się męczy: zostaje w tyle na spacerze, siada, nie chce wracać pod górę,
• kaszle, zwłaszcza w nocy, po przebudzeniu albo po wysiłku (kaszel ma wiele przyczyn, a ich rodzaje opisuje poradnik kaszel u psa),
• oddycha szybciej w spoczynku i we śnie, a w nocy jest niespokojny, zmienia miejsce, siada zamiast leżeć,
• mdleje albo traci równowagę po wysiłku czy emocjach,
• ma powiększony brzuch przy chudnącym grzbiecie i udach,
• chudnie i gorzej je, choć porcja się nie zmieniła.

Pies, który kaszle albo szybko się męczy, nie powinien chodzić w obroży, która uciska szyję przy każdym szarpnięciu. Lepiej sprawdzą się wygodne szelki dla psa typu Y albo H, które opierają się na klatce piersiowej i zostawiają szyję wolną.

Jak policzyć oddechy psa we śnie?

Liczba oddechów we śnie to najprostszy domowy pomiar przy chorobie serca, a lekarze często o niego proszą. U zdrowego psa to orientacyjnie poniżej 30 oddechów na minutę.

1. Wybierz spokojny sen. Pies śpi co najmniej kilkanaście minut, nie śni intensywnie, w pokoju nie jest gorąco. Pomiar w czasie ziajania albo zaraz po spacerze nic nie mówi.
2. Patrz na bok psa. Jeden oddech to jedno uniesienie i opadnięcie klatki piersiowej. Nie dotykaj psa, bo obudzony od razu oddycha szybciej.
3. Licz przez 30 sekund i pomnóż przez dwa. Włącz stoper w telefonie i licz w myślach.
4. Zapisuj wynik z datą i godziną. Raz dziennie o podobnej porze wystarczy. Po kilku dniach masz własną normę psa, z którą lekarz porówna kolejne pomiary.

Jeśli kilka kolejnych pomiarów wychodzi powyżej 30 oddechów na minutę, zadzwoń do lecznicy tego samego dnia. U psa z rozpoznaną chorobą serca szybszy oddech we śnie bywa pierwszym sygnałem, że w płucach zbiera się płyn, zanim pojawi się kaszel.

Niewydolność serca u psa: kiedy jechać do weterynarza od razu?

Jedź do lecznicy natychmiast, także w nocy, gdy pies:

• trudności z oddychaniem, sine lub bardzo blade dziąsła,
• oddycha z wysiłkiem w spoczynku, wyciąga szyję, nie może się położyć,
• kaszle i odkrztusza pienistą, różowawą wydzielinę,
• utrata przytomności, zapaść, pies nie może wstać,
• ma nagle mocno powiększony, napięty brzuch.

W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi: powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz. Niczego nie podawaj do picia, jedzenia ani „na uspokojenie”. Jedź. Psa z dusznością przewoź spokojnie, bez ucisku na klatkę piersiową, w chłodnym aucie.

Wizytę w ciągu kilku dni umów, gdy pies od jakiegoś czasu szybciej się męczy, pokasłuje w nocy albo pojedynczo zasłabł, a potem szybko doszedł do siebie.

Szmer w sercu u psa: co oznacza?

Szmer to dźwięk, który lekarz słyszy przez stetoskop, gdy krew przepływa przez serce nieprawidłowo, na przykład przez nieszczelną zastawkę. Sam szmer nie oznacza niewydolności serca. U szczeniaka bywa niewinny i znika z wiekiem, u starszego psa najczęściej jest pierwszym sygnałem zwyrodnienia zastawki.

Po wykryciu szmeru lekarz zwykle proponuje echo serca, czyli USG, które pokazuje, jak duże jest serce i jak pracują zastawki. Od wyniku zależy, czy pies wymaga leczenia już teraz, czy wystarczą kontrole. Zapytaj, co ile wracać na badanie i na jakie objawy reagować wcześniej.

Jak lekarz bada serce psa?

Badanie zaczyna się od osłuchania serca i płuc, oceny dziąseł i tętna. Dalej, zależnie od objawów, lekarz może zlecić:

• echo serca: podstawowe badanie przy szmerze i podejrzeniu kardiomiopatii,
• RTG klatki piersiowej: pokazuje wielkość serca i płyn w płucach,
• EKG albo całodobowy zapis rytmu (Holter): przy omdleniach i nierównym tętnie,
• badania krwi, także te, które pomagają ocenić obciążenie serca, oraz pomiar ciśnienia.

Na wizytę zabierz zapis oddechów we śnie, nagranie kaszlu albo omdlenia telefonem i listę wszystkiego, co pies dostaje. W gabinecie pies często oddycha i zachowuje się inaczej niż w domu.

Które rasy psów częściej chorują na serce?

Choroba serca może dotknąć psa każdej rasy i mieszańca. W niektórych rasach zdarza się jednak częściej, dlatego dobre hodowle badają serca rodziców:

Rasa	Na co zwraca się uwagę
Cavalier king charles spaniel	zwyrodnienie zastawki mitralnej, często już u psów w średnim wieku
Doberman	kardiomiopatia rozstrzeniowa i zaburzenia rytmu
Dog niemiecki	choroby mięśnia sercowego
Bokser	zaburzenia rytmu i wady zastawek
Małe rasy, np. jamnik, yorkshire terrier, chihuahua	zwyrodnienie zastawki u psów w starszym wieku

U psa z rasy z predyspozycją zapytaj lekarza, od jakiego wieku warto robić badanie serca, nawet gdy pies nie ma objawów.

Pies z chorobą serca: jak o niego dbać w domu?

Z chorobą serca wiele psów żyje długo i w dobrej formie. O tym, jak leczyć, decyduje lekarz, a codzienność należy do Ciebie:

1. Podawaj leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz. Regularnie, o stałych porach, bez przerw i bez zmiany dawki na własną rękę. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę: dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca. Sposoby na podanie tabletki opisuje poradnik jak podać tabletkę psu.
2. Licz oddechy we śnie. Codziennie albo tak często, jak zaleci lekarz, i zapisuj wyniki. Zmianę zobaczysz, zanim pies zacznie kaszleć.
3. Dopasuj ruch. Spokojne spacery po płaskim terenie, kilka krótszych zamiast jednego długiego. Bez biegania za piłką i ciągnięcia na smyczy.
4. Pilnuj szczupłej sylwetki. Każdy zbędny kilogram to dodatkowa praca dla serca; jak ocenić kondycję, pokazuje poradnik nadwaga u psa. Gdy pies z chorobą serca chudnie, powiedz o tym lekarzowi.
5. Chroń przed upałem. Pies z chorym sercem gorzej znosi ciepło, więc w lecie spacery wcześnie rano i wieczorem; objawy przegrzania opisuje tekst przegrzanie u psa.
6. Odstaw słone przysmaki. Wędliny, ser żółty, chipsy i resztki ze stołu mają dużo soli. Wybieraj przysmaki bez dodatku soli i odejmuj je od dziennej porcji.

Przy części chorób serca lekarz zaleca dietę o dopasowanym składzie. Sucha karma weterynaryjna dla psa na serce to karma lecznicza: podajesz ją wtedy, gdy zaleci ją lekarz, i nie mieszasz z inną bez jego zgody. Więcej o takich karmach w poradniku karma weterynaryjna dla psa.

• PRO PLAN Veterinary Diets CC Cardio Care: sucha karma lecznicza dla dorosłych psów z chorobą serca. Dla kogo: tylko z zalecenia lekarza, który zna wyniki badań psa. Na co uważać: zmianę karmy wprowadzaj stopniowo przez kilka dni.
• Trixie Comfort Soft Touring szelki dla psa: miękko wyściełane szelki, które nie uciskają szyi. Dla kogo: dla psów kaszlących i ciągnących. Na co uważać: zmierz obwód klatki piersiowej przed zakupem; między szelkami a ciałem mają mieścić się dwa palce.
• Trixie Premium Touring szelki dla psa: lżejsze szelki w wielu rozmiarach. Dla kogo: na codzienne, spokojne spacery. Na co uważać: smycz wpinaj w kółko na grzbiecie, nie na piersi.

Choroba serca bywa też u kotów, ale przebiega inaczej: u kota najczęściej rozpoznaje się kardiomiopatię u kota, która długo nie daje objawów. U starszego psa przegląd serca warto włączyć do stałej opieki. Więcej w poradniku jak zadbać o psiego seniora.

Niewydolność serca u psa: co zapamiętać

• Niewydolność serca to skutek choroby serca, która często latami nie daje objawów; szmer w sercu wymaga dalszej diagnostyki.
• Pierwsze objawy: szybsze męczenie się, kaszel w nocy, szybszy oddech we śnie, niepokój w nocy, omdlenia.
• Zdrowy pies oddycha we śnie wolniej niż 30 razy na minutę; kilka pomiarów powyżej to telefon do lecznicy tego samego dnia.
• Duszność, sine dziąsła, omdlenie albo różowa piana przy kaszlu: jedziesz od razu.
• W domu: leki zgodnie z zaleceniem, liczenie oddechów, spokojny ruch w szelkach, szczupła sylwetka, bez słonych przysmaków.

Następny krok: dziś wieczorem, gdy pies zaśnie, policz jego oddechy przez 30 sekund i zapisz wynik. Jeśli pies jest seniorem albo należy do rasy z predyspozycją, zapytaj na najbliższej wizycie o osłuchanie i badanie serca.