Anemia u kota (niedokrwistość): objawy, przy których jedziesz do lekarza

Co to jest anemia u kota?

Anemia u kota, czyli niedokrwistość, to stan, w którym we krwi jest za mało czerwonych krwinek albo zawartego w nich barwnika przenoszącego tlen. Narządy dostają wtedy mniej tlenu, więc kot słabnie, dużo śpi i szybciej się męczy. Anemia nie jest osobną chorobą, tylko skutkiem czegoś innego: utraty krwi, rozpadu krwinek albo tego, że szpik produkuje ich za mało. Dlatego leczy się przede wszystkim jej przyczynę.

Koty bardzo długo przystosowują się do powoli narastającej anemii. Kot z przewlekłą niedokrwistością potrafi wyglądać na „tylko leniwego”, a w badaniu krwi ma wyniki, przy których człowiek nie wstałby z łóżka.

Anemia u kota: objawy

Najłatwiej zauważyć ją po dziąsłach. Podnieś kotu delikatnie górną wargę przy dziennym świetle: zdrowe dziąsła są różowe i wilgotne, a po krótkim uciśnięciu palcem kolor wraca w czasie poniżej 2 sekund. Przy anemii dziąsła są bladoróżowe, białawe albo szarawe.

Inne objawy niedokrwistości u kota:

• osłabienie i senność: kot dużo śpi, nie chce się bawić, chowa się,
• szybszy oddech i przyspieszone bicie serca, także w spoczynku (jak liczyć oddechy, opisuje tekst kot szybko oddycha),
• gorszy apetyt i chudnięcie,
• nietypowy apetyt: kot liże albo je żwirek, ściany, beton czy ziemię z doniczek,
• żółtawe dziąsła i białka oczu, ciemny mocz: gdy krwinki rozpadają się szybko,
• szukanie ciepła: kot wyleguje się przy kaloryferze bardziej niż zwykle.

Pchły i anemia u kociąt: częsty, a łatwy do uniknięcia problem

Małe kocię ma niewiele krwi, a każda pchła się nią żywi. Przy dużej liczbie pcheł kocię potrafi stracić jej tyle, że niedokrwistość zagraża życiu. Dotyczy to też kotów starszych, wychudzonych i znalezionych na ulicy. Kocię z pchłami, które jest słabe, ma blade dziąsła i jest chłodne w dotyku, to wyjazd do lecznicy od razu.

Pchły najłatwiej znaleźć, czesząc kota nad białym ręcznikiem: gęsty grzebień przeciwpchelny Trixie dla kotów wyczesuje pchły i ich odchody, które na mokrym ręczniku rozmazują się na rdzawo.

Przed anemią z powodu pcheł chroni regularne zabezpieczenie, u kota wyłącznie środkami dla kotów, dobranymi do wieku i masy ciała. Część z nich można stosować dopiero od określonego wieku kocięcia, dlatego przy bardzo młodych i słabych kociętach środek wybiera lekarz. Krople na pchły dla kota i inne formy znajdziesz w dziale krople na pchły dla kota. Produktów biobójczych należy używać z zachowaniem środków ostrożności. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu. Jak dobrać ochronę i dlaczego preparaty dla psów są dla kota groźne, opisuje poradnik zabezpieczenie kota przed pchłami i kleszczami.

Skąd się bierze niedokrwistość u kota?

Lekarz dzieli przyczyny na trzy grupy. Od tego zależy, jakie badania zleci i jak będzie leczył.

Mechanizm	Przykładowe przyczyny	Na co zwrócić uwagę w domu
Utrata krwi	pchły (zwłaszcza u kociąt), urazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, zjedzenie trutki na gryzonie, która zaburza krzepnięcie	czarny, smolisty stolec, krew w kale, siniaki, krwawienie z nosa albo dziąseł (więcej w tekście krew w kale u kota)
Rozpad krwinek	zakażenia przenoszone m.in. przez pchły i w bójkach, zatrucia; cebula, czosnek, por i szczypiorek uszkadzają czerwone krwinki, a objawy niedokrwistości mogą pojawić się dopiero po kilku dniach; leki dla ludzi; u noworodków niezgodność grup krwi z matką	żółtawe dziąsła i białka oczu, ciemny mocz, nagłe osłabienie
Za mało nowych krwinek	przewlekła choroba nerek, przewlekłe stany zapalne, choroby szpiku i nowotwory; wirus białaczki kotów (FeLV) może sprawić, że szpik produkuje za mało czerwonych krwinek	powolne słabnięcie, chudnięcie, starszy wiek, wcześniejsze infekcje

U starszego kota częstą przyczyną jest choroba nerek u kota: chore nerki wytwarzają za mało hormonu, który pobudza szpik do produkcji krwinek. U młodego kota, zwłaszcza wychodzącego, lekarz często sprawdza zakażenia wirusowe: białaczkę kotów (FeLV) i FIV.

Które koty są najbardziej narażone na anemię?

• Kocięta: zwłaszcza z pchłami, z robakami i znalezione na ulicy; mają niewielki zapas krwi.
• Koty wychodzące i niekastrowane kocury: częściej mają pchły, urazy i rany z bójek, przez które przenoszą się zakażenia.
• Koty starsze: częściej chorują na nerki i choroby przewlekłe, które hamują produkcję krwinek.
• Koty z zakażeniem wirusowym: przewlekłe zakażenia osłabiają szpik i odporność.
• Koty niektórych ras: u abisyńskich, bengalskich, singapurskich czy norweskich leśnych opisano dziedziczną chorobę czerwonych krwinek, wykrywaną testem DNA u kotów rodzicielskich.

Jeśli Twój kot należy do kilku grup naraz (na przykład jest starszy i wychodzi), kontrolne badanie krwi raz w roku pozwala wychwycić anemię, zanim da objawy.

Jak lekarz rozpoznaje anemię u kota?

Podstawą jest morfologia krwi: pokazuje, ile jest czerwonych krwinek i jak bardzo spadła ich liczba. Lekarz sprawdza też, czy szpik odpowiada na niedobór i produkuje nowe, młode krwinki. Od tej odpowiedzi zależy dalsza droga: anemia, przy której szpik pracuje, częściej wynika z utraty albo rozpadu krwi, a anemia bez odpowiedzi szpiku zwykle z choroby przewlekłej. Co jeszcze pokazuje badanie i jak przygotować do niego kota, opisuje poradnik badania krwi u kota.

Często potrzebne są też testy w kierunku zakażeń wirusowych, badanie moczu i kału (krew utajona, pasożyty), czasem USG jamy brzusznej. Na wizytę zabierz informacje o odrobaczaniu i ochronie przed pchłami, o tym, co kot mógł zjeść, i o lekach, które dostaje.

Leczenie anemii u kota: na czym polega?

Leczenie zależy od przyczyny: usuwa się pchły i pasożyty, leczy zakażenie, zatrzymuje krwawienie, wspiera chore nerki. Przy ciężkiej anemii kot potrzebuje transfuzji krwi. Zanim ją dostanie, lekarz sprawdza jego grupę krwi, bo u kotów podanie niezgodnej krwi bywa groźne już za pierwszym razem. Dlaczego, wyjaśnia tekst grupy krwi u kotów.

Nie podawaj kotu na własną rękę preparatów z żelazem ani witamin „na krew”. Gdy kotu brakuje żelaza, zwykle przyczyną jest przewlekła utrata krwi, u kociąt najczęściej przez pchły albo robaki, a nie dieta. Leczy się wtedy przyczynę, a nadmiar żelaza szkodzi. Leków dla ludzi też nie podawaj na własną rękę: dla kota część z nich jest trująca.

Kot w trakcie leczenia potrzebuje spokoju i ciepła: legowiska z dala od przeciągów, wody w zasięgu i jedzenia, które chętnie zje. Kontrolne badania krwi pokazują, czy leczenie działa. Nie pomijaj ich, nawet gdy kot wygląda już dobrze.

Kiedy z anemią u kota jechać do weterynarza?

Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu. Dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie. Jedź do lecznicy od razu, gdy:

• sine lub bardzo blade dziąsła, wychłodzenie, kot leży bez reakcji,
• oddychanie z otwartym pyskiem albo z wysiłkiem brzucha (u kota to zawsze stan nagły),
• dziąsła albo białka oczu są żółte, mocz ciemny lub czerwonobrązowy,
• stolec jest czarny i smolisty albo kot krwawi i krew nie chce przestać lecieć,
• zjedzenie trucizny, rośliny trującej dla kota (np. lilii) albo leku dla ludzi,
• kocię z pchłami jest słabe, chłodne i ma blade dziąsła.

Wizytę tego samego dnia albo następnego umów, gdy dziąsła są bledsze niż zwykle, ale kot je i chodzi, gdy od kilku dni dużo śpi i mniej się bawi albo zaczął lizać żwirek czy ściany. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi: powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.

Anemia u kota: co zapamiętać

• Anemia to za mało czerwonych krwinek: objaw innej choroby, nie osobna choroba.
• Najprostszy domowy test: kolor dziąseł przy dziennym świetle; blade, białawe albo szare to sygnał do wizyty.
• U kociąt częstą i groźną przyczyną są pchły. Chroń je środkami dla kotów, dobranymi do wieku.
• Bardzo blade dziąsła, kot bez sił, oddech z otwartym pyskiem, żółte dziąsła albo czarny stolec to wyjazd od razu.
• Żadnego żelaza ani leków dla ludzi na własną rękę: przyczynę ustala badanie krwi.

Następny krok: obejrzyj dziś kotu dziąsła przy oknie i zapamiętaj ich kolor. Wtedy łatwiej zauważysz, gdy zbledną.