Grupy krwi u kotów: co powinien wiedzieć opiekun

Czy zwierzęta mają grupy krwi?

Tak, koty, psy i inne zwierzęta mają własne grupy krwi, inne niż ludzie. U kotów rozróżnia się trzy grupy: A, B i bardzo rzadką AB. Grupa krwi kota nie ma nic wspólnego z ludzką, krew człowieka i kota nie są ze sobą zgodne. U kotów, inaczej niż u psów, grupa krwi ma znaczenie już przy pierwszej transfuzji i przy kojarzeniu kotów w hodowli.

Grupa krwi	Jak często	Co warto wiedzieć
A	zdecydowana większość kotów, zwłaszcza nierasowych	ma słabe naturalne przeciwciała przeciw grupie B
B	rzadziej; częściej w części ras	u kotów rasy brytyjskiej i devon rex grupa B występuje częściej niż u przeciętnych kotów; ma silne przeciwciała przeciw grupie A
AB	bardzo rzadko	nie ma przeciwciał przeciw A ani B, ale przy transfuzji też dostaje krew zgodną

Grupa B zdarza się częściej m.in. u kotów brytyjskich i devon rexów, opisują to poradniki kot brytyjski i devon rex. Dlatego odpowiedzialne hodowle tych ras oznaczają grupę krwi kotów rodzicielskich.

Grupa krwi jest dziedziczna i nie zmienia się przez całe życie kota. Cecha grupy A przeważa nad cechą grupy B, więc kot ma grupę B tylko wtedy, gdy dostał cechę B od obojga rodziców. Z tego powodu dwa koty z grupą A mogą mieć kocię z grupą B, jeśli oba po cichu przenoszą tę cechę. Dlatego sam wygląd rodziców niczego tu nie przesądza.

Dlaczego grupa krwi kota ma znaczenie przy transfuzji?

Kot ma we krwi naturalne przeciwciała przeciw obcej grupie, nawet jeśli nigdy wcześniej nie dostał cudzej krwi. Kot z grupą B ma silne przeciwciała przeciw grupie A: wystarczy niewielka ilość niezgodnej krwi, żeby wywołać groźną reakcję, która może zakończyć się śmiercią. U kota z grupą A reakcja jest zwykle słabsza, ale przetoczone krwinki szybko się rozpadają i transfuzja nie spełnia zadania.

Dlatego przed każdą transfuzją lekarz oznacza grupę krwi kota i zwykle robi próbę zgodności z krwią dawcy. Kot nie ma „uniwersalnego dawcy”: każda transfuzja to krew od kota o zgodnej grupie. Kiedy kot w ogóle potrzebuje transfuzji, opisuje tekst anemia u kota.

Kotka z grupą B i kocięta z grupą A: izoerytroliza noworodków

Grupa krwi ma też znaczenie przy kojarzeniu kotów. Kotka z grupą B, kryta przez kocura z grupą A, może urodzić kocięta z grupą A. Pierwsze mleko kotki, czyli siara, zawiera jej przeciwciała, także te przeciw grupie A. Przez pierwszą dobę życia jelita kocięcia wchłaniają je do krwi, a tam przeciwciała niszczą krwinki kocięcia.

Kocięta rodzą się zdrowe, a objawy pojawiają się zwykle w pierwszych dniach życia:

• kocię przestaje ssać, słabnie i źle przybiera na wadze,
• mocz jest ciemny, czerwonobrązowy,
• dziąsła i błony śluzowe są blade albo żółtawe,
• na końcu ogona może pojawić się zmiana koloru i obumieranie,
• część kociąt umiera nagle, bez wcześniejszych objawów.

Takiemu kocięciu potrzebny jest lekarz od razu. Lepiej jednak do tego nie dopuścić: przed kryciem sprawdza się grupy krwi obojga kotów. Gdy kotka ma grupę B, a kocur A, lekarz albo doświadczony hodowca planuje odsunięcie kociąt od siary i karmienie ich w tym czasie mlekiem zastępczym. Zwykle chodzi o pierwszą dobę życia, a dokładny czas ustala lekarz. Potem kocięta wracają do matki.

Na taki przypadek warto mieć przygotowane mleko dla kociąt i butelkę jeszcze przed porodem, np. mleko w proszku Beaphar Lactol Kitten i zestaw do karmienia kociąt Trixie. Jak przygotować mleko i karmić kocię butelką, opisuje poradnik mleko dla kociąt, a przygotowanie do porodu tekst ciąża u kota.

Jak sprawdzić grupę krwi kota?

Grupę krwi oznacza się z kropli krwi prostym testem w lecznicy, a wynik jest zwykle po kilku minutach. Hodowle robią też test genetyczny, który pokazuje, czy kot z grupą A przenosi cechę grupy B i może ją przekazać kociętom. Oznaczenie grupy krwi warto zrobić:

• kotom ras, w których grupa B zdarza się częściej, oraz każdemu kotu przed kryciem,
• kotu z chorobą przewlekłą, który może kiedyś potrzebować transfuzji,
• przed dużym zabiegiem, przy którym lekarz bierze pod uwagę utratę krwi.

Grupę krwi można oznaczyć przy okazji innych badań. Co jeszcze pokazuje krew kota, opisuje tekst badania krwi u kota.

Czy mój kot może zostać dawcą krwi?

Część lecznic prowadzi listy kotów-dawców, bo krwi dla kotów stale brakuje. Dawcą zwykle może być kot dorosły, ale nie stary, zdrowy, spokojny, w dobrej kondycji i odpowiednio duży (zwykle co najmniej 4 kg, w części lecznic więcej, ale bez nadwagi), szczepiony i z ujemnym testem na zakażenia wirusowe. Szczegółowe warunki ustala lecznica. Jeśli chcesz, żeby Twój kot pomagał innym, zapytaj o to przy najbliższym przeglądzie.

Grupy krwi kotów: co zapamiętać

• Koty mają grupy krwi A, B i rzadką AB; najczęstsza jest A.
• Grupa B zdarza się częściej m.in. u kotów brytyjskich i devon rexów.
• Kot nie ma uniwersalnego dawcy: przed transfuzją zawsze oznacza się grupę i zgodność.
• Kotka z grupą B i kocur z grupą A to ryzyko dla kociąt w pierwszej dobie, więc plan ustala się z lekarzem przed porodem.

Następny krok: jeśli Twój kot jest rasowy albo planujesz kocięta, zapytaj lekarza przy najbliższej wizycie o oznaczenie grupy krwi.