Brzanka sumatrzańska - temperament, stado i towarzystwo w akwarium

Brzanka sumatrzańska - jak wygląda i skąd pochodzi?

Brzanka sumatrzańska (Puntigrus tetrazona, dawniej Barbus albo Puntius tetrazona) to krępa, ruchliwa ryba ławicowa w cztery czarne, pionowe pasy, z czerwonym pyszczkiem i czerwonymi brzegami płetw. Dorasta do zwykle 5–7 cm, żyje zwykle 5–7 lat i pochodzi z wód Sumatry i Borneo. To jedna z najbardziej znanych ryb akwariowych: odporna, łatwa w karmieniu i bardzo żywa.

Ma też opinię „łobuza” - w małej grupie potrafi podskubywać płetwy innym rybom. Dlatego przy brzance najważniejsze są trzy decyzje: wielkość stada, wielkość akwarium i dobór sąsiadów. Jeśli szukasz spokojniejszej ryby ławicowej do mniejszego zbiornika, porównanie gatunków daje poradnik ryby ławicowe do małego akwarium.

Akwarium dla brzanki sumatrzańskiej - wymagania w tabeli

Liczby są orientacyjne i dotyczą stada dorosłych ryb.

Wymaganie	Brzanka sumatrzańska (orientacyjnie)
Dorosła długość	zwykle 5–7 cm
Stado	od 8–10 sztuk
Akwarium	od ok. 100 l, długość od ok. 80 cm
Temperatura wody	ok. 22–26 °C
pH	ok. 6–7,5
Woda	miękka do średnio twardej, toleruje typową kranówkę
Strefa	środkowa i dolna toń
Długość życia	zwykle 5–7 lat

Brzanki dużo pływają, więc liczy się długość zbiornika, nie tylko litry. Akwarium ok. 100 l o długości 80 cm to rozsądne minimum dla stada - jak je urządzić i jakie inne obsady w nim pasują, opisuje akwarium 100 litrów.

Czy brzanka sumatrzańska obgryza płetwy?

Tak - brzanki sumatrzańskie podskubują płetwy innym rybom, zwłaszcza długie i powoli falujące. W naturze żyją w dużych stadach i większość energii zużywają na przepychanki między sobą. W akwarium, gdy jest ich trzy–pięć, ta energia przenosi się na sąsiadów: welony, bojowniki, skalary i gurami tracą fragmenty płetw, a ich rany łatwo się zakażają.

Zachowanie zmienia się w dużym stadzie. Przy od 8–10 sztuk brzanki gonią się i rywalizują głównie między sobą, a inne ryby zostawiają w spokoju - o ile te nie mają długich płetw. Zasady łączenia gatunków (temperament, strefy, wielkość) zebrał poradnik jakie ryby razem w akwarium.

Ile brzanek sumatrzańskich w akwarium?

Brzanki kupuj od razu stadem - od 8–10 sztuk, a w akwarium ok. 100 l najlepiej 10–12. Większa grupa to mniej zaczepek wobec innych ryb, pełniejsze barwy i ciekawsze zachowanie: samce rozkładają płetwy i „tańczą” przed sobą, a stado przeczesuje akwarium jak jedna ryba.

Brzanki naturalne, zielone i albinotyczne pływają razem jak jedno stado, więc liczy się łączna liczba ryb, nie podział na odmiany. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy w akwarium jest razem pięć czy sześć brzanek - niezależnie od kolorów to wciąż „za małe stado”, które szuka zajęcia u sąsiadów. Kupuj więc od razu pełną grupę, jednej odmiany albo mieszaną.

Z kim może pływać brzanka sumatrzańska?

• Dobrze: szybkie ryby podobnej wielkości o krótkich płetwach, np. danio pręgowane; ryby denne - kiryski spiżowe, zbrojnik niebieskopłetwy, bocja karłowata (stado od 6–8 sztuk). W bardzo dużym zbiorniku brzanki bywają trzymane z bocjami - dlaczego bocja wspaniała wymaga jednak kilkuset litrów, wyjaśnia jej karta.
• Ostrożnie: spokojne, drobne ryby ławicowe, np. razbora klinowa czy neonki - brzanki ich zwykle nie atakują, ale w małym akwarium zabierają im pokarm i przestrzeń.
• Nie: ryby długopłetwe i powolne - welony i inne odmiany złotej rybki, bojowniki, skalary, gurami (mają nitkowate płetwy brzuszne), odmiany długopłetwe innych gatunków.
• Nie: kardynałki chińskie - lubią chłodniejszą wodę, 16–22 °C, a długopłetwe odmiany kardynałka są dla brzanek łatwym celem.

Jak urządzić akwarium dla brzanek?

• Długi pas wolnej wody. Rośliny i dekoracje ustaw z tyłu i po bokach, środek zostaw stadu do pływania.
• Korzenie i kryjówki. Dzielą akwarium na strefy i przerywają linię wzroku - słabsze ryby mają gdzie odpocząć. Sprawdzą się np. korzenie winorośli Trixie.
• Twardsze rośliny. Brzanki czasem skubią delikatne liście; dobrze znoszą je rośliny o mocnych, sztywnych liściach.
• Sprawna filtracja. Ruchliwe, żarłoczne stado brudzi wodę szybciej niż spokojna drobnica. Do akwarium ok. 100 l sprawdzi się filtr kubełkowy, np. Fluval 107, albo duży wewnętrzny Fluval U3 (90–150 l według karty); inne modele są w dziale filtracja akwarium.
• Grzałka z termostatem. Brzanka jest rybą tropikalną - ok. 22–26 °C. W akwarium ok. 100 l wystarczy np. grzałka Marina w wariancie 100 W.

Czym karmić brzanki sumatrzańskie?

Brzanki są wszystkożerne i bardzo łakome - zjedzą płatki, granulat, pokarm mrożony i trochę pokarmu roślinnego. Właśnie dlatego łatwo je przekarmić. Karm 1–2 razy dziennie tyle, ile stado zje w 2–3 minuty, a resztki usuwaj. Gdy brzanki rzucają się do pokarmu, ryby wolniejsze mogą nie zdążyć - sypnij porcję w dwóch miejscach. Ile i jak często, opisuje jak karmić ryby akwariowe.

Odmiany brzanki sumatrzańskiej

Obok formy naturalnej w sklepach spotkasz odmiany hodowlane: zielona (mszysta, prawie cała ciemnozielona), albinotyczna (bez czarnych pasów, z jasnymi, czerwonawymi akcentami) i złota. Wymagania i temperament mają takie same - odmiana nie robi z brzanki spokojniejszej ryby.

Brzanka sumatrzańska a inne brzanki - jaka brzanka do akwarium?

„Brzanka” to w sklepach nazwa kilku gatunków z rodziny karpiowatych. Różnią się wielkością i charakterem, więc przed zakupem sprawdź nazwę łacińską:

Gatunek	Dorosła długość (orientacyjnie)	Temperament i uwagi
Brzanka różowa (Pethia conchonius)	zwykle 8–10 cm	znosi chłodniejszą wodę, ok. 18–24 °C; spokojniejsza, ale duża i ruchliwa
Brzanka wiśniowa (Puntius titteya)	ok. 4–5 cm	spokojna, do zarośniętego akwarium ok. 60 l; nie podskubuje płetw
Brzanka odeska (Pethia padamya)	ok. 6–7 cm	spokojna, w stadzie; czerwony pas u samca

Jeśli zależy Ci na spokojnym akwarium z drobnymi rybami, brzanka wiśniowa jest łagodniejsza od sumatrzańskiej. Jeśli lubisz ruch i masz długi zbiornik - sumatrzańska w dużym stadzie będzie najbardziej żywym punktem akwarium.

Rozmnażanie brzanki sumatrzańskiej

Samca odróżnisz po smuklejszym ciele i intensywniejszej czerwieni na pyszczku i płetwach, samicę po pełniejszym brzuchu. Brzanki rozrzucają ikrę wśród drobnolistnych roślin i nie opiekują się potomstwem - same zjadają ikrę, więc w akwarium ogólnym młode przeżywają rzadko. Hodowcy przenoszą parę do osobnego zbiornika z gęstymi roślinami albo siatką nad dnem, a po tarle odławiają rodziców.

Kiedy brzanka sumatrzańska potrzebuje pomocy?

Brzanki są odporne, więc nagła zmiana zachowania zwykle mówi coś o wodzie: ryby stoją przy dnie albo przy powierzchni, bledną, przestają jeść. Najpierw sprawdź temperaturę i zrób testy wody. Gdy woda jest w normie, a ryby chudną, mają białe kropki, nalot albo postrzępione, zaczerwienione płetwy, skontaktuj się z lekarzem weterynarii zajmującym się rybami. Objawy najczęstszych chorób opisuje choroby ryb akwariowych.

Brzanka sumatrzańska - co zapamiętać

• Brzanka sumatrzańska dorasta do zwykle 5–7 cm, żyje zwykle 5–7 lat i jest odporna oraz łatwa w karmieniu.
• Trzymaj ją w stadzie od 8–10 sztuk w akwarium od ok. 100 l, długość od ok. 80 cm.
• W małej grupie podskubuje płetwy innym rybom - duże stado to podstawa spokoju.
• Nie łącz jej z welonami, bojownikami, skalarami ani gurami.
• Dobrzy sąsiedzi to szybkie ryby o krótkich płetwach i ryby denne.

Następny krok: zmierz akwarium i sprawdź, czy nie pływają w nim ryby o długich płetwach. Jeśli zbiornik ma ok. 80 cm i więcej, a sąsiedzi pasują, kup od razu pełne stado brzanek.