Doberman — charakter, pielęgnacja, zdrowie i dla kogo jest ta rasa

Doberman należy do dużych ras — na tle labradora, owczarka niemieckiego i rottweilera opisujemy go w przeglądzie duże rasy psów. Tutaj znajdziesz wszystko o samej rasie: wygląd, charakter, pielęgnację, żywienie, ruch, zdrowie i to, jak wybrać szczeniaka.

Doberman — rasa w skrócie

Grupa FCI	grupa 2 — pinczery i sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła (sekcja pinczery)
Pochodzenie	Niemcy (Turyngia), koniec XIX wieku
Wielkość	duża rasa (26–45 kg)
Masa (orientacyjnie)	psy ok. 40–45 kg, suki ok. 32–35 kg
Wysokość w kłębie	psy 68–72 cm, suki 63–68 cm
Długość życia (orientacyjnie)	10–12 lat
Sierść i pielęgnacja	niska — krótka, przylegająca, bez podszerstka; rękawica raz w tygodniu
Aktywność	bardzo wysoka — codziennie 2 godziny ruchu i regularne szkolenie — to pies do pracy
Na pierwszego psa?	raczej nie — uczy się szybko, ale jest energiczny, czujny i wrażliwy — potrzebuje pewnego, spokojnego przewodnika
Do mieszkania w bloku?	raczej tak — w domu bywa spokojny, jeśli dostaje dużo ruchu i zajęć; zimą marznie, więc to pies do domu, nie do kojca
Do domu z dziećmi?	raczej tak — zwykle bardzo związany z rodziną; młody, rozbrykany doberman może przewrócić małe dziecko

Jak wygląda doberman? Umaszczenie, uszy i ogon

Doberman to duży, smukły i bardzo muskularny pies o niemal kwadratowej sylwetce, długiej szyi i klinowatej głowie. Ma krótką, twardą, lśniącą sierść bez podszerstka. Wzorzec FCI dopuszcza dwa umaszczenia: czarne i brązowe, oba z wyraźnymi rdzawoczerwonymi podpalaniami — nad oczami, na kufie, na piersi, łapach i pod ogonem.

W Polsce przycinanie psom uszu i ogonów dla wyglądu (tzw. kopiowanie) jest zakazane ustawą o ochronie zwierząt, dlatego pies z polskiej hodowli ma naturalne uszy i ogon. Ucho czy ogon skraca się wyłącznie z powodów medycznych, decyzją lekarza weterynarii. Obraz dobermana ze sterczącymi, przyciętymi uszami i krótkim ogonem pochodzi ze starszych zdjęć i z krajów, w których te zabiegi wciąż się wykonuje. Ogłoszenia z „rzadkim” niebieskim albo izabelowatym (płowym) dobermanem traktuj ostrożnie — to umaszczenia spoza wzorca FCI, a rozjaśniony kolor sierści wiąże się u tej rasy ze skłonnością do łysienia i problemów ze skórą.

Doberman — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Doberman jest inteligentny, czujny, energiczny i bardzo przywiązany do swojego człowieka — często chodzi za opiekunem z pokoju do pokoju. Powstał jako pies obronny, dlatego pilnuje domu i bywa nieufny wobec obcych, ale dobrze wychowany nie jest agresywny bez powodu. Jest też wrażliwy: źle znosi krzyk i szorstkie traktowanie, najlepiej uczy się przez nagrody i jasne zasady.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego psa decydują też rodzice, socjalizacja w pierwszych miesiącach i wychowanie.

Dla kogo doberman jest dobrym wyborem: dla aktywnej osoby albo rodziny, która lubi szkolenie i sport z psem — posłuszeństwo, tropienie, bieganie — i chce psa blisko siebie, w domu.

Dla kogo nie: dla domu, w którym pies ma mieszkać w kojcu albo na podwórku (krótka sierść bez podszerstka nie chroni go przed zimnem); dla osoby, która nie ma czasu na codzienne szkolenie; dla kogoś, kto szuka spokojnego psa do krótkich spacerów. Doberman, który się nudzi, szybko znajduje sobie zajęcie — zwykle niechciane.

Pielęgnacja dobermana: sierść, skóra, pazury i łokcie

Krótką sierść dobermana wystarczy raz w tygodniu przeczesać gumową rękawicą, np. Trixie rękawica do wyczesywania dla psa i kota — zbiera martwy włos i nabłyszcza sierść. Inne narzędzia znajdziesz w kategorii szczotka dla psa. Doberman linieje umiarkowanie, bez sezonowych „kłębów”.

• Legowisko. Szczupły pies z wystającymi łokciami i biodrami źle znosi twardą podłogę — leżąc na niej, łatwo nabiera zgrubień i odcisków na łokciach. Wybierz legowisko dla psa z grubym materacem, np. Trixie legowisko ortopedyczne Lino.
• Zimno. W mróz i deszcz na dłuższe spacery przyda się okrycie, np. Trixie płaszcz Iseo. Jak dobrać rozmiar, opisuje ubranka dla psa — jak dobrać rozmiar.
• Pazury skracaj regularnie, a zęby czyść kilka razy w tygodniu (jak dbać o zęby psa).
• Uszy — naturalne, opadające uszy sprawdzaj raz w tygodniu i czyść tylko widoczną część małżowiny.

Czym karmić dobermana?

Doberman powinien być szczupły i dobrze umięśniony — z boku widać zarys ostatnich żeber, z góry wyraźną talię. Dorosłego psa karm suchą karmą dla psa dla ras dużych (w sklepie filtr „Wielkość psa: rasy duże”), np. Brit Premium by Nature Adult Large. Porcję licz według masy i aktywności — pomoże ile karmy dziennie dla psa. Psa pracującego i sportowego karm więcej, ale według kondycji, nie według apetytu.

Szczeniak dobermana rośnie szybko i powinien dostawać karmę dla szczeniąt dużych ras, np. PRO PLAN Large Athletic Puppy Sensitive Digestion, bez dodatków wapnia i witamin na własną rękę (czym karmić szczeniaka). Jak każdy duży pies o głębokiej klatce piersiowej, doberman powinien jeść dwa–trzy mniejsze posiłki dziennie i odpoczywać po jedzeniu, zamiast od razu biegać.

Ile ruchu potrzebuje doberman? Wychowanie i zajęcia

Dorosły doberman potrzebuje orientacyjnie 2 godzin ruchu dziennie i codziennej pracy dla głowy. To pies stworzony do współpracy z człowiekiem, dlatego najbardziej cieszą go:

• szkolenie posłuszeństwa — chodzenie przy nodze, przywołanie, aportowanie; krótkie, ciekawe sesje z nagrodą (jak nauczyć psa komend);
• praca nosem — tropienie, szukanie przedmiotów, spacer węchowy (spacer węchowy);
• sport — bieganie z psem, sport kynologiczny, ale dopiero po zakończeniu wzrostu.

Od szczeniaka ucz go spokoju w domu i przy gościach — doberman ma naturalną skłonność do pilnowania, więc warto nagradzać spokojne zachowanie, zanim zacznie sam decydować, kogo wpuszczać. Socjalizację z ludźmi, psami i miejscami opisuje socjalizacja szczeniaka. U rosnącego psa unikaj forsownych biegów i skoków.

Zdrowie dobermana — na co uważać

Doberman ma kilka poważnych predyspozycji, o które trzeba pytać hodowcę i które powinien znać każdy opiekun:

• Serce. Najważniejsza choroba rasy to kardiomiopatia rozstrzeniowa — choroba mięśnia sercowego, która długo nie daje objawów. Dlatego u dorosłych dobermanów lekarze zalecają regularne badania serca, także u psów, które wyglądają na zdrowe. Szybkie męczenie się, kaszel czy omdlenie to powód do pilnej wizyty.
• Krzepliwość krwi. W rasie występuje dziedziczna choroba von Willebranda, która utrudnia krzepnięcie. Przed planowanym zabiegiem powiedz lekarzowi, że pies jest dobermanem i czy znasz wynik jego testu.
• Kręgosłup szyjny i stawy. Zdarza się niestabilność kręgów szyjnych (tzw. zespół Wobblera) — chwiejny, „pływający” chód tylnych łap — oraz dysplazja stawów biodrowych (dysplazja u psa).
• Tarczyca i skóra. Częściej występuje niedoczynność tarczycy: tycie, ospałość, przerzedzona sierść.

Jak duży pies o głębokiej klatce piersiowej doberman należy też do grupy bardziej narażonej na skręt żołądka. Objaw alarmowy to wzdęty, twardy brzuch i nieudane próby wymiotów (podejrzenie skrętu żołądka) — wtedy jedziesz do lecznicy natychmiast (skręt żołądka u psa).

Jak kupić albo adoptować dobermana odpowiedzialnie

Szczeniaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), który należy do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Pies z takiej hodowli dostaje rodowód, a jego rodzice muszą mieć uprawnienia hodowlane — w wielu rasach także wyniki badań w kierunku chorób dziedzicznych. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: regularne badania serca (Holter i echo serca), test genetyczny w kierunku choroby von Willebranda, prześwietlenie stawów biodrowych, badanie tarczycy.

Ogłoszenie „rasowy, bez rodowodu, rodzice na miejscu” to zwykle pseudohodowla: nikt nie sprawdził zdrowia rodziców, a szczenię może wyrosnąć na psa innej wielkości i o innym charakterze, niż obiecywano. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za szczeniakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Zapytaj o serca w linii. Dobra hodowla wie, ile żyli i na co chorowali przodkowie szczeniąt, i pokaże aktualne badania serca rodziców.
2. Zobacz matkę szczeniąt. Powinna być pewna siebie, spokojna i kontaktowa wobec obcych.
3. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia ze szczepieniami i odrobaczaniem, umowa kupna.
4. Przygotuj dom. Legowisko z grubym materacem, miski, szelki i smycz kup, zanim szczeniak przyjedzie.

Cena szczeniaka zależy od hodowli, linii i dokumentów, dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” szczeniak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Psy tej rasy trafiają też do schronisk i fundacji, w tym do organizacji zajmujących się jedną rasą. Adopcja dorosłego psa ma ważną zaletę: znasz już jego wielkość, charakter i stan zdrowia. Jak wyglądają pierwsze tygodnie, opisuje poradnik o psie ze schroniska.

Wbrew obiegowej opinii doberman nie jest na liście ras psów uznawanych w Polsce za agresywne (rozporządzenie MSWiA z 2003 r., lista bez zmian od tamtej pory), więc zezwolenie gminy nie jest potrzebne. Obowiązki każdego opiekuna — kontrola nad psem w miejscach publicznych i przestrzeganie lokalnych przepisów o smyczy i kagańcu — obowiązują tak samo.

Rasy podobne do dobermana

• Rottweiler — też niemiecki pies stróżujący z podpalaniami, ale cięższy i spokojniejszy; w Polsce jest na liście ras uznawanych za agresywne.
• Owczarek niemiecki — równie chętny do pracy i szkolenia, z gęstym podszerstkiem, który chroni przed zimnem, ale obficie linieje.
• Owczarek belgijski — lżejszy, jeszcze bardziej energiczny pies do pracy i sportu; potrzebuje jeszcze więcej zajęć.

Doberman — co zapamiętać

• Doberman to elegancki, inteligentny i bardzo przywiązany pies obronny — potrzebuje 2 godzin ruchu i codziennego szkolenia.
• Krótka sierść to mało pielęgnacji, ale doberman marznie i potrzebuje miękkiego legowiska — to pies do domu, nie do kojca.
• Najważniejsze w zdrowiu: serce (regularne badania), krzepliwość krwi i skręt żołądka.
• Kupując szczeniaka, pytaj o badania serca rodziców i test w kierunku choroby von Willebranda.
• Doberman nie jest na liście ras uznawanych w Polsce za agresywne.

Następny krok: jeśli doberman pasuje do Twojego dnia, zaplanuj, gdzie będziecie trenować, i poszukaj hodowli, która pokaże aktualne badania serca rodziców.