Kot birmański — charakter, wygląd, pielęgnacja i zdrowie rasy

Kot birmański, nazywany też świętym kotem birmańskim, to półdługowłosy kot o niebieskich oczach i białych „rękawiczkach” na wszystkich czterech łapach. Nie myl go z kotem burmskim — to zupełnie inna, krótkowłosa rasa.

Kot birmański — rasa w skrócie

Uznanie	FIFe (kategoria kotów półdługowłosych, jako „święty kot birmański”), WCF i inne organizacje felinologiczne
Pochodzenie	Francja, lata 20. XX wieku (według legendy — klasztor w Birmie)
Masa (orientacyjnie)	kocury ok. 5–7 kg, kotki ok. 3,5–5 kg
Długość życia (orientacyjnie)	12–16 lat
Sierść i pielęgnacja	niska–średnia — półdługa, jedwabista, z niewielkim podszerstkiem — mało się filcuje; czesanie raz–dwa razy w tygodniu
Aktywność	średnia — lubi zabawę i towarzystwo, ale nie jest nadpobudliwy
Na pierwszego kota?	tak — łagodny, zrównoważony i łatwy w pielęgnacji jak na kota półdługowłosego
Zostaje sam na dzień pracy?	raczej nie — bardzo towarzyski — długą samotność znosi źle, najlepiej z drugim kotem
Do domu z dziećmi?	tak — cierpliwy i przyjazny, dobrze znosi spokojne dzieci i inne zwierzęta

Jak wygląda kot birmański? Rękawiczki, oczy i umaszczenia

Kot birmański to średniej wielkości do dużego, długi i mocno zbudowany kot o okrągłej głowie, zawsze niebieskich oczach, półdługiej jedwabistej sierści i białych łapach. Ma umaszczenie typu colourpoint: jasne ciało i ciemniejsze uszy, maskę na pysku i ogon. Jego znakiem rozpoznawczym są czysto białe „rękawiczki” — na przednich łapach równo ucięte na wysokości palców, a na tylnych przechodzące w białe „ostrogi” z tyłu łapy. Kocury ważą zwykle około 5–7 kg, kotki są lżejsze.

Najczęściej spotkasz koty seal point (ciemnobrązowe końcówki) i blue point (szaroniebieskie), ale wzorzec dopuszcza też końcówki czekoladowe, liliowe, rude, kremowe, szylkretowe i pręgowane. Kocięta rodzą się prawie białe — ciemne końcówki pojawiają się w pierwszych tygodniach i ciemnieją jeszcze przez kilka lat, a białe rękawiczki widać od początku.

Kot birmański — charakter i dla kogo (a dla kogo nie)

Birman jest łagodny, zrównoważony, towarzyski i ciekawy świata. Lubi być blisko ludzi, chodzi za nimi po mieszkaniu i chętnie kładzie się obok, ale zwykle nie jest nachalny. Ma cichy, melodyjny głos — miauczy znacznie mniej niż kot syjamski. Dobrze dogaduje się z dziećmi, psami i innymi kotami i potrafi bawić się aż do starości.

To cechy typowe dla rasy, a nie gwarancja: o charakterze konkretnego kota decydują też rodzice, warunki w hodowli i pierwsze tygodnie w nowym domu.

Dla kogo kot birmański jest dobrym wyborem: dla osoby szukającej pierwszego kota, dla rodziny z dziećmi, dla seniora i dla każdego, kto chce półdługowłosego kota bez wielkich wymagań pielęgnacyjnych.

Dla kogo nie: dla domu, w którym kot całe dni spędzałby sam — birmany źle znoszą samotność i najlepiej czują się w parze. Nie jest też dobrym wyborem dla kogoś, kto szuka bardzo aktywnego, „wysportowanego” kota.

Pielęgnacja kota birmańskiego: czesanie, oczy i białe łapki

Sierść birmana ma mało podszerstka, dlatego rzadko się filcuje — wystarczy czesanie raz albo dwa razy w tygodniu, a w czasie linienia częściej. Najlepiej sprawdza się metalowy grzebień do czesania kota o zaokrąglonych zębach, np. Trixie grzebień z zaokrąglonymi zębami 21 cm, którym przeczeszesz też kryzę i miejsca za uszami. Technikę opisuje jak szczotkować kota.

• Oczy: wydzielinę z kącików przecieraj miękką chusteczką, np. Trixie chusteczki Eye Care, osobną do każdego oka. Jak robić to bezpiecznie, opisuje jak czyścić kotu uszy i oczy.
• Białe łapki szybko się brudzą — przetrzyj je wilgotną ściereczką; kąpiel zwykle nie jest potrzebna.
• Pazury skracaj, gdy zaczynają zaczepiać o tkaniny (jak obciąć kotu pazury).
• Zęby: przyzwyczajaj kota do oglądania pyszczka od małego — choroby dziąseł to częsty problem kotów w średnim wieku (jak dbać o zęby kota).

Czym karmić kota birmańskiego?

Kot birmański nie ma szczególnych wymagań żywieniowych. Kocięciu podawaj karmę dla kociąt (karma dla kociąt), a dorosłemu kotu suchą karmę dla kota i karmę mokrą z wyraźnym udziałem mięsa. Birmany lubią jeść i po kastracji łatwo tyją, dlatego porcję licz według masy i aktywności (ile karmy dla kota), a przysmaki wliczaj do dziennej porcji.

Pod półdługą sierścią nadwagę łatwo przeoczyć — oceniaj kondycję dotykiem, a jeśli kot przybiera, sięgnij po wskazówki z poradnika nadwaga u kota.

Zabawa i mieszkanie dla kota birmańskiego

Birman nie potrzebuje dużo miejsca, ale potrzebuje towarzystwa i codziennej zabawy. Wystarczą 2–3 krótkie sesje dziennie z wędką albo piłeczką oraz zabawka na smakołyki na czas, gdy zostaje sam, np. Trixie Turn Around. Ciekawy świata kot chętnie obserwuje dom z półki — wystarczy mu stabilna wieża dla kota średniej wysokości, np. Trixie wieża Arma 98 cm.

• Ciepłe miejsce: birmany uwielbiają ciepło; legowisko dla kota zawieszone na kaloryferze, np. Trixie legowisko na kaloryfer, szybko staje się ulubionym miejscem.
• Drugi kot: jeśli pracujesz poza domem, rozważ dwa koty — jak je ze sobą zapoznać, opisuje drugi kot w domu.
• Tylko w domu: ufny, łagodny kot nie powinien wychodzić sam; świat zewnętrzny może poznawać na zabezpieczonym balkonie (kot domowy czy wychodzący).

Zdrowie kota birmańskiego — na co uważać

Kot birmański uchodzi za stosunkowo zdrową rasę, ale opisuje się u niego kilka predyspozycji, o które warto zapytać hodowcę i lekarza weterynarii:

• Kardiomiopatia przerostowa (HCM) — choroba mięśnia sercowego, która występuje u wielu ras; podstawą jest okresowe badanie USG serca kotów hodowlanych.
• Martwica rogówki — choroba oka, przy której na rogówce pojawia się brązowa albo czarna plamka, a oko łzawi i jest mrużone; opisywana częściej m.in. u birmanów i kotów perskich. Wymaga wizyty u lekarza weterynarii.
• Wrodzony brak sierści u kociąt (hipotrychoza) — rzadka wada dziedziczna, którą wykrywa test DNA rodziców.

Kot długo ukrywa chorobę, a choroba serca może przez lata nie dawać objawów. Dorosłego kota warto co roku zabrać na przegląd do lekarza weterynarii, który zdecyduje, czy potrzebne są dodatkowe badania.

Jak kupić albo adoptować kota birmańskiego odpowiedzialnie

Kociaka rasowego szukaj w hodowli zarejestrowanej w organizacji felinologicznej, która wydaje rodowody — w Polsce działają kluby zrzeszone m.in. w FIFe (np. Felis Polonia) i w WCF. Rodowód to dowód pochodzenia i warunek, żeby hodowla mogła pokazać wyniki badań kotów rodzicielskich. Przed rezerwacją poproś o wyniki badań rodziców — w tej rasie najważniejsze są: badanie USG serca w kierunku HCM, powtarzane co jakiś czas, test DNA w kierunku wrodzonej hipotrychozy, oznaczenie grupy krwi, ważne przy doborze par.

Kot „w typie rasy”, bez rodowodu, z ogłoszenia to najczęściej zwierzę z przypadkowego krycia, bez badań rodziców. Rodowód nie jest „papierem dla wystawców” — to jedyny dowód, że za kociakiem stoi kontrolowana hodowla.

1. Sprawdź, czy to na pewno birman. Ogłoszenie „kot birmański” bywa pomyłką z kotem burmskim albo opisem kota syjamskiego mieszańca. Rodowód rozstrzyga, nie zdjęcie.
2. Zobacz matkę kociąt i warunki. Kocięta powinny wychowywać się w domu, wśród ludzi i codziennych odgłosów.
3. Nie odbieraj kociaka za wcześnie. Rasowe kocięta zwykle zostają w hodowli do ukończenia około 12–13 tygodni, kiedy są już zaszczepione i nauczone korzystania z kuwety.
4. Sprawdź dokumenty. Rodowód, książeczka zdrowia ze szczepieniami, umowa kupna, wyniki badań rodziców. Pierwsze dni w domu opisuje opieka nad kociakiem w nowym domu.

Cena kociaka zależy od hodowli, linii i przeznaczenia (kot do domu czy do dalszej hodowli), dlatego jej nie podajemy. Podejrzanie tani „rasowy” kociak to sygnał ostrzegawczy, nie okazja. Koty rasowe trafiają też do fundacji i domów tymczasowych — zwykle dorosłe, oddane z powodu alergii, przeprowadzki albo zakończenia hodowli. U dorosłego kota znasz już charakter i stan zdrowia. Jak pomóc mu się zaaklimatyzować, opisuje poradnik o kocie ze schroniska.

Rasy podobne do kota birmańskiego

• Ragdoll — też półdługowłosy, z niebieskimi oczami i ciemnymi końcówkami, ale większy i cięższy; białe łapy ma tylko w odmianach mitted i bicolour.
• Kot syjamski — ma podobne umaszczenie colourpoint i niebieskie oczy, ale jest krótkowłosy, smukły i znacznie głośniejszy.
• Kot syberyjski — kot w typie syberyjskim zwany Neva Masquerade też ma ciemne końcówki i niebieskie oczy, ale syberyjczyk jest krępy, bardzo gęsto owłosiony i dużo bardziej żywiołowy.

Kot birmański — co zapamiętać

• Kot birmański to łagodny, towarzyski kot o niebieskich oczach i białych rękawiczkach na wszystkich czterech łapach.
• To nie to samo co kot burmski — burmski jest krótkowłosy i ma złote oczy.
• Jedwabista sierść rzadko się filcuje; wystarczy czesanie raz–dwa razy w tygodniu i przecieranie oczu.
• Źle znosi samotność — przy pracy poza domem lepiej wziąć dwa koty.
• Pilnuj wagi po kastracji i pytaj hodowcę o badania serca rodziców.

Następny krok: zanim zarezerwujesz kociaka, zastanów się, ile godzin dziennie kot będzie sam — i przygotuj ciepłe miejsce do spania przy oknie.