Kotnik i narybek — jak uratować młode ryby przed zjedzeniem

Kotnik dla ryb — co to jest i kiedy się przydaje?

Kotnik dla ryb to mały pojemnik z siatki albo przezroczystego plastiku, który zawiesza się w akwarium, żeby oddzielić rodzącą samicę albo narybek od dorosłych ryb. Woda w kotniku jest ta sama co w zbiorniku — ma tę samą temperaturę i skład — ale dorosłe ryby nie mają do młodych dostępu. Bez takiej ochrony większość narybku żyworódek zostaje zjedzona w pierwszych godzinach.

Kotnik przydaje się przede wszystkim przy żyworódkach — gupikach, platkach, mieczykach i molinezjach (żyworódki: molinezje, mieczyki i platki). Czasem służy też do chwilowego odizolowania ryby, która jest przeganiana przez inne. Podstawy prowadzenia akwarium opisuje akwarystyka dla początkujących.

Jaki kotnik wybrać? Rodzaje kotników

• Kotnik siatkowy — ramka z drobną siatką, przez którą swobodnie przepływa woda. Dobrze sprawdza się jako odchowalnia dla podrastających młodych, bo woda w nim nie stoi. Przykład: Marina Kotnik siatkowy. Uwaga: najmniejszy narybek niektórych gatunków może się przeciskać przez większe oczka — sprawdź to przy pierwszym użyciu.
• Kotnik z przegrodami — przezroczysty pojemnik podzielony przegrodą, wygodny do krótkiego oddzielenia samicy przed porodem. Przykład: Marina Kotnik 2w1, który według producenta ma dwie przegrody.
• Kotnik z dzielnikiem na dwie części — pozwala trzymać osobno dwie samice albo samicę i młode. Przykład: Marina Multi Breeder z dzielnikiem środkowym.

Siatki do bezpiecznego przekładania ryb i inne drobne akcesoria są w dziale akcesoria akwarystyczne.

Ile młodych rodzi samica i jak często?

U gupika, platki i mieczyka ciąża trwa zwykle ok. 4 tygodni, a jeden poród to zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu młodych — u dużych samic molinezji i mieczyków nawet ponad sto. Samice rodzą co kilka tygodni, bo jedno krycie wystarcza samicy na kilka kolejnych miotów. Dlatego kotnik przydaje się wielokrotnie, a plan na nadmiar młodych warto mieć przed pierwszym porodem.

Jak użyć kotnika przy porodzie — krok po kroku

1. Rozpoznaj zbliżający się poród. Samica ma mocno zaokrąglony brzuch i wyraźną, ciemną plamkę ciążową, często chowa się w roślinach. Jak wygląda to u gupika, opisuje poradnik gupik — rozmnażanie.
2. Zawieś kotnik w akwarium, w miejscu z ruchem wody, ale nie tuż przy wylocie filtra. Woda w kotniku ma być taka sama jak w zbiorniku.
3. Przenieś samicę delikatnie — miękką siatką, np. Marina Drobna siatka Fine Mesh, albo kubkiem razem z odrobiną wody z tego samego akwarium.
4. Trzymaj ją w kotniku jak najkrócej — tuż przed porodem, a po porodzie samica wraca do akwarium. Zamknięcie w ciasnym pojemniku na wiele dni to dla samicy duży stres.
5. Po porodzie oddziel młode od matki — samica też zjada swój narybek.
6. Codziennie usuwaj resztki pokarmu z kotnika — w małej przestrzeni szybko psują wodę.

Kotnik czy gęste rośliny — jak inaczej ratować narybek?

Najbardziej naturalną ochroną są gęste rośliny: kępy mchu i drobnolistnych roślin przy dnie i tafli. Samica rodzi bez stresu, a część młodych ukrywa się i przeżywa bez Twojej pomocy. Kryjówki dają też sztuczne rośliny, np. drobnolistna Marina Anacharis — więcej w dziale dekoracje akwariowe. O roślinach żywych piszemy w poradniku rośliny akwariowe.

Gdy chcesz odchować dużo młodych, najlepszy jest osobny, mały zbiornik z łagodnym filtrem gąbkowym i grzałką. Woda w nim jest stabilniejsza niż w kotniku, a narybek ma więcej miejsca. Taki zbiornik musi być dojrzały — zasady startu opisuje dojrzewanie akwarium, a jak urządzić łagodny filtr dla drobnych zwierząt — filtr gąbkowy do akwarium. Jak wygląda odchów u bojowników, które budują gniazdo z piany, opisuje rozmnażanie bojowników.

Karmienie narybku — czym i jak często?

Narybek karmisz 3–5 razy dziennie, bardzo małe porcje. Młode rosną szybko i mają mały żołądek, więc potrzebują jedzenia często, ale tak, żeby nic nie zostawało na dnie.

• Pokarm dla narybku albo zwykłe płatki roztarte w palcach na drobny pył — młode żyworódek od pierwszego dnia jedzą pokarm suchy.
• Świeżo wyklute larwy solowca (artemii) — akwaryści hodują je sami i podają jako pokarm żywy, który przyspiesza wzrost. Drobne pokarmy mrożone i zasady ich rozmrażania opisuje tekst pokarm mrożony dla ryb.
• Resztki usuwaj po każdym karmieniu i rób częstsze, małe podmiany wody o tej samej temperaturze — jak, opisuje podmiana wody w akwarium.

Narybek potrzebuje tej samej, stałej temperatury co dorosłe ryby — w małym zbiorniku do odchowu narybku pilnuje jej mała grzałka i termometr, o których piszemy w poradniku jaka grzałka do akwarium. Młode najszybciej rosną w pierwszych tygodniach życia: przy regularnym karmieniu i czystej wodzie z dnia na dzień widać różnicę, a przy głodzie i złej wodzie wzrost staje i młode łatwiej chorują. Porcje i rodzaje pokarmu dla dorosłych ryb opisuje poradnik jak karmić ryby akwariowe.

Kiedy narybek może wrócić do akwarium?

Młode wypuszczasz do zbiornika z dorosłymi, gdy młode nie mieszczą się już w pyszczku dorosłych ryb — zwykle po kilku tygodniach. Narybek rośnie nierówno, więc wypuszczaj najpierw największe sztuki, a mniejsze zostaw jeszcze w kotniku. Policz też obsadę: każda partia młodych to dodatkowe ryby w tym samym litrażu — ile ich zmieści akwarium, liczy ile ryb w akwarium.

Nadmiar młodych oddaj innemu akwaryście albo do sklepu akwarystycznego — najlepiej umów się zawczasu. Narybku nigdy nie wypuszczaj do stawu, rzeki ani jeziora: ryby akwariowe to gatunki obce dla naszej przyrody.

Kotnik i narybek — co zapamiętać

• Kotnik oddziela rodzącą samicę albo młode od dorosłych ryb, które zjadają narybek.
• Samica siedzi w kotniku jak najkrócej — tuż przed porodem.
• Do odchowu lepszy jest kotnik siatkowy, gęste rośliny albo osobny, dojrzały zbiornik.
• Narybek karmisz 3–5 razy dziennie, bardzo małe porcje, a resztki usuwasz.
• Młode wracają do akwarium, gdy nie mieszczą się w pyszczkach dorosłych.

Następny krok: jeśli w akwarium masz samice żyworódek, przygotuj kotnik i drobny pokarm zawczasu — poród zwykle zaskakuje w najmniej wygodnym momencie.