Hodowla artemii (solowca): jak wylęgać żywy pokarm dla narybku

Artemia, czyli solowiec: co to jest?

Artemia (solowiec, Artemia salina, Artemia franciscana) to mały skorupiak ze słonych jezior, którego suche jaja da się kupić i w ciągu zwykle 18–36 godzin wylęgnąć w domu. Świeżo wyklute larwy, nazywane naupliusami, mają ok. 0,4–0,5 mm, są pomarańczowe od zapasu żółtka i ruszają się w wodzie, dlatego narybek chętnie je łapie. To jeden z najpopularniejszych pierwszych pokarmów żywych dla młodych ryb.

Hodowla artemii to w praktyce wylęganie larw z jaj, a nie chów dorosłych zwierząt. Dorosła artemia, którą znasz z kostek mrożonych, to pokarm dla dorosłych ryb. Opisuje go pokarm mrożony dla ryb. Do wylęgarni wystarczy butelka, słona woda, ciepło, światło i napowietrzacz do akwarium, np. mała pompka Marina Air Pump 50.

Co jest potrzebne do wylęgarni artemii?

• Pojemnik ze zwężonym dnem: najprościej plastikowa butelka 1–2 l odwrócona szyjką w dół, z odciętym spodem. W lejku powietrze miesza jaja i nie pozwala im opadać.
• Napowietrzanie: pompka, wężyk Marina i opcjonalnie kamień napowietrzający. Napowietrzanie ma być mocne, żeby jaja stale krążyły w wodzie. Jeśli pompka stoi niżej niż wylęgarnia, wstaw na wężyk zawór zwrotny albo poprowadź wężyk pętlą ponad poziom wody.
• Sól: kuchenna niejodowana, bez dodatków przeciwzbrylających, albo sól morska do akwarium.
• Ciepło: woda ok. 25–28 °C. W chłodnym mieszkaniu pomoże mała grzałka Marina Mini z regulacją od 20 do 28 °C, włożona do większego naczynia z wodą, w którym stoi butelka, i termometr.
• Światło: lampka biurkowa albo jasne miejsce; przy stałym oświetleniu larwy wykluwają się sprawniej.
• Bardzo drobne sitko: do odcedzenia larw; zwykłe sitko kuchenne ma za duże oczka.
• Jaja artemii: suche cysty z dobrego źródła; świeże wykluwają się znacznie lepiej niż stare.

Wylęganie artemii krok po kroku

1. Przygotuj słoną wodę. Rozpuść ok. 25–30 g soli na litr wody, czyli mniej więcej półtorej płaskiej łyżki na litr. Wlej do butelki 1–1,5 litra.
2. Ustaw temperaturę. Woda ma mieć ok. 25–28 °C. Zmierz ją przed wsypaniem jaj.
3. Włącz napowietrzanie. Wężyk wsuń do samego dna lejka, żeby powietrze mieszało całą wodę.
4. Wsyp jaja. Zacznij od płaskiej szczypty na litr. Ile dokładnie, podaje producent na opakowaniu. Za dużo jaj w małej wodzie = mało tlenu i słaby wylęg.
5. Zapal światło. Ustaw lampkę przy butelce i zostaw wylęgarnię w spokoju.
6. Poczekaj. Larwy wykluwają się zwykle po 18–36 godzinach, w cieplejszej wodzie szybciej. Woda zabarwia się na pomarańczowo.
7. Zbierz larwy. Wyłącz powietrze i odczekaj kilka minut, aż puste skorupki wypłyną na górę, a larwy zbiorą się w dolnej, oświetlonej części lejka.
8. Odcedź i opłucz. Zlej dolną część wody wężykiem przez bardzo drobne sitko, a larwy opłucz słodką wodą, zanim podasz je rybom.

Żeby mieć świeże larwy codziennie, prowadź dwie wylęgarnie i nastawiaj je na zmianę co dobę.

Jak podać larwy artemii narybkowi?

Opłukane larwy podawaj pipetą albo łyżeczką prosto w miejsce, gdzie trzyma się narybek. W słodkiej wodzie artemia żyje tylko kilka godzin, więc porcja ma zniknąć szybko, bo resztki opadają na dno i psują wodę. Narybek karmi się 3–5 razy dziennie bardzo małymi porcjami, a resztki usuwa po każdym karmieniu, jak opisuje kotnik i narybek: karmienie narybku.

Kiedy zacząć? Świeżo wyklute larwy ryb przez pierwsze dni żywią się zapasem z woreczka żółtkowego. Artemię podaje się, gdy narybek zacznie swobodnie pływać. Najmniejsze młode niektórych gatunków, np. bojowników i razbor galaxy, na początku nie mieszczą jeszcze naupliusów w pyszczku i potrzebują drobniejszego pokarmu. U bojowników opisuje to rozmnażanie bojowników. Młode żyworódek od pierwszego dnia jedzą też pokarm suchy, więc artemia jest dla nich dodatkiem przyspieszającym wzrost.

Larwy są najbardziej wartościowe zaraz po wykluciu, gdy mają jeszcze zapas żółtka. Podawaj je jak najszybciej, najlepiej w ciągu kilku godzin: już po ok. 8 godzinach larwa linieje, zużywa zapas żółtka i staje się większa, ale mniej pożywna.

Dlaczego artemia się nie wykluwa? Najczęstsze błędy

• Za zimno. Poniżej zalecanej temperatury wylęg trwa dużo dłużej albo prawie nie ruszy.
• Za mało powietrza. Jaja opadają na dno i duszą się, a napowietrzanie ma mieszać całą wodę.
• Zła sól albo zła ilość. Sól z jodem i dodatkami bywa winna słabego wylęgu; za słaba albo za mocna solanka też.
• Stare albo zawilgocone jaja. Cysty przechowuj szczelnie zamknięte, w suchym i chłodnym miejscu.
• Za dużo jaj. Gęsta zawiesina zużywa tlen i psuje wodę. Po zapachu poznasz, że wylęgarnię trzeba wylać i umyć.

Wylęgarnię po każdej porcji opłucz gorącą wodą bez detergentów. Nigdy nie wlewaj słonej wody z wylęgarni do akwarium słodkowodnego.

Jak przechowywać jaja artemii?

Otwarte opakowanie z jajami zamykaj szczelnie po każdym użyciu i trzymaj w suchym, chłodnym miejscu, bo wilgoć z powietrza sprawia, że jaja „budzą się” za wcześnie i przestają się wykluwać. Do wylęgarni odsypuj porcję suchą łyżeczką, nigdy mokrą. Gdy kolejne porcje wykluwają się coraz słabiej mimo dobrej temperatury i soli, kup nowe opakowanie. Larw nie przechowuj na zapas: lepiej nastawić mniejszą porcję częściej niż karmić narybek larwami sprzed kilku dni.

Artemia, rozwielitki czy mrożonka: co dla jakich ryb?

Pokarm	Dla kogo	Uwagi
Świeżo wyklute larwy artemii	narybek, który już pływa; bardzo małe ryby	hodowla w domu, 1–2 dni; podawać od razu
Rozwielitki	podrośnięty narybek, małe i średnie ryby	hodowla w domu, na zewnątrz albo w beczce
Artemia mrożona (dorosła)	dorosłe ryby małe i średnie	urozmaicenie kilka razy w tygodniu
Pokarm suchy dla narybku	młode żyworódek od pierwszego dnia	drobny pył; resztki od razu usuwać

Jak przygotować tarlisko i co dzieje się z ikrą, zanim narybek będzie gotowy na artemię, opisuje tarło ryb akwariowych. Larwy artemii przydają się też przy odchowie narybku ryżanki japońskiej, czyli medaki.

Czy można wyhodować dorosłą artemię w domu?

Można, ale to osobna hodowla: większy zbiornik ze słoną wodą, stałe napowietrzanie, karmienie drobnym pokarmem roślinnym i kilka tygodni czekania. Dla większości akwarystów nie ma to sensu: dorosłą artemię łatwiej kupić mrożoną albo podawać rybom inny pokarm żywy. Wylęganie larw z jaj to proces na jedną-dwie doby i wokół niego zbudowany jest ten poradnik.

Hodowla artemii: co zapamiętać

• Artemię wylęga się z suchych jaj w słonej wodzie: ok. 25–30 g soli na litr wody, ok. 25–28 °C, mocne napowietrzanie i światło.
• Larwy wykluwają się zwykle po 18–36 godzinach; przed podaniem odcedź je i opłucz słodką wodą.
• Podawaj je narybkowi, który już swobodnie pływa, małymi porcjami 3–5 razy dziennie.
• W słodkiej wodzie larwy żyją tylko kilka godzin, więc resztki usuwaj.
• Dwie wylęgarnie nastawiane na zmianę dają świeży pokarm każdego dnia.

Następny krok: nastaw pierwszą wylęgarnię 2–3 dni przed planowanym tarłem albo porodem. Zdążysz sprawdzić, czy jaja się wykluwają, zanim narybek będzie głodny.