Mowa ciała papugi: czubek, źrenice, pióra i postawa

Mowa ciała papugi to czubek, oczy, pióra, postawa, ogon i dźwięki, czytane zawsze razem. Lekko napuszona papuga, która stoi na jednej nodze i cicho zgrzyta dziobem, jest spokojna; smukła, z piórami przylegającymi do ciała i szeroko otwartymi oczami, boi się; otwarty dziób, syk i rozłożony ogon to ostrzeżenie przed ugryzieniem. Napuszona papuga, która śpi w ciągu dnia, nie odpoczywa, tylko często jest chora. Wtedy liczy się wizyta u lekarza weterynarii.

Jak czytać mowę ciała papugi?

• Patrz na całego ptaka. Napuszone pióra znaczą co innego u papugi przed snem, a co innego u papugi, która w południe siedzi na dnie klatki.
• Zwracaj uwagę na zmianę. Najwięcej mówi zachowanie inne niż zwykle: cicha papuga, która zaczyna krzyczeć, albo gadatliwa, która milknie.
• Pamiętaj o gatunku. Nimfa „mówi” czubkiem, papużka falista głosem i ruchem głowy, duże papugi także źrenicami i piórami na karku.
• Ucz się swojego ptaka. Przez tydzień zapisuj, co robi papuga przed jedzeniem, przed snem i gdy podchodzisz do klatki. Po kilku dniach zobaczysz stałe wzory.

Opis zachowań poszczególnych gatunków znajdziesz w poradnikach papużka falista, kompletny poradnik opieki i nimfa, kompletny poradnik opieki.

Co znaczą sygnały papugi? Tabela

Sygnał	Co zwykle znaczy	Co zrobić
lekko napuszone pióra, jedna noga schowana	spokój, odpoczynek	nic, nie budź ptaka
rozdrabnianie drewna, zwisanie głową w dół, zabawa	zadowolenie, zajęcie	dbaj o zapas zabawek dla papug do niszczenia
szybkie napuszenie i otrząśnięcie się	„reset” po czyszczeniu piór albo emocjach	nic, to normalne
pióra przylegające do ciała, smukła sylwetka, oczy szeroko otwarte	strach, czujność	zatrzymaj się, odsuń rękę, poszukaj, co przestraszyło ptaka
otwarty dziób w stronę ręki, syk, odchylanie się do tyłu	„zostaw mnie”, ostrzeżenie	zatrzymaj rękę i odsuń ją spokojnie
nastroszone pióra na karku, rozłożony ogon, skrzydła odsunięte od ciała	silne pobudzenie, obrona miejsca	nie wkładaj ręki do klatki, poczekaj, aż ptak się uspokoi
głowa schylona, nastroszone pióra na głowie	prośba o drapanie	drap delikatnie głowę i kark, nie grzbiet
ciche zgrzytanie dziobem wieczorem	rozluźnienie przed snem	przygaś światło, ptak szykuje się do spania
napuszona przez wiele godzin, śpi w dzień na dwóch nogach	możliwa choroba	zadzwoń do lekarza od ptaków tego samego dnia

Czubek nimfy: co mówi?

Czubek to najlepszy wskaźnik nastroju nimfy. Uniesiony pionowo oznacza czujność, ciekawość albo zaniepokojenie. Położony płasko do tyłu, razem z syczeniem i rozłożonymi skrzydłami, to ostrzeżenie: ptak się boi lub broni. Nie wyciągaj wtedy ręki. Czubek w pozycji pośredniej, lekko uniesiony, z napuszonymi piórami na policzkach, zwykle oznacza spokój i zadowolenie. Podobnie „mówią” czubkiem kakadu.

Jak reagować, gdy ostrzeżenie nie wystarcza i papuga gryzie, opisuje poradnik papuga gryzie.

Źrenice papugi: co znaczy, gdy „mrugają”?

U wielu papug źrenica potrafi w krótkiej chwili kilka razy się zwęzić i rozszerzyć. Najłatwiej to zobaczyć u ptaków z jasną tęczówką, na przykład u amazonek, żako i dorosłych papużek falistych. Takie „mruganie źrenicami” oznacza silne emocje: zainteresowanie nowym przedmiotem, radość z ulubionej osoby, ale też złość. O tym, która emocja to jest, mówi reszta ciała. Zwężone źrenice razem z nastroszonym karkiem, rozłożonym ogonem i dziobem skierowanym w Twoją stronę to sygnał, żeby się zatrzymać.

Pióra, skrzydła i ogon: jak czytać postawę?

• Stanie na jednej nodze: ptak jest rozluźniony i czuje się bezpiecznie. Papuga, która stale siedzi na dwóch nogach i jest napuszona, może być chora.
• Skrzydła opuszczone i drżące: u młodych ptaków to zwykle żebranie o jedzenie, u dorosłych bywa częścią zalotów.
• Skrzydła odsunięte od ciała i otwarty dziób w ciepły dzień: ptak próbuje się ochłodzić; jak pomóc, opisuje papuga w upale.
• Machnięcie ogonem po czyszczeniu piór albo po zejściu na grzędę to rozluźnienie. Rytmiczny ruch ogona w takt oddechu oznacza, że ptak oddycha z wysiłkiem.
• Kiwanie głową: u papużki falistej i dużych papug bywa zaczepką do zabawy albo zalotami; gdy kończy się zwróceniem ziaren, działa sezon lęgowy.

Dźwięki papugi: co oznaczają?

• Ciche gadanie, świergot i pogwizdywanie: zadowolenie, ptak „rozmawia” ze stadem, także z Tobą.
• Zgrzytanie dziobem: spokój, najczęściej przed snem.
• Syk i warczenie: strach albo obrona; zwykle idą w parze z otwartym dziobem.
• Ostry, powtarzany krzyk alarmowy: coś przestraszyło ptaka (ptak drapieżny za oknem, nowy przedmiot, obcy dźwięk); jak chronić papugę przed fajerwerkami i burzą, opisuje papuga a sylwester i hałas.
• Głośne nawoływanie rano i wieczorem albo po wyjściu z pokoju: kontakt ze stadem; jak go ograniczyć bez kar, opisuje papuga krzyczy.

Jak papuga okazuje zaufanie?

Papuga, która Ci ufa, czyści przy Tobie pióra, zasypia w Twojej obecności, sama podchodzi do drzwiczek, gdy wchodzisz do pokoju, i schyla głowę do drapania. Odpowiadaj na to spokojem: drap tylko głowę i kark, mów cicho i kończ kontakt, zanim ptak się znudzi.

Zaufanie buduje się nagrodą, nie łapaniem: kilka ziaren prosa senegalskiego Vitapol za każde spokojne podejście działa lepiej niż ręka w klatce. Plan krok po kroku opisuje jak oswoić papugę. Papuga, która zaczyna zwracać Ci ziarno, ociera się o dłoń albo broni swojego miejsca w klatce, przeżywa sezon lęgowy. Co wtedy robić, wyjaśnia hormony u papugi.

Kiedy zachowanie papugi to sygnał choroby?

Papugi długo ukrywają chorobę, więc zmiana w mowie ciała bywa pierwszym sygnałem. Jedź do lekarza weterynarii, który leczy ptaki, tego samego dnia, gdy widzisz: napuszony ptak, który śpi w dzień, nie je albo ma zmienione odchody. Od razu jedź, gdy widzisz: uraz, krwawienie, duszność (oddech z otwartym dziobem albo ruchem ogona), siedzenie na dnie klatki bez wchodzenia na grzędę albo kontakt z kotem lub psem, nawet bez widocznej rany.

Pełną listę objawów zbiera poradnik chora papuga, objawy.

Mowa ciała papugi: co zapamiętać

• Czytaj całego ptaka i kontekst: pióra, oczy, postawę, ogon i dźwięki razem.
• Rozluźniona papuga stoi na jednej nodze, zgrzyta dziobem, czyści pióra przy Tobie.
• Otwarty dziób, syk, nastroszony kark, u nimfy czubek płasko do tyłu: zatrzymaj rękę.
• „Mruganie” źrenicami to silne emocje; o tym, jakie, mówi reszta ciała.
• Napuszona papuga, która śpi w dzień, jedzie do lekarza tego samego dnia. Gdy siedzi na dnie albo oddycha z ruchem ogona, jedzie od razu.

Następny krok: przez najbliższy tydzień zapisuj trzy sytuacje dziennie, w których papuga się stroszy, syczy albo zgrzyta dziobem. Po kilku dniach zobaczysz, co ją uspokaja, a co stresuje.