Nicienie u psa i kota: rodzaje, objawy i kiedy do weterynarza

Nicienie to robaki obłe, czyli o okrągłym przekroju, i najliczniejsza grupa pasożytów wewnętrznych psa i kota. Należą do nich między innymi glisty, tęgoryjce i włosogłówki żyjące w jelicie, a także nicienie płucne i sercowe. Wiele zarażonych psów i kotów wygląda zupełnie zdrowo, dlatego o rodzaju pasożyta i o leczeniu decyduje lekarz weterynarii po badaniu, a nie wygląd zwierzęcia. Odrobaczanie to leczenie, które usuwa pasożyty obecne w danym momencie i nie chroni na przyszłość.

Ten tekst wyjaśnia, czym są nicienie, jakie rodzaje pasożytują u psa i kota oraz po czym je poznać. Jeśli po prostu zobaczyłeś białego robaka w kale kota i chcesz wiedzieć, czy to glista, czy tasiemiec, zacznij od tekstu robaki u kota. O tym, jak często odrobaczać psa i kota i dlaczego nie wystarczy raz w roku, przeczytasz w poradniku odrobaczanie psa i kota.

Czym są nicienie i czym różnią się od tasiemców?

Pasożyty jelitowe psa i kota dzielą się z grubsza na dwie grupy. Nicienie są obłe, okrągłe w przekroju i przypominają kawałki białej nitki albo makaronu. Tasiemce są płaskie i zbudowane z członów, które przy odbycie wyglądają jak ruszające się ziarenka ryżu. To ważne rozróżnienie, bo tasiemiec nie jest nicieniem i leczy się go inaczej; opisuje go tekst robaki u kota: tasiemiec, glisty i białe robaki w kale. W tym poradniku zajmujemy się wyłącznie nicieniami.

Większość pasożytów jelitowych psa to właśnie nicienie, dlatego poniższy opis dotyczy tak samo psa, jak i kota.

Jakie nicienie pasożytują u psa i kota?

Nicieni jest kilka rodzajów i różnią się nie tylko wyglądem, ale i tym, gdzie żyją oraz jak dają o sobie znać. Tabela zbiera te, które spotyka się najczęściej:

Nicień	Kogo dotyczy najczęściej	Co może dawać
glisty	szczenięta i kocięta, zarażone już od matki	wzdęty brzuszek, słaby przyrost, białe nitki w kale lub wymiocinach
tęgoryjce	psy i koty, częściej młode i z terenów wybiegowych	osłabienie i blade dziąsła, ciemny albo krwisty stolec
włosogłówki	głównie psy korzystające z wybiegów i podwórek	przewlekła, czasem śluzowa lub krwista biegunka
nicienie płucne	psy i koty mające kontakt ze ślimakami i ich śluzem	kaszel, gorsza tolerancja wysiłku
nicienie sercowe i podskórne	psy i koty kłute przez komary, ryzyko rośnie także w Polsce	objawy ze strony serca lub guzki pod skórą, wykrywa je badanie krwi

Najczęstsze są glisty, zwłaszcza u młodych zwierząt. Tęgoryjce potrafią osłabić szczenię, bo żywią się krwią z jelita, a włosogłówki dają uporczywą biegunkę. Nicienie płucne i sercowe to osobny problem, bo nie znajdziesz ich w kale: nicienie sercowe i podskórne przenoszą komary, a wykrywa je badanie krwi, nie próbka kału.

To samo zwierzę może mieć naraz więcej niż jeden rodzaj nicieni, a każdy z nich bytuje w innym miejscu i inaczej się namnaża. Dlatego nie ma jednego preparatu dobrego na wszystko ani jednej liczby, co ile go podawać: lekarz dobiera leczenie do tego, co faktycznie zaraża Twojego psa czy kota, i do jego trybu życia. Pies biegający po lesie i polujący kot są w innej sytuacji niż zwierzę, które prawie nie wychodzi.

Nicienie u psa i kota, objawy

U dorosłego, zdrowego zwierzęcia zarażenie często nie daje żadnych objawów. Jeśli się pojawiają, to zwykle:

• białe, okrągłe „nitki” w kale albo w wymiocinach
• wzdęty, twardy brzuszek, słaby przyrost i osłabienie u szczeniąt i kociąt
• chudnięcie mimo dobrego apetytu, matowa i nastroszona sierść
• biegunka albo ciemny, smolisty lub krwisty stolec (krew w kale opisują teksty krew w kale u psa i krew w kale u kota)
• kaszel i gorsza tolerancja wysiłku przy nicieniach płucnych
• sunięcie zadem po podłodze i częste wylizywanie okolicy odbytu

Pojedynczy objaw bez innych oznak choroby to jeszcze nie diagnoza, ale razem ze złym samopoczuciem jest powodem, żeby zadzwonić do lecznicy. Uporczywa biegunka u psa to osobny temat opisany w tekście biegunka u psa. Kot długo ukrywa ból i chorobę. Gdy objawy są już widoczne, choroba zwykle trwa od jakiegoś czasu. Dlatego u kota nie czeka się „do jutra”, czy przejdzie.

Skąd pies i kot biorą nicienie?

Dróg zarażenia jest kilka i dlatego dotyczą też zwierząt, które prowadzą spokojny tryb życia:

• połknięcie jaj z ziemi, trawy, piaskownicy albo z własnych łap po spacerze
• upolowanie i zjedzenie gryzonia, który jest żywicielem pośrednim
• zarażenie od matki jeszcze przed urodzeniem albo z mlekiem, dlatego profilaktykę malucha zaczyna się wcześnie
• kontakt ze ślimakami i ich śluzem (nicienie płucne) oraz ukłucia komarów (nicienie sercowe i podskórne)

Dlatego nawet kot, który nie wychodzi, może mieć nicienie, a maluchy bywają zarażone już od pierwszych dni życia. Co dokładnie zwiększa ryzyko u Twojego zwierzęcia i jak często wtedy odrobaczać albo badać kał, wyjaśnia poradnik odrobaczanie psa i kota. Jeśli właśnie przygarniasz malucha, plan pierwszych badań i profilaktyki opisuje tekst opieka nad kociakiem w nowym domu.

Czy nicienie psa i kota są groźne dla ludzi?

Niektóre tak, ale nie przez samo głaskanie zwierzęcia. Człowiek, najczęściej małe dziecko bawiące się w piaskownicy, może połknąć jaja glist, które dojrzały w ziemi albo w piasku. Larwy wędrują wtedy w ciele człowieka i mogą dać dolegliwości, które leczy lekarz medycyny. Chroni przed tym kilka prostych nawyków: mycie rąk po kontakcie ze zwierzęciem i po pracy w ogrodzie, codzienne sprzątanie odchodów oraz przykrywanie piaskownicy. Szczegóły profilaktyki po stronie zwierzęcia zbiera tekst odrobaczanie psa i kota.

Nicienie: kiedy do weterynarza?

Większość sytuacji to spokojna wizyta albo telefon do lecznicy, nie wyjazd w nocy. Od razu, także poza godzinami, jedź jednak wtedy, gdy u zwierzęcia pojawia się:

• uporczywe wymioty albo krwawa biegunka, szczególnie u szczeniaka
• kot nie je od ponad doby (u kota otyłego już po krótszym czasie) albo wymiotuje wielokrotnie
• u szczeniaka albo kocięcia wzdęty, twardy brzuszek, apatia i osłabienie
• ciemny, smolisty albo krwisty stolec razem ze słabością i bladymi dziąsłami

Poza tym obowiązuje prosta zasada: widoczne robaki, chudnięcie mimo apetytu albo przewlekła biegunka to powód do planowej wizyty. W stanie nagłym zadzwoń do lecznicy już z drogi: powiedz, co się stało i kiedy będziesz. Lekarz przygotuje się, zanim wejdziesz.

Jak lekarz wykrywa nicienie?

Z wyglądu zwierzęcia nie da się stwierdzić, co i czy w ogóle je zaraża, więc rozstrzyga badanie. Nicienie jelitowe wykrywa badanie kału, najlepiej z próbek zebranych przez kilka dni, bo pasożyty nie wydalają jaj codziennie w tej samej liczbie. Do zebrania próbek służą zestawy, na przykład Trixie test na robaki dla psa i Trixie test na robaki dla kota: według kart produktów wykrywają m.in. glisty, a wynik i tak omawia się z lekarzem. Nicieni sercowych i płucnych taki test nie znajdzie, bo tu potrzebne jest badanie krwi albo inne, które zleca lekarz.

Jak chronić psa i kota przed nicieniami?

Pełnej ochrony nie da się kupić w jednym kroku, ale ryzyko realnie obniżysz:

• odrobaczanie albo badanie kału w rytmie ustalonym z lekarzem, częściej u maluchów, zwierząt wychodzących i polujących
• codzienne sprzątanie odchodów i kuwety, bo jaja stają się zakaźne dopiero po pewnym czasie w otoczeniu
• gotowa karma zamiast surowego mięsa z niepewnego źródła
• ochrona przed komarami tam, gdzie występują nicienie sercowe, oraz pilnowanie, by zwierzę nie zjadało ślimaków
• mycie rąk po sprzątaniu i zabawie oraz przykryta piaskownica, gdy w domu są dzieci

Gdy pies albo kot nie daje sobie podać preparatu, pomagają akcesoria z działów aplikator tabletek dla psa i podajnik do tabletek dla kota. Żadnych leków dla ludzi na własną rękę: dla psa, a zwłaszcza dla kota, część z nich jest trująca.